Nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường cho thế hệ trẻ

Đoàn viên, thanh niên phường Hạc Thành tham gia dọn vệ sinh môi trường.

Với tinh thần nhiệt huyết và trách nhiệm, thế hệ trẻ được xác định là nhân tố then chốt trong việc bảo vệ hành tinh xanh. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức về BĐKH, BVMT cho thế hệ trẻ được cấp ủy, chính quyền, ngành giáo dục và các tổ chức đoàn thể xác định là một trong những nhiệm vụ chiến lược. Nhiệm vụ này vừa giúp nuôi dưỡng tư duy bền vững, khuyến khích lối sống xanh, vừa là nền tảng để đào tạo những công dân toàn cầu có năng lực thích ứng, sáng tạo và sẵn sàng đóng góp vào việc xây dựng một tương lai phát triển bền vững. Đã có không ít giải pháp, mô hình được ngành chức năng, các tổ chức đoàn thể thực thi nhằm nâng cao ý thức BVMT cho thế hệ trẻ trong những năm gần đây. Ví như, từ năm 2021, Trường THCS Bắc Sơn, phường Sầm Sơn đã xây dựng thành công mô hình “Ngôi nhà thu gom phế liệu”, đến nay mô hình vẫn duy trì hiệu quả.

Thầy giáo Nguyễn Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường THCS Bắc Sơn, cho biết: “Từ khi thực hiện mô hình, ý thức phân loại rác của học sinh được nâng lên rõ rệt, qua đó góp phần xây dựng môi trường học đường luôn xanh, sạch, đẹp, an toàn. Mô hình này cũng là giải pháp hữu ích để gây quỹ hỗ trợ học sinh nghèo hiếu học của nhà trường trong những năm gần đây”.

Cùng với việc thành lập và duy trì mô hình “Ngôi nhà thu gom phế liệu”, Trường THCS Bắc Sơn luôn quan tâm đến công tác tuyên truyền, giáo dục học sinh giữ gìn vệ sinh và BVMT thông qua các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ. Nhà trường đã tổ chức thành công các cuộc thi “Hành trình tái sinh của rác thải”; lồng ghép bài học về tái chế rác thải nhựa, tiết kiệm điện, giảm thiểu sử dụng đồ nhựa trong các giờ học chính khóa... Theo Hiệu trưởng Trường THCS Bắc Sơn Nguyễn Văn Dũng, các hoạt động thiết thực này hướng tới ba mục tiêu đó là: tăng cường sức khỏe và lối sống xanh trong mỗi cán bộ, giáo viên, học sinh; giảm thiểu tác động xấu đến môi trường và nâng cao kiến thức về phát triển bền vững cho cán bộ, giáo viên, học sinh toàn trường.

Tại nhiều đơn vị trường khác như, Trường Tiểu học Quảng Thành, phường Quảng Phú; THCS Hoằng Trường, xã Hoằng Tiến; THCS Hưng Lộc, xã Vạn Lộc..., để nâng cao nhận thức cho học sinh về BVMT, đầu năm học, các nhà trường đều xây dựng kế hoạch, thực hiện nhiều chương trình có ý nghĩa và thiết thực như: hưởng ứng “Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn”, “Ngày môi trường thế giới”; quét dọn, vệ sinh khuôn viên trường, lớp học... Đối với các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, nhiều giải pháp đã được các nhà trường triển khai nhằm trang bị kiến thức và lan tỏa hành động BVMT, chống BĐKH trong học sinh, sinh viên. Điển hình là việc thành lập Trung tâm Giáo dục BĐKH tại Trường Đại học Hồng Đức. Theo thống kê, từ khi thành lập năm 2024 đến nay, trung tâm đã thu hút gần 8.500 học sinh, sinh viên Trường Đại học Hồng Đức và các trường THPT trên địa bàn tỉnh như, Trường THPT Chu Văn An, THPT Quảng Xương 1, THPT Như Thanh... đến học tập, trải nghiệm, với nội dung học tập mới mẻ, hấp dẫn phù hợp với từng nhóm đối tượng. Qua đó, giúp các học sinh, sinh viên nhận thức tốt hơn nhằm ứng phó với BĐKH và BVMT.

Em Nguyễn Thị Diễm Quỳnh, sinh viên Khoa Nông - Lâm - Ngư nghiệp, Trường Đại học Hồng Đức, chia sẻ: “Tại trung tâm em được tìm hiểu, trải nghiệm nhiều hoạt động ứng phó với BĐKH, BVMT. Từ những hình ảnh về thiên tai, ô nhiễm môi trường và suy thoái tài nguyên trong kho dữ liệu tại trung tâm em ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình với thiên nhiên. Từ đó, em đã thực hành ngay lối sống xanh, thân thiện hơn với môi trường”.

Cùng với ngành giáo dục, nhiều năm qua, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh đã triển khai nhiều công trình, phần việc thanh niên góp phần cải thiện cảnh quan, môi trường đô thị. 3 năm gần đây, đoàn viên thanh niên đã xây mới 218 tuyến đường “Sáng - xanh - sạch - đẹp - văn minh - an toàn”; duy trì và nhân rộng nhiều mô hình “Con đường bích họa”, “Vườn hoa thanh niên”, “Cột điện nở hoa”, “Đổi rác lấy cây xanh”, “Dòng sông không rác thải”...

Trước những tác động khó lường từ BĐKH, ô nhiễm môi trường như hiện nay thì việc giáo dục thế hệ trẻ ý thức BVMT không còn là một lời kêu gọi mang tính phong trào, đó là yêu cầu sống còn đối với tương lai của hành tinh. Hành trình này không phải là nhiệm vụ của riêng một tổ chức hay cá nhân nào, mà đòi hỏi sự chung tay, đồng lòng từ toàn xã hội. Trong đó, nhà trường giữ vai trò định hình nhận thức và kiến thức nền tảng; gia đình và xã hội là môi trường vun đắp, nuôi dưỡng, xây dựng lối sống lành mạnh. Khi mỗi người trẻ đều ý thức vai trò của mình và cộng đồng sẵn sàng làm điểm tựa nâng cao nhận thức cho các em, đó chính là lúc hình thành thế hệ công dân năng động, có tri thức, trách nhiệm với xã hội và sẵn sàng hành động vì sự phát triển bền vững của quê hương, đất nước.