Nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm tại vùng đệm Vườn Quốc gia Tràm Chim

Quang cảnh hội nghị.

Triển khai từ tháng 9/2025 đến 9/2026, dự án do Quỹ Môi trường Toàn cầu tài trợ, với kinh phí 1,14 tỷ đồng, nhằm vận hành các mô hình du lịch trải nghiệm, tạo sinh kế cho người dân khu vực vùng đệm Vườn Quốc gia Tràm Chim; đồng thời nâng cao năng lực của cộng đồng trong bảo vệ Vườn.

Theo ông Phạm Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp, sau thời gian triển khai, dự án đã tập huấn, đào tạo kỹ thuật, hướng dẫn thực hành hiện trường cho nông dân; thành lập các tổ hội cộng đồng và xây dựng hoạt động du lịch trải nghiệm gắn với các hoạt động như giăng lưới, giăng câu, kéo cá; đồng thời huấn luyện kỹ năng đón tiếp du khách.

Thời gian tới, Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp cùng chính quyền địa phương các xã vùng đệm Vườn Quốc gia Tràm Chim sẽ tiếp tục hoàn thiện các sản phẩm du lịch theo hướng nâng cao chất lượng, gắn với trải nghiệm sinh thái và đảm bảo an toàn đường thủy.

Đánh giá tính hiệu quả của dự án trong công tác bảo vệ vùng đệm Vườn Quốc gia Tràm Chim, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Diễm Kiều, Trưởng bộ môn Khoa học Môi trường và Quản lý tài nguyên thiên nhiên, Khoa Nông nghiệp, Tài nguyên và Môi trường, Trường Đại học Đồng Tháp cho biết, dự án giúp người dân nâng cao thu nhập từ du lịch sinh thái mà không cần vào khu bảo tồn, đồng thời góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản vùng đệm.

Thông qua dự án, người dân còn phát triển các sản phẩm du lịch khác như chà cá (phương pháp đánh bắt truyền thống của người dân Tây Nam Bộ), chà chuột và mô hình nuôi cá linh. Trong đó, nuôi cá linh vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa có thể phát triển thành sản phẩm du lịch trải nghiệm.

Đối với hoạt động chà cá, chi phí hiện khoảng 3 triệu đồng cho một lần dỡ chà. Người dân phải dành nhiều công sức và thời gian để thực hiện, thông thường mất khoảng 4 giờ cho một lần dỡ chà. Vì vậy, để hoạt động này phát triển, người dân cần linh hoạt trong việc phân chia sản phẩm chà phù hợp với số lượng du khách tham gia.

Việc tận dụng nguồn lực, tài nguyên tại chỗ giúp dự án vừa góp phần bảo vệ vùng đệm Vườn Quốc gia Tràm Chim, vừa tạo sinh kế cho người dân. Qua dự án, nhận thức và hành vi của người dân khi tham gia các hoạt động tại vùng đệm từng bước thay đổi; các mô hình chà cá, chà chuột dần ổn định, tạo thêm thu nhập. Để duy trì nguồn thu, các nhóm cần xây dựng các tour du lịch trải nghiệm.

Ông Thái Minh Bảo, chuyên gia đánh giá độc lập dự án cho rằng, dự án cần chú trọng quy chế phối hợp, phân định trách nhiệm, cách lập kế hoạch và quản lý nguồn quỹ của từng đơn vị để bảo đảm hoạt động lâu dài.

Ông Phạm Trường Vũ, đại diện Chi cục Thủy sản Đồng Tháp cho biết, nguồn lợi thủy sản của Đồng Tháp có nhiều đặc trưng riêng, tạo điều kiện để các tổ cộng đồng tham gia phát triển kinh tế. Hiện tỉnh có 17 tổ cộng đồng, với diện tích được giao 3.722 ha và 2.048 người tham gia sản xuất. UBND tỉnh Đồng Tháp cũng có chủ trương mỗi xã, phường có ít nhất một tổ bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Vì vậy, địa phương cần đẩy mạnh thành lập các tổ cộng đồng, hình thành mạng lưới bảo vệ nguồn lợi thủy sản, trong đó người dân giữ vai trò quan trọng.

Theo ông Trần Văn Tiến, Tổ trưởng Tổ chất chà chuột, Vườn Quốc gia Tràm Chim, thông qua dự án, ông cùng các thành viên đã tham gia và tham quan mô hình chà chuột bản địa. Qua đó, các thành viên học hỏi thêm kinh nghiệm chất chà chuột. Tổ hiện có 28 thành viên, thực hiện chất 30 chà chuột, 3 chà mùng và đã dỡ được 8/33 chà, cho thu nhập khá.

Ông Phạm Đức Hòa, Giám đốc Khu Du lịch Vườn Quốc gia Tràm Chim thông tin, đơn vị sẽ phối hợp với người dân để tạo thêm cơ hội cho du khách trải nghiệm các hoạt động sinh thái, đời sống của người dân vùng đệm. Khu Du lịch cũng hướng tới việc giới thiệu ngư cụ như những hiện vật gắn với câu chuyện văn hóa, đời sống của cư dân địa phương, qua đó góp phần tạo thêm giá trị cho các hoạt động trải nghiệm.

Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp thực hiện ký kết bàn giao trang thiết bị, vật liệu cho các Tổ đội tham gia thực hiện dự án "Nâng cao nhận thức phát triển du lịch trải nghiệm cho các hộ dân tại vùng đệm Vườn Quốc gia Tràm Chim".

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi, Trưởng Ban Chương trình Phát triển Liên hợp quốc - Chương trình tài trợ các dự án nhỏ của Quỹ Môi trường Toàn cầu đánh giá, dự án bám sát mục tiêu và nhu cầu thực tế nên đạt hiệu quả trong quá trình triển khai. Người dân tham gia dự án đã thể hiện rõ hơn vai trò chủ động, thực hiện các hoạt động vì lợi ích của chính mình và hướng tới các mục tiêu đề ra.

Trong khuôn khổ hội nghị, Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp thực hiện ký kết bàn giao trang thiết bị, vật liệu cho các tổ, đội tham gia thực hiện dự án “Nâng cao nhận thức phát triển du lịch trải nghiệm cho các hộ dân tại vùng đệm Vườn Quốc gia Tràm Chim”.