Nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác công trình thủy lợi Sông Tích

Sáu tháng đầu năm 2026, Công ty đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, bảo đảm tưới, tiêu cho hàng chục nghìn héc-ta, đồng thời chuẩn bị các điều kiện phục vụ sản xuất vụ Mùa, vụ Đông và phòng, chống thiên tai những tháng cuối năm.

Bảo đảm tưới, tiêu phục vụ sản xuất

Ngay từ đầu năm 2026, Đảng ủy, Ban Tổng Giám đốc Công ty đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các đơn vị bám sát nghị quyết, mục tiêu, chỉ tiêu kế hoạch, chủ động thực hiện nhiệm vụ tưới, tiêu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn công trình, tài sản và con người.

Kết thúc vụ Xuân 2026, Công ty hoàn thành khối lượng công việc theo nhiệm vụ được giao, đồng thời tích cực chuẩn bị các điều kiện phục vụ sản xuất vụ Mùa, vụ Đông năm 2026.

Trạm bơm Phù Sa mới được xây dựng do Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển Thủy lợi Sông Tích quản lý vận hành

Trong vụ Xuân, Công ty đã bảo đảm tưới, tiêu, cấp nước cho 16.777,62 ha diện tích tưới nông nghiệp; 17.659,72 ha diện tích tiêu nông nghiệp và 24.164,17 ha diện tích tiêu phi canh tác.

Để thực hiện nhiệm vụ, Công ty tổ chức kiểm tra, duy trì, vận hành công trình thủy lợi hằng tháng theo định mức kinh tế - kỹ thuật và quy trình kỹ thuật đã ban hành. Các đơn vị chủ động kiểm tra hệ thống, chuẩn bị máy móc, thiết bị, vật tư, xây dựng phương án vận hành phù hợp với diễn biến thời tiết và nhu cầu sản xuất.

Ông Lê Hồng Quang, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển Thủy lợi Sông Tích cho biết: “Công ty xác định bảo đảm tưới, tiêu phục vụ sản xuất và an toàn công trình là nhiệm vụ trọng tâm. Vì vậy, ngay từ đầu vụ, các đơn vị đã chủ động kiểm tra hệ thống, chuẩn bị máy móc, thiết bị, vật tư và xây dựng phương án vận hành phù hợp, qua đó bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ được giao”.

Công tác phòng, chống thiên tai cũng được Công ty triển khai chủ động. Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và các tiểu ban phòng, chống thiên tai năm 2026 được thành lập, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên. Công ty xây dựng và triển khai phương án ứng phó với ngập úng vụ Mùa; xây dựng, phê duyệt các phương án ứng phó thiên tai, bảo đảm an toàn công trình và phân công lực lượng bảo vệ công trình đầu mối.

Vật tư, vật liệu được chuẩn bị theo phương án đã phê duyệt; máy móc, thiết bị tại các trạm bơm tiêu được tu sửa, vận hành chạy thử không tải và có tải, sẵn sàng phục vụ tiêu úng. Công tác duy tu, làm thông thoáng dòng chảy, nhất là tại các công trình tiêu, được tăng cường nhằm nâng cao khả năng tiêu thoát nước.

Quản lý hệ thống công trình quy mô lớn

Sau khi thực hiện bàn giao công trình theo Quyết định số 119/QĐ-UBND ngày 9/1/2026 của UBND thành phố Hà Nội, Công ty hiện quản lý hệ thống gồm 142 trạm bơm với 429 tổ máy bơm, có lưu lượng từ 210-14.400 m³/giờ.

Trong đó có 94 trạm bơm tưới với 214 tổ máy; 36 trạm bơm tiêu với 162 tổ máy và 12 trạm bơm tưới, tiêu kết hợp với 53 tổ máy.

Cùng với đó là 391 tuyến kênh, tổng chiều dài khoảng 710,921 km; 4.465 cống và công trình trên kênh, trong đó có 1.242 cống có cửa van, máy đóng mở; 16 hồ chứa nước gồm 4 hồ lớn, 8 hồ vừa và 4 hồ nhỏ; 6 công trình đập dâng, đê bao.

Hệ thống công trình có vai trò quan trọng trong tưới, tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp, tiêu thoát nước và phòng, chống thiên tai. Tuy nhiên, phần lớn công trình được xây dựng từ 30-40 năm trước. Qua thời gian dài khai thác, nhiều công trình đã hư hỏng, xuống cấp, trong khi quy mô, công suất thiết kế cũ không còn hoàn toàn phù hợp với yêu cầu hiện nay.

Cùng với đó, hệ thống công trình tưới, tiêu ở một số khu vực chưa đồng bộ. Quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ nông nghiệp sang công nghiệp, đô thị đã làm thay đổi địa hình tự nhiên, chia cắt một số công trình, ảnh hưởng đến khả năng tưới, tiêu.

Đập tràn xả lũ hồ Đồng Mô do Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển Thủy lợi Sông Tích quản lý

“Nhiều công trình đã khai thác trong thời gian dài, quy mô và năng lực theo thiết kế cũ không còn phù hợp với điều kiện thực tế. Vì vậy, việc duy tu thường xuyên phải được thực hiện để duy trì khả năng vận hành; đồng thời cần có nguồn lực để từng bước cải tạo, nâng cấp các công trình quan trọng”, ông Lê Hồng Quang chia sẻ.

Cần tháo gỡ những điểm nghẽn

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý, khai thác công trình thủy lợi vẫn còn một số khó khăn.

Trước hết, cơ chế giá dịch vụ thủy lợi chưa phản ánh đầy đủ các chi phí thực tế. Giá nguyên nhiên vật liệu đầu vào được tính theo bình quân thực tế 3 năm gần nhất nhưng chỉ bằng khoảng 80% giá khảo sát trên thị trường. Các khoản chi phí về tiền lương, làm thêm giờ, ca đêm, ngày nghỉ, ngày lễ, phụ cấp… cũng chưa được tính đầy đủ vào định mức kinh tế - kỹ thuật.

Kinh phí đặt hàng đối với các công ty thủy lợi được tính theo đơn giá dịch vụ công ích bằng 90% mức tối đa theo quy định, khiến doanh nghiệp phải tiết kiệm nhiều khoản chi phí hoạt động. Một số nội dung theo quy định pháp luật về quản lý an toàn đập, hồ chứa và quản lý, khai thác công trình thủy lợi chưa được bố trí đầy đủ kinh phí.

Trong công tác vận hành, một số quy trình đối với cống lấy nước, đập tràn… sau thời gian dài khai thác đã bộc lộ những điểm chưa còn phù hợp. Đối với các hồ chứa, quá trình phát triển kinh tế - xã hội khiến diện tích tưới thay đổi so với thiết kế ban đầu; tình trạng bồi lắng lòng hồ ảnh hưởng đến dung tích và khả năng điều tiết nguồn nước.

Công tác quản lý, bảo vệ công trình cũng gặp khó khăn do vi phạm phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi còn diễn biến phức tạp. Một số khu dân cư tồn tại từ lâu trong lòng hồ, việc sử dụng đất trong phạm vi bảo vệ hồ chứa đã kéo dài nhiều năm, thậm chí có trường hợp đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gây khó khăn trong lập biên bản và xử lý vi phạm.

Đáng chú ý, nhiều hồ chứa chưa được cắm mốc chỉ giới phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, gây khó khăn trong xác định ranh giới và xử lý các trường hợp vi phạm.

Chủ động cho vụ Mùa, vụ Đông

Trong 6 tháng cuối năm 2026, Công ty đặt mục tiêu bảo đảm kế hoạch tưới, tiêu vụ Mùa, vụ Đông; tiếp tục thực hiện tốt công tác phòng, chống thiên tai và duy trì an toàn hệ thống công trình.

Theo kế hoạch, Công ty phấn đấu bảo đảm 21.883,12 ha diện tích tưới nông nghiệp; 22.930,15 ha diện tích tiêu nông nghiệp và 49.347,16 ha diện tích tiêu phi canh tác trong vụ Mùa, vụ Đông. Tính cả năm, mục tiêu là bảo đảm tưới, tiêu cho 38.610,74 ha diện tích tưới nông nghiệp; 40.589,87 ha diện tích tiêu nông nghiệp và 73.800,55 ha diện tích tiêu phi canh tác.

Hồ Suối Hai do Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển Thủy lợi Sông Tích quản lý nhằm phục vụ cho nông nghiệp và dân sinh

Công ty tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan, đơn vị thực hiện tốt công tác phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn công trình, hạn chế tình trạng úng, ngập và thiệt hại do thiên tai.

Sau mùa mưa lũ, Công ty sẽ kiểm tra, đánh giá hiện trạng công trình để đưa vào kế hoạch tu sửa; đồng thời xây dựng phương án ứng phó hạn hán, bảo đảm nguồn nước phục vụ vụ Đông Xuân 2026-2027.

“Mục tiêu xuyên suốt của Công ty là bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ tưới, tiêu, đồng thời giữ an toàn hệ thống công trình. Chúng tôi sẽ tiếp tục kiểm tra, đánh giá hiện trạng, chủ động tu sửa những hạng mục cần thiết, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, phương tiện để ứng phó với thiên tai và từng bước nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác hệ thống”, ông Lê Hồng Quang nhấn mạnh.

Công ty cũng phấn đấu ổn định việc làm, chăm lo đời sống người lao động, hướng tới thu nhập bình quân khoảng 9,5 triệu đồng/người/tháng, tạo điều kiện để cán bộ, công nhân viên yên tâm công tác, gắn bó với đơn vị.

Với tinh thần chủ động, trách nhiệm, Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển Thủy lợi Sông Tích đang tập trung nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm những tháng cuối năm. Qua đó, góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước, phục vụ sản xuất nông nghiệp, tiêu thoát nước, phòng chống úng ngập và nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống công trình thủy lợi trên địa bàn Hà Nội.