Nâng cao kỹ năng sáng tác tác phẩm chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Chương trình không chỉ trang bị kỹ năng lựa chọn chủ đề, tổ chức bài viết mà còn tạo diễn đàn trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, giúp cán bộ, đảng viên, phóng viên, biên tập viên và những người trực tiếp tham gia cuộc thi định hình rõ hơn cách tiếp cận một tác phẩm chính luận vừa đúng định hướng, vừa có sức chiến đấu và sức lan tỏa.

Tại buổi tập huấn, TS. Lê Đức Hoàng, Phó Trưởng khoa Tuyên truyền, thành viên Ban Chỉ đạo 35 - Học viện Báo chí và Tuyên truyền trình bày chuyên đề Kỹ năng lựa chọn chủ đề bài viết chính luận; Đại tá, nhà báo Đỗ Phú Thọ, Tổng Biên tập Báo Cựu chiến binh Việt Nam trình bày chuyên đề kỹ năng tổ chức bài viết chính luận.

Các đại biểu tham dự Chương trình

Theo TS. Lê Đức Hoàng, cần có cách lựa chọn phương thức triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của từng cơ quan, đơn vị. Theo ông, có thể triển khai theo hướng phát động rộng rãi để cán bộ, đảng viên tự lựa chọn chủ đề, thể loại phù hợp với sở trường; song cũng có thể triển khai theo hướng có định hướng, phân luồng theo thế mạnh, giao nhiệm vụ có trọng tâm, trọng điểm, hình thành những “mũi nhọn” thực sự về nội dung và thể loại.

Toàn cảnh chương trình

Một nội dung được TS. Lê Đức Hoàng nhấn mạnh là người viết cần sớm xác định tuyến bài ngay từ đầu: Viết theo hướng “xây”, “chống” hay kết hợp cả “xây” và “chống”. Với tuyến “xây”, tác phẩm cần làm nổi bật cái đúng, cái tích cực, những kết quả thực tiễn và những giá trị bền vững mà chủ trương của Đảng mang lại. Với tuyến “chống”, yêu cầu đặt ra là phải chỉ rõ luận điệu xuyên tạc, phân tích được bản chất, động cơ, tác hại, đồng thời dùng hệ thống luận cứ khoa học, pháp lý, lịch sử và thực tiễn để phản bác thuyết phục. Còn với dạng bài kết hợp, nội dung “xây” và “chống” phải song hành, lấy cái đúng để soi chiếu cái sai, lấy thành quả thực tiễn để bác bỏ xuyên tạc, qua đó tăng độ đằm của bài viết và sức nặng của lập luận.

Đại tá, nhà báo Đỗ Phú Thọ gợi ý 4 bước tổ chức một bài viết đó là: Bước 1: Xác định đề tài, chủ đề. Căn cứ vào kế hoạch tổ chức cuộc thi, có rất nhiều đề tài, chủ đề. Từng tác giả căn cứ vào chức trách nhiệm vụ mình đảm nhiệm, yêu cầu thực tiễn công tác để chọn cho phù hợp.

Bước 2 là thu thập và khai thác thông tin. Theo nhà báo Đỗ Phú Thọ, đây là quá trình đòi hỏi người viết phải có kỹ năng nghiệp vụ tinh thông để có thể khai thác thông tin một cách chính xác nhất, đầy đủ nhất. Thông thường, người viết sử dụng 2 phương pháp cơ bản để có được thông tin. Trước hết là, đọc và nghiên cứu tài liệu - có thể đọc các bản báo cáo, kỷ yếu, tư liệu lịch sử, đọc và tìm kiếm trên mạng internet. Đọc thường kết hợp với phân tích, so sánh… tìm hiểu bản chất của những thông tin sự kiện, vấn đề liên quan đến đề tài, chủ đề tác phẩm.

Cùng với đó là sử dụng phương pháp phỏng vấn thông qua hệ thống câu hỏi để tìm kiếm thông tin từ đối tượng và những nhân vật liên quan hoặc nhân vật nắm giữ thông tin. Người viết cần biết lựa chọn đối tượng, chuẩn bị hệ thống câu hỏi, các phương tiện kỹ thuật thích hợp để thu thập thông tin phục vụ cho chủ đề của tác phẩm.

TS. Lê Đức Hoàng, Phó Trưởng khoa Tuyên truyền, thành viên Ban Chỉ đạo 35 - Học viện Báo chí và Tuyên truyền trình bày chuyên đề Kỹ năng lựa chọn chủ đề bài viết chính luận

Bước 3 đó là thể hiện tác phẩm về nội dung và hình thức. Nội dung của một tác phẩm chính luận đăng tạp chí thường phản ánh chân thực, khách quan những sự kiện, vấn đề, sự việc, các công trình khoa học có ý nghĩa xã hội và được công chúng quan tâm. Đây là khâu quan trọng trong quy trình sáng tạo tác phẩm, bởi vì, tác phẩm có hấp dẫn công chúng hay không sẽ phụ thuộc vào những vấn đề mà nó đề cập và cách thức thể hiện nó. Về hình thức thể hiện tác phẩm, nó tùy thuộc vào đề tài được chọn để có thể có ảnh, tranh minh họa, các tít phụ, tít xen, tích phân đoạn, BOX, biểu đồ… Cuối cùng là bước 4, đọc lại tác phẩm, bổ sung chú thích, tài liệu tham khảo.

Từ kinh nghiệm thực tế, nhà báo Đỗ Phú Thọ cũng thẳng thắn chỉ ra một số lỗi thường gặp khi làm bài thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đó là bài viết vượt hoặc thiếu dung lượng theo thể lệ; phần tóm tắt, sapo dài quá quy định; tác phẩm viết có độ trùng lặp vượt ngưỡng cho phép; tác phẩm phát thanh, truyền hình, video clip vượt thời lượng hoặc không có kịch bản đầy đủ; bản in dự thi trình bày sai yêu cầu về hình thức. Đây đều là những lỗi kỹ thuật nhưng hậu quả lại rất rõ ràng: tác phẩm có thể bị loại ngay từ vòng đầu, bất kể nội dung được đầu tư công phu đến đâu.

Tại hội nghị, các đại biểu cũng đã cùng nhau trao đổi, thảo luận về nội dung liên quan đến bài viết tham dự cuộc thi và chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình sáng tạo tác phẩm, qua đó, nhằm góp phần xây dựng các tác phẩm đảm bảo chất lượng và yêu cầu của Ban tổ chức đề ra.