Nâng cao năng lực số cho giáo viên, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số

Tiết dạy của giáo viên Trường Tiểu học Thuận Kiều.

Giáo viên chủ động làm quen với AI

Tại nhiều trường học TPHCM, chuyển đổi số đang chuyển từ trọng tâm trang bị hạ tầng, phần mềm sang đổi mới cách dạy, cách học và quản lý. Trong quá trình đó, năng lực số của đội ngũ là yếu tố quan trọng để công nghệ phát huy hiệu quả. Thực tế triển khai tại các trường cho thấy, giáo viên không chỉ cần biết sử dụng công cụ mà còn phải hiểu cách lựa chọn, khai thác và kiểm chứng thông tin do công nghệ số, đặc biệt là AI cung cấp.

Những năm gần đây, nhiều trường học TPHCM chủ động tổ chức các chương trình bồi dưỡng, giúp đội ngũ làm quen và từng bước ứng dụng AI vào hoạt động chuyên môn. Tại Trường THCS Nguyễn Hiền (phường Tân Thới Hiệp), trong dịp hè năm 2025, nhà trường mời chuyên gia công nghệ, AI hướng dẫn cán bộ, giáo viên, nhân viên tìm hiểu tiềm năng, thách thức của công nghệ này; đồng thời thực hành cách tương tác với AI và khai thác công cụ trong thiết kế bài giảng, hỗ trợ học tập.

Ông Đinh Văn Trịnh, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết từ những bỡ ngỡ ban đầu, nhiều giáo viên đã chủ động tìm hiểu, thử nghiệm các công cụ AI và sáng tạo nội dung phục vụ công việc. Theo ông, chương trình bồi dưỡng không chỉ bổ sung kiến thức về công nghệ mà còn giúp giáo viên tiếp cận phương pháp dạy học hiện đại, từng bước nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Cùng với tập huấn, một số trường bắt đầu đưa AI vào hoạt động giáo dục. Từ học kỳ II năm học 2025-2026, Trường Tiểu học Thuận Kiều (phường Đông Hưng Thuận) thí điểm giáo dục AI cho học sinh. Việc này đồng thời đặt ra yêu cầu nhà trường tiếp tục bồi dưỡng, hỗ trợ giáo viên để đội ngũ đủ năng lực khai thác công nghệ trong dạy học.

Bà Lê Thị Thoa, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thuận Kiều, cho biết nhà trường xác định bồi dưỡng năng lực số cho giáo viên phải gắn với nhu cầu thực tế của từng môn học và công việc chuyên môn. Bên cạnh các chương trình tập huấn, giáo viên được tạo điều kiện trao đổi, chia sẻ cách sử dụng công cụ và thực hành ngay trong quá trình thiết kế bài dạy.

Theo bà Thoa, quá trình bồi dưỡng không nên chỉ dừng ở việc hướng dẫn giáo viên sử dụng một phần mềm hay công cụ AI cụ thể. Quan trọng hơn là giúp giáo viên hình thành khả năng lựa chọn công cụ phù hợp, khai thác đúng mục đích, kiểm chứng thông tin và chủ động điều chỉnh cách sử dụng theo đối tượng học sinh.

Giờ học của học sinh Trường Tiểu học Phú Thọ (phường Phú Thọ).

“Nhà trường chú trọng để giáo viên được học, được thực hành và chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình ứng dụng công nghệ. Khi giáo viên trực tiếp thử nghiệm trong bài dạy, những khó khăn, vướng mắc sẽ được nhận diện rõ hơn và cùng nhau tháo gỡ. Qua đó, năng lực số của giáo viên được hình thành từ chính hoạt động chuyên môn hằng ngày”, bà Thoa chia sẻ.

Đưa công nghệ vào hoạt động nhà trường

Thực tế tại TPHCM cũng cho thấy chuyển đổi số trong giáo dục đang dần chuyển từ những ứng dụng riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái phục vụ dạy học và quản trị.

Nhiều trường đã đưa các nền tảng, phần mềm vào hoạt động quản lý, dạy học và kết nối với học sinh, phụ huynh. Đơn cử, từ năm học 2025-2026, hầu hết mọi thủ tục hành chính, quản lý, quản trị tại Trường THPT Thủ Đức (phường Thủ Đức) đều được đưa lên môi trường số, khép kín qua phần mềm Quản lý công việc trực tuyến. Hệ thống được sử dụng trong giải quyết thủ tục hành chính, đăng ký môn học, đánh giá thi đua, đánh giá theo quý và đánh giá chuẩn hiệu trưởng, hiệu phó, giáo viên,…

Đặc biệt, trong mùa tư vấn tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027, Trường THCS Lữ Gia (phường Phú Thọ) lần đầu đưa vào sử dụng phần mềm đăng ký nguyện vọng, hỗ trợ học sinh lựa chọn trường phù hợp.

Phần mềm tổng hợp kết quả các bài thi thử cùng thông tin về khu vực cư trú của học sinh, từ đó phân tích, sàng lọc dữ liệu để đưa ra gợi ý nguyện vọng dựa trên năng lực học tập và khoảng cách từ nhà đến trường. Học sinh vẫn chủ động quyết định nguyện vọng, trong khi hệ thống đưa ra cảnh báo khi lựa chọn có khoảng cách di chuyển quá xa hoặc được dự báo vượt quá khả năng của học sinh.

Bà Nguyễn Thụy Ái, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, phần mềm được nhà trường tự thiết kế, xây dựng và hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp. Qua thời gian vận hành, công cụ bước đầu hỗ trợ học sinh lựa chọn nguyện vọng sát với năng lực và điều kiện thực tế, đồng thời giúp giáo viên giảm áp lực trong quá trình tư vấn.