Nàng 9X 'thổi hồn' hiện đại vào di sản Ê Đê

Giữa phố thị sầm uất, không gian của chị trở thành nhịp cầu nối liền những hoa văn truyền thống với nhịp sống hiện đại, khẳng định sức sống mãnh liệt của văn hóa Ê Đê.

Cô gái 9X H'Loang Mlô bên những sản phẩm thổ cẩm cách tân nhưng vẫn gần gũi và đầy bản sắc truyền thống.

Hành trình khởi nghiệp không trải hoa hồng

H’Loang Mlô sinh năm 1996 tại buôn Trăp, xã Cư M’gar (tỉnh Đắk Lắk), lớn lên trong không gian văn hóa đặc trưng của người Ê Đê. Hình ảnh những người bà, người mẹ miệt mài bên sợi chỉ, đôi tay khéo léo tạo nên dải hoa văn tinh xảo đã chạm khắc sâu đậm vào tâm trí chị.

Với H’Loang, thổ cẩm không chỉ là tấm áo, mảnh quần, đó là biểu tượng của sự kiên nhẫn và vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ Tây Nguyên.

Thế nhưng, vòng quay của thời đại dần khiến những khung cửi trong buôn thưa thớt. Người trẻ ưu tiên sự tiện dụng của trang phục may sẵn, khiến nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một.

“Tôi sinh ra từ buôn làng, thấy nghề dệt gắn bó bao đời nay dần mất đi mà lòng thắt lại. Khung cửi ít dần, người biết dệt cũng chẳng còn bao nhiêu. Tôi tự nhủ mình phải làm gì đó để phục hưng, để nghề này không chỉ còn trong ký ức”, H’Loang trải lòng.

Cửa hàng thổ cẩm của H'Loang Mlô tại trung tâm tỉnh lỵ Buôn Ma Thuột. Đây không chỉ là địa điểm kinh doanh, mà còn là nơi hội tụ và quảng bá các sản phẩm thổ cẩm truyền thống của người Ê Đê.

Quyết định mang thổ cẩm “xuống phố” của H’Loang không đơn thuần là cuộc mưu sinh, mà là một chiến lược bảo tồn bền vững. Chị hiểu rằng, muốn thổ cẩm sống được, nó phải hiện diện ở nơi đông đúc nhất và chạm đến nhu cầu của người trẻ.

Tuy vậy, hành trình khởi nghiệp của H’Loang không trải hoa hồng. Những áp lực về chi phí mặt bằng, vốn liếng và nguồn hàng từng khiến cô gái trẻ phải chật vật. Nhưng chính niềm tự hào dân tộc đã trở thành điểm tựa giúp chị trụ vững.

Để thổ cẩm có thể thích nghi với nhịp phát triển đương đại, H’Loang Mlô đã chọn một hướng đi táo bạo, đó là làm mới hình thức nhưng tuyệt đối giữ gìn linh hồn truyền thống dân tộc. Chị khéo léo biến tấu những tấm vải truyền thống thành những bộ váy thời trang, áo khoác, hay phụ kiện tinh tế, giúp thổ cẩm thoát khỏi khuôn mẫu cũ để trở nên gần gũi, dễ mặc hơn.

Các thiếu nữ Ê Đê trong trang phục thổ cẩm.

Nhờ sự chỉnh sửa đầy tâm huyết này, trang phục Ê Đê không còn bó hẹp trong không gian lễ hội, mà đã tự tin bước ra phố, cùng người mặc đi làm, đi chơi, hay gặp gỡ bạn bè mỗi ngày.

Thế nhưng, dù thay đổi kiểu dáng, H’Loang vẫn kiên quyết giữ trọn hệ thống hoa văn và những sắc màu đặc trưng của đại ngàn, để mỗi thiết kế dù hiện đại đến đâu vẫn vẹn nguyên bản sắc của tổ tiên truyền lại.

“Tôi muốn mọi người thấy thổ cẩm rất dễ mặc và gần gũi. Khi nhìn thấy sản phẩm của mình được đón nhận, tôi cảm động vì biết mình đang làm điều có ích cho cộng đồng”, chị chia sẻ.

Không chỉ kinh doanh, mô hình của H’Loang còn tạo việc làm và truyền cảm hứng giữ gìn văn hóa cho thế hệ trẻ trong buôn làng.

Viết tiếp chương mới cho thổ cẩm Ê Đê

Mô hình của H’Loang Mlô không chỉ dừng lại ở kinh doanh cá nhân, mà đã trở thành điểm đến văn hóa, tạo việc làm cho lao động địa phương. Tại đây, những người trẻ như em H’Lagi Mlô vừa làm việc, vừa âm thầm truyền đi tình yêu thổ cẩm đến với mọi người.

“Công việc này giúp em có thu nhập ổn định và hiểu sâu sắc hơn về bản sắc dân tộc mình. Mỗi lần giới thiệu sản phẩm cho khách, em cảm thấy mình đang góp phần gìn giữ giá trị truyền thống của ông cha”, H’Lagi tự hào nói.

Không chỉ dừng lại ở việc chinh phục người dân bản địa, thổ cẩm qua đôi tay khéo léo của H’Loang đã trở thành một trải nghiệm văn hóa đầy sức hút đối với du khách thập phương.

Tại các điểm du lịch nổi tiếng của Đắk Lắk, hình ảnh những vị khách hào hứng khoác lên mình bộ trang phục Ê Đê cách tân để lưu giữ kỷ niệm đã trở nên quen thuộc.

Du khách quốc tế hào hứng khoác lên mình trang phục truyền thống của người Ê Đê và trải nghiệm văn hóa tại Đắk Lắk.

Như anh Donovan Fink, một du khách đến từ Mỹ, đã không giấu nổi sự thích thú: “Mặc chiếc áo này tôi thấy rất thoải mái và thực sự ấn tượng trước vẻ đẹp của nó. Nhất định tôi sẽ mua về làm quà cho gia đình mình”. Còn chị Thanh Xuân, đến từ Lâm Đồng, chia sẻ, việc diện đồ thổ cẩm mang lại một cảm giác mới lạ và đầy tự tin, khiến chị tự hứa sẽ còn quay lại để thử thêm nhiều mẫu mã khác.

Sự đón nhận nồng nhiệt từ du khách trong và ngoài nước đã khẳng định sức sống mới của thổ cẩm trên bản đồ du lịch Tây Nguyên.

Từ khung cửi nơi buôn làng xa xôi đến những thiết kế mang hơi thở thời đại giữa phố thị, hành trình của H’Loang Mlô là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của di sản. Bằng nhiệt huyết tuổi trẻ, chị không chỉ cứu giữ một nghề truyền thống, mà còn viết tiếp chương mới cho thổ cẩm Ê Đê trong dòng chảy văn hóa - du lịch hiện đại.

Phương Đông