Nâng cao công tác chăm lo cho trẻ em yếu thế

Ban Văn hóa-Xã hội, Hội đồng nhân dân Thành phố giám sát bếp ăn tại Trung tâm Bảo trợ và Công tác xã hội, ở xã Châu Pha. (Ảnh: Lê Đình Thìn)

Cấp mã định danh cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt

Mới đây, Ban Văn hóa-Xã hội, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã có cuộc khảo sát thực trạng cấp giấy tờ tùy thân và việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ đối với trẻ em tại một số xã, phường ở phía đông như Châu Pha, Tân Hải. Cuộc khảo sát, làm việc này để ghi nhận thực tế việc bảo đảm đăng ký hộ tịch, cư trú, mã định danh cho trẻ em ở các trung tâm bảo trợ xã hội để tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ em trong việc tiếp cận các chính sách an sinh xã hội, y tế, giáo dục và các quyền cơ bản khác.

Theo báo cáo của xã Châu Pha, công tác đăng ký hộ tịch cư trú và cấp mã định danh cá nhân cho trẻ em được thực hiện đầy đủ, kịp thời, đúng quy định của pháp luật. Xã này có gần 5.000 trẻ em đều được được cấp mã định danh. Không có trường hợp trẻ em chưa đăng ký thường trú hoặc tạm trú theo quy định. Trong khi đó, phường Tân Hải có hơn 7.100 trẻ em và tất cả cũng đã được cấp mã định danh.

Phường Tân Hải có 4 cơ sở tiếp nhận chăm sóc trẻ em gồm, Trung tâm nhân đạo Hồng Quang, Bồng Lai; cơ sở nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ em mồ côi, khuyết tật Thiên Thần, cơ sở bảo trợ và xã hội Hoa Sen Trắng. Tại Trung tâm Bảo trợ và công tác xã hội, ở xã Châu Pha (thuộc Sở Y tế Thành phố) hiện đang quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng 93 trẻ em.

Ban Văn hóa-Xã hội, Hội đồng nhân dân Thành phố hỏi thăm, động viên một người tại Trung tâm Bảo trợ và công tác xã hội, ở xã Châu Pha. (Ảnh: Lê Đình Thìn)

Bà Lê Thị Hồng Chín, Giám đốc Trung tâm Bảo trợ và công tác xã hội cho biết trung tâm có tiếp nhận, quản lý, chăm sóc và hỗ trợ trẻ em thuộc diện bảo trợ xã hội, có hoàn cảnh đặc biệt. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, trung tâm chú trọng tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ em làm trung tâm, bảo đảm an toàn và đáp ứng nhu cầu cụ thể của từng trường hợp. Trung tâm đã triển khai 100% viên chức, người lao động đăng ký thực hiện Bản cam kết của cá nhân về phòng ngừa bạo lực, xâm hại trẻ em tại đơn vị.

Trung tâm này đã tiếp nhận một số trẻ em lang thang, bị bỏ rơi hoặc có hoàn cảnh đặc biệt, mà chưa có đầy đủ giấy tờ tùy thân, không nhớ rõ thông tin cá nhân, nơi đăng ký khai sinh, nơi cư trú hoặc thông tin của cha, mẹ, người thân. Đối với những trường hợp này, trung tâm phải phối hợp với cơ quan, địa phương có liên quan để xác minh thông tin nhân thân, tra cứu, đề nghị cấp bản sao trích lục khai sinh và xác định mã định danh cá nhân.

Việc chưa xác định được mã định danh cho trẻ em ở trung tâm làm ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình làm các thủ tục cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dẫn đến quyền lợi bảo hiểm y tế khi trẻ có nhu cầu khám, chữa bệnh gặp khó khăn.

Do đó, đề nghị trường hợp không xác định rõ nơi đăng ký hộ tịch, đề nghị có đầu mối hỗ trợ tra cứu, xác minh và phản hồi kết quả kịp thời, hạn chế việc trung tâm phải gửi văn bản xác minh qua nhiều địa phương nhưng kéo dài thời gian chờ kết quả.

Bà Lê Thị Chín cũng đề nghị có hướng dẫn thống nhất và cơ chế phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội đối với trường hợp trẻ đang được chăm sóc tại cơ sở trợ giúp xã hội nhưng chưa xác định được hoặc chưa hoàn thiện thông tin mã định danh cá nhân, nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quá trình lập hồ sơ cấp, gia hạn và cập nhật thẻ bảo hiểm y tế.

Đối với người được chăm sóc tại cơ sở trợ giúp xã hội khi đến tuổi trưởng thành và đủ điều kiện ra khỏi trung tâm nhưng không còn gia đình hoặc chưa có điều kiện ổn định cuộc sống, bà Chín đề nghị quan tâm xây dựng cơ chế hỗ trợ chuyển tiếp, trong đó chú trọng hướng nghiệp, học nghề, kết nối việc làm, chỗ ở phù hợp và trang bị kỹ năng tự lập, giúp đối tượng từng bước ổn định cuộc sống và hòa nhập cộng đồng bền vững.

Ban Văn hóa-Xã hội, Hội đồng nhân dân Thành phố với các trung tâm bảo trợ trẻ em trong và ngoài công lập ở xã Châu Pha và phường Tân Hải. (Ảnh: Lê Đình Thìn)

Phải có sự phối hợp đồng bộ

Thời gian qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều chủ trương, chính sách, chương trình, hoạt động thiết thực trong lĩnh vực bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Mạng lưới các cơ sở trợ giúp trẻ em, mái ấm, nhà mở, trường tình thương, các tổ chức xã hội và các mô hình hỗ trợ dựa vào cộng đồng đã góp phần chia sẻ trách nhiệm với chính quyền trong chăm lo cho nhiều trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em thiếu sự chăm sóc của gia đình và trẻ em cần được bảo vệ đặc biệt.

Ngoài sự vào cuộc của chính quyền, các ngành chức năng trong bảo vệ trẻ em yếu thế, ngày càng có nhiều sự tham gia tích cực của các tổ chức xã hội, tổ chức phi chính phủ, các cơ sở ngoài công lập, doanh nghiệp và những cá nhân có tâm huyết.

Tuy nhiên, theo đánh giá của cơ quan chức năng, trong bối cảnh Thành phố có quy mô dân số lớn, địa bàn rộng, tốc độ đô thị hóa và biến động dân cư cao, công tác bảo vệ trẻ em đang đứng trước nhiều yêu cầu và thách thức mới.

Theo nhiều người, Luật Phát triển đô thị tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng các chính sách đặc thù của Thành phố, trong đó có các cơ chế, chính sách để hoàn thiện mô hình bảo vệ, chăm sóc và hỗ trợ trẻ em trên địa bàn Thành phố.

Ban Văn hóa-Xã hội, Hội đồng nhân dân Thành phố giám sát tại Trung tâm Bảo trợ và Công tác xã hội, ở xã Châu Pha. (Ảnh: Lê Đình Thìn)

Ngày 13/11 vừa qua, Hội đồng nhân dân Thành phố đã tổ chức Hội nghị tham vấn, đối thoại về thực trạng hoạt động và cơ chế, chính sách đối với các cơ sở, tổ chức tham gia công tác bảo vệ, chăm sóc và hỗ trợ trẻ em trên địa bàn. Những phát biểu chỉ đạo của lãnh đạo, những góp ý của các cơ quan, ban ngành liên quan về công tác bảo vệ trẻ em trong thời gian tới được ghi nhận để từ đó đặt ra một số nhiệm vụ cụ thể. Cuối tháng 11/2026 này, Hội thảo “Thực trạng và giải pháp hoàn thiện, phát triển hệ thống mạng lưới bảo vệ trẻ em trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” cũng sẽ diễn ra.

Ông Huỳnh Thanh Nhân, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố đề nghị các cơ quan quản lý nhà nước tăng cường phối hợp với các địa phương, tiếp tục quan tâm, giải quyết triệt để những vấn đề liên quan đến trẻ em. Trong đó lưu ý cấp giấy tờ tùy thân, thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội, ngăn ngừa và kịp thời phát hiện xử lý tình trạng bạo lực, xâm hại trẻ em…

“Đây không phải là những vấn đề có thể giải quyết riêng lẻ bởi một ngành, một cấp hay một tổ chức. Điều đó đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, các cơ sở trợ giúp, tổ chức xã hội, gia đình và cộng đồng; trong đó, cơ chế, chính sách cần vừa bảo đảm vai trò quản lý của Nhà nước, vừa tạo điều kiện để huy động và phát huy hiệu quả các nguồn lực xã hội”, ông Huỳnh Thanh Nhân nhấn mạnh.