Nâng cao hiệu quả nghề nuôi thủy sản nước ngọt tại một số tỉnh phía Bắc
Ngày 20/11, tại tỉnh Lào Cai, Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp với chủ đề giải pháp phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả nghề nuôi thủy sản nước ngọt tại một số tỉnh phía bắc.

Quang cảnh diễn đàn. (Ảnh: HẢI LÂM)
Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, nuôi trồng thủy sản nước ngọt ở các tỉnh phía bắc những năm gần đây duy trì tăng trưởng ổn định. Năm 2025, diện tích nuôi trồng đạt gần 205.000ha, sản lượng 910.000 tấn, tập trung tại các địa phương như: Hà Nội, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Phú Thọ… Một số địa phương đã bước đầu hình thành các mô hình nuôi chuyên canh, gắn tiêu thụ sản phẩm và phát triển du lịch sinh thái.
Ngoài ra, khu vực phía bắc còn có điều kiện thuận lợi để phát triển nuôi trồng thủy sản hồ chứa. Theo thống kê, khu vực này có hơn 22.000 lồng nuôi với sản lượng khoảng 50.000 tấn/năm với đối tượng nuôi chủ yếu là trắm cỏ, trắm đen, trôi, mè, chép, diêu hồng. Đặc biệt, tại một số hồ vùng núi cao có nhiệt độ nước thấp đã hình thành mô hình nuôi cá tầm mở ra hướng phát triển đối tượng nuôi giá trị cao.
Phát biểu ý kiến tại diễn đàn, Phó Trưởng phòng Khuyến ngư và Ngành nghề nông thôn (Trung tâm Khuyến nông quốc gia) Lê Ngọc Quân cho biết: “Những năm qua, Trung tâm phối hợp hệ thống khuyến nông các tỉnh phía bắc, viện nghiên cứu, trường đại học… triển khai nhiều mô hình trình diễn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, đào tạo tập huấn và thông tin tuyên truyền trong lĩnh vực thủy sản. Các mô hình khuyến ngư không chỉ là địa điểm ứng dụng, kiểm chứng các quy trình kỹ thuật mới trong điều kiện sản xuất thực tế còn giúp người nuôi tiếp cận, trao đổi kinh nghiệm, đánh giá hiệu quả và chủ động áp dụng vào sản xuất. Thông qua mô hình, các tiến bộ kỹ thuật từng bước được lan tỏa, góp phần thay đổi phương thức sản xuất theo hướng chuyên nghiệp, an toàn và bền vững”.

Bà con nông dân trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm tại diễn đàn. (Ảnh: HẢI LÂM)
Trong đó, mô hình nuôi cá trắm đen thương phẩm trong lồng gắn với thương hiệu OCOP có tỷ lệ sống đạt 91,6%, năng suất đạt 50,4kg/m3, hiệu quả kinh tế cao hơn nuôi truyền thống 19,3%. Mô hình nuôi cá tầm, cá hồi thương phẩm đạt chứng nhận VietGAP, hiệu quả kinh tế tăng tối thiểu 15% so với sản xuất ngoài mô hình. Đặc biệt, thông qua mô hình, người nuôi được tiếp cận và áp dụng quy trình tiên tiến, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hiệu quả kinh tế và thúc đẩy phát triển nghề nuôi thủy sản nước ngọt theo hướng an toàn, bền vững.
Tuy nhiên, theo Trung tâm Khuyến nông quốc gia, nghề nuôi trồng thủy sản nước ngọt ở phía bắc hiện nay còn gặp những khó khăn do sản xuất còn nhỏ lẻ, phân tán; hạ tầng vùng nuôi, giao thông, bến bãi, bảo quản và chế biến chưa đồng bộ; chất lượng con giống, công tác phòng, chống dịch bệnh và quan trắc môi trường chưa đồng đều. Một số vùng nuôi còn thiếu giải pháp kỹ thuật phù hợp để ứng phó với rét đậm, rét hại, mưa lũ, biến động dòng chảy và mực nước hồ chứa; liên kết giữa người nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp còn hạn chế; sản phẩm chủ yếu tiêu thụ tươi sống, thiếu thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và chế biến sâu, dẫn đến giá trị gia tăng chưa cao, thị trường tiêu thụ chưa ổn định.

Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Hoàng Văn Hồng phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: HẢI LÂM)
Phát biểu kết luận diễn đàn, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Hoàng Văn Hồng cho rằng: “Thời gian tới các địa phương cần phát triển nuôi thủy sản theo lợi thế sinh thái và điều kiện thực tế. Đối với vùng đồng bằng, tập trung phát triển nuôi thâm canh, ứng dụng công nghệ giúp nâng cao năng suất, chất lượng và liên kết tiêu thụ. Ở vùng trung du, miền núi, ưu tiên nuôi cá lồng hồ chứa, nuôi cá nước lạnh và các đối tượng cá đặc sản bản địa có giá trị kinh tế cao”.

Các đại biểu tham quan mô hình nuôi cá lồng trên hồ Thác Bà, tỉnh Lào Cai. (Ảnh: HẢI LÂM)
Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao chất lượng giống và chủ động phòng, chống thiên tai, dịch bệnh. Trong đó, tập trung chuyển giao các quy trình nuôi tiên tiến, an toàn sinh học, quản lý thức ăn; ứng dụng lồng nuôi có kết cấu phù hợp điều kiện hồ chứa, tăng khả năng chống chịu trước mưa lũ và biến động mực nước. Mặt khác, cần tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường. Trong đó có hỗ trợ hình thành các tổ hợp tác, hợp tác xã, liên kết với doanh nghiệp trong cung ứng vật tư, tổ chức sản xuất, sơ chế, chế biến và tiêu thụ sản phẩm…
“Trong thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông quốc gia tiếp tục phối hợp các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đẩy mạnh đào tạo, tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và xây dựng các mô hình khuyến ngư phù hợp điều kiện sinh thái từng vùng. Ưu tiên các mô hình nuôi thủy sản hồ chứa theo hướng xanh, sinh thái, an toàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; gắn ứng dụng tiến bộ kỹ thuật với liên kết chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường”, ông Hoàng Văn Hồng cho biết thêm.

