Nâng cao năng lực kiểm nghiệm, giám sát sản phẩm thực phẩm

Đoàn kiểm tra Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh test nhanh an toàn thực phẩm tại Khách sạn Mường Thanh Luxury Điện Biên.

Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Y tế, Bộ Công an và UBND tỉnh, ngành Y tế đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn, phối hợp với địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm tra, giám sát và kiểm nghiệm thực phẩm.

Hiện nay, toàn tỉnh có 2.220 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, kinh doanh dịch vụ ăn uống thuộc ngành Y tế quản lý. Trong 7 tháng đầu năm 2026, 106 đoàn kiểm tra được thành lập, tiến hành kiểm tra 1.899 cơ sở. Kết quả, 1.891 cơ sở đạt yêu cầu về an toàn thực phẩm, chiếm 99,6%; có 8 cơ sở không đạt yêu cầu, chiếm 0,4%. Các cơ sở vi phạm bị xử phạt với tổng số tiền hơn 11,7 triệu đồng; sản phẩm của 2 cơ sở với 5 loại thực phẩm bị tiêu hủy. Các vi phạm được phát hiện chủ yếu liên quan đến kinh doanh hàng hóa hết hạn sử dụng, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và việc chấp hành chưa đầy đủ các quy định về điều kiện bảo đảm an toàn trong sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm.

Cùng với kiểm tra, hoạt động giám sát an toàn thực phẩm được tăng cường. Trong 7 tháng đầu năm, các tuyến đã giám sát 1.233 cơ sở thực phẩm thuộc ngành Y tế quản lý; 1.229 cơ sở đạt yêu cầu, chiếm 99,6%, 4 cơ sở không đạt yêu cầu. Đáng chú ý, xét nghiệm nhanh được triển khai ngay trong quá trình kiểm tra, giám sát. Các đoàn đã thực hiện 659 test nhanh an toàn thực phẩm, 100% đạt yêu cầu. Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh cũng lấy 4 mẫu thức ăn tại bếp ăn tập thể trường học gửi kiểm nghiệm khi nghi ngờ ngộ độc thực phẩm; kết quả cả 4 mẫu đều đạt yêu cầu.

Theo ông Hoàng Xuân Chiến, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm đang đứng trước nhiều yêu cầu mới. Bên cạnh kiểm soát các cơ sở sản xuất, kinh doanh, cần tăng cường giám sát sản phẩm lưu thông trên thị trường, chủ động lấy mẫu, kiểm nghiệm đối với những nhóm thực phẩm có nguy cơ cao. Kết quả kiểm nghiệm là căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng kịp thời cảnh báo, thu hồi, xử lý sản phẩm không bảo đảm chất lượng, góp phần phòng ngừa nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Theo định hướng của ngành Y tế, thời gian tới, các địa phương, đơn vị cần xây dựng kế hoạch giám sát phù hợp, tập trung vào những nhóm sản phẩm đã được cảnh báo, nhất là sữa và các sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ. Khi phát hiện sản phẩm không bảo đảm chất lượng, cần nhanh chóng xử lý, thu hồi và thông tin rộng rãi để người dân chủ động phòng tránh. Công tác kiểm nghiệm cũng cần gắn với kiểm tra, hậu kiểm, qua đó nâng cao hiệu quả phòng ngừa và xử lý các nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Tại Điện Biên, phần lớn cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm có quy mô nhỏ lẻ, hộ gia đình, phân tán trên địa bàn rộng; lực lượng làm công tác an toàn thực phẩm ở tuyến cơ sở còn mỏng, chủ yếu kiêm nhiệm, trong khi kinh phí dành cho hoạt động này còn hạn chế. Cùng với đó, nguy cơ từ hàng hóa hết hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc, thực phẩm giả, kém chất lượng vẫn hiện hữu, đòi hỏi công tác kiểm tra, giám sát phải được thực hiện thường xuyên, có trọng tâm.

Từ thực tế đó, nâng cao năng lực kiểm nghiệm, tăng cường lấy mẫu có trọng điểm và giám sát sản phẩm lưu thông được xác định là những giải pháp quan trọng để chuyển từ kiểm soát bị động sang chủ động phòng ngừa. Khi kết quả kiểm nghiệm được khai thác hiệu quả, cơ quan quản lý sẽ có thêm căn cứ khoa học để cảnh báo sớm, xử lý vi phạm và ngăn chặn sản phẩm không bảo đảm chất lượng đến tay người tiêu dùng.

Tăng cường kiểm tra từ tỉnh đến cơ sở, đẩy mạnh hậu kiểm, củng cố nhân lực và năng lực chuyên môn sẽ góp phần xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm chủ động, chặt chẽ hơn. Qua đó, từng bước kiểm soát nguy cơ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, bảo vệ sức khỏe nhân dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh.