Một trong những nội dung đáng chú ý trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn là đẩy mạnh phân cấp, trao quyền cho UBND cấp xã, cho phép cấp xã lập, phê duyệt một số quy hoạch chi tiết.
Theo phản ánh từ nhiều địa phương như Hải Phòng, Nghệ An, Vĩnh Long, Tây Ninh, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk…, vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp.
Quốc hội mới đây đã thảo luận sửa đổi Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, nhấn mạnh yêu cầu phân cấp mạnh đi đôi với kiểm soát năng lực cấp xã để bảo đảm quy hoạch thống nhất, đồng bộ.
Chiều 28/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn. Nhiều đại biểu đồng tình việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quy hoạch và góp ý thêm một số nội dung.
Để giải quyết dứt điểm các khó khăn, vướng mắc ở cấp xã khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, UBND tỉnh Nghệ An đã yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị cấp tỉnh và UBND các xã, phường khẩn trương rà soát, tham mưu UBND tỉnh giải quyết dứt điểm khó khăn, vướng mắc về việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; bảo đảm đến hết năm 2025 Nghệ An không còn khó khăn, vướng mắc liên quan đến phân cấp, phân quyền ở địa phương.
Cùng với ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của chính quyền trong tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, thúc đẩy phát triển kinh tế và giải quyết những vấn đề dân sinh, tại các cuộc TXCT của các Tổ đại biểu HĐND tỉnh Đồng Nai trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2025 của HĐND tỉnh, cử tri kiến nghị UBND tỉnh xem xét, kiến nghị để có cơ chế, chính sách tiền lương phù hợp, kịp thời giúp đội ngũ cán bộ, công chức an tâm công tác.
Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 641/TB-VPCP ngày 25/11/2025 kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tại buổi làm việc với thành phố Đà Nẵng về tình hình, kết quả triển khai thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.
Đầu tư nguồn lực cho cấp xã là đầu tư cho sự vận hành bền vững của chính quyền 2 cấp và niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước.
Ban Chỉ đạo của Chính phủ đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương phải xác định việc kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ở cấp xã là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, cần cơ bản hoàn thành tháo gỡ khó khăn trong tháng 12-2025.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố được giao khẩn trương chỉ đạo thực hiện, bảo đảm hết tháng 12/2025 giải quyết dứt điểm các khó khăn, vướng mắc ở cấp xã.
Tại Diễn đàn xây dựng pháp luật lần thứ Nhất, các đại biểu cho rằng, bước vào kỷ nguyên phát triển mới, quản trị nhà nước không thể dừng lại ở kiểm soát và quản lý theo tư duy truyền thống, pháp luật phải trở thành công cụ phát triển, không chỉ giới hạn trong quản lý cho đúng.
Với vai trò là cơ quan tham mưu cho Chính phủ khi thực hiện đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long kiến nghị, các bộ, ngành khi xây dựng các dự án luật, nghị quyết, đặc biệt là ngay tại Kỳ họp thứ Mười cần bảo đảm thống nhất các nguyên tắc về phân cấp, phân quyền, tạo động lực để phát triển đất nước, tháo gỡ các điểm nghẽn và đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.
Để tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân định thẩm quyền, phân cấp, phân quyền trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cần tăng cường cơ chế giám sát, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. Theo đó, hoàn thiện quy định về kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền. Xây dựng cơ chế giải trình định kỳ, công khai kết quả thực hiện phân cấp, phân quyền; tăng cường vai trò giám sát của HĐND, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể...
Trong bối cảnh tỉnh Quảng Trị đang bước vào giai đoạn phát triển kinh tế-xã hội với nhiều dự án đầu tư công (ĐTC) quy mô lớn, việc quản lý hiệu quả vốn ĐTC không chỉ là nhiệm vụ quản lý mà còn là yêu cầu chính trị-kinh tế-xã hội. Phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực trong quản lý ĐTC trở thành giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, phòng ngừa lãng phí, tiêu cực, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương.