Nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường

Phường Phong Châu tổ chức Lễ phát động hưởng ứng phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp” năm 2026.

Chung tay bảo vệ môi trường

Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, phong trào thi đua “Toàn dân chung tay BVMT, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp” không chỉ là khẩu hiệu mà đã trở thành hành động cụ thể, thiết thực gắn liền với chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) tại xã Thanh Sơn. Bà Hoàng Thị Lý ở khu phố Hoàng Sơn chia sẻ: Chính quyền địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về vai trò, ý nghĩa của việc gìn giữ môi trường trong đời sống hằng ngày. Các hoạt động thu gom, phân loại rác thải tại nguồn, vệ sinh đường làng ngõ xóm, trồng và chăm sóc cây xanh được triển khai thường xuyên, thu hút đông đảo cán bộ, đoàn viên, hội viên và nhân dân tham gia.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Thắng - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Với mục tiêu phát triển bền vững, Thanh Sơn quyết tâm xây dựng và BVMT sống xanh, sạch, đẹp bằng những giải pháp đồng bộ, thiết thực. Trong đó xác định BVMT không chỉ là nhiệm vụ quản lý nhà nước mà là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong hành động để xây dựng môi trường sống bền vững. Đến nay, nhiều chương trình thiết thực được triển khai, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm giữ gìn môi trường sống trong lành cho cộng đồng.

Toàn xã hiện có 55/58 khu dân cư đạt chuẩn khu dân cư văn hóa; gần 100% khu dân cư đạt chuẩn khu dân cư NTM, trong đó có 1 khu dân cư NTM kiểu mẫu. Hơn 95% hộ dân khu vực nông thôn được sử dụng nước sạch, hợp vệ sinh; tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại đô thị đạt 100%, tại các khu dân cư nông thôn đạt hơn 85%. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều bình quân giảm 2,4%/năm, hộ cận nghèo giảm 2,6%/năm; thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 50 triệu đồng/người/năm... Các mô hình như “Khu dân cư tự quản BVMT” do Ủy ban MTTQ xã phát động đã đi vào chiều sâu, hình thành thói quen tốt cho cộng đồng.

Phú Thọ đặc biệt coi trọng BVMT, xác lập mục tiêu chiến lược đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2045, hướng tới xây dựng địa phương trở thành “Lá phổi xanh bền vững của vùng Thủ đô”. Tư duy phát triển mới “tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp sạch” đang được hiện thực hóa bằng những dự án, bước đi và quyết tâm cụ thể.

Hàng loạt cơ sở sản xuất gây ô nhiễm như xưởng tái chế nhựa, tái chế kim loại, cơ sở sơ chế nông sản, các làng nghề thủ công được đưa vào danh mục giám sát môi trường và buộc phải nâng cấp hệ thống xử lý chất thải hoặc di dời nếu không đáp ứng quy chuẩn. Việc di dời các bãi rác - tác nhân gây ô nhiễm kéo dài đã được lên kế hoạch.

Ở khu vực nông thôn, các địa phương đang đẩy mạnh mô hình thu gom rác theo cụm dân cư, thí điểm xử lý rác hữu cơ bằng chế phẩm sinh học, giảm áp lực cho các bãi rác tập trung. Tỉnh cũng thông qua quy định khu vực không được phép chăn nuôi và chính sách hỗ trợ khi di dời cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu vực này.

Mô hình “Ngôi nhà xanh” của Chi hội phụ nữ xóm Ao Hay thuộc Hội LHPN xã Yên Trị, thu hút nhiều hội viên tham gia.

Thực hiện Chỉ thị số 20 của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 3795 của UBND tỉnh Phú Thọ về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt nhằm ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, các xã, phường trên địa bàn triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, nâng cao hiệu quả công tác BVMT. Để thay đổi nhận thức và hành vi của Nhân dân, các địa phương xác định đẩy mạnh công tác tuyên truyền và siết chặt quản lý; đồng thời chú trọng xây dựng các mô hình “khu dân cư tự quản về môi trường”, góp phần tạo cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp.

Nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần hưởng ứng tích cực của người dân, diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc, môi trường sống từng bước được cải thiện. Công tác kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm về môi trường cũng được tăng cường, đảm bảo tính răn đe và nâng cao ý thức chấp hành của cộng đồng.

Quyết liệt thực hiện các giải pháp

Những năm qua, Phú Thọ luôn xác định công tác BVMT là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội bền vững. UBND tỉnh đã chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước về môi trường, kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải, từng bước nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân. Công tác quản lý nhà nước về BVMT trên địa bàn tỉnh được triển khai đồng bộ, bám sát chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và yêu cầu phát triển bền vững của địa phương.

Năm 2025, tỷ lệ khu công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường đạt 82,4%, cụm công nghiệp đạt 56,3%. Đối với công tác quản lý chất thải, tổng lượng chất thải nguy hại phát sinh khoảng 236.000 tấn/năm được thu gom, xử lý, đạt 100%. Tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị đạt 97,8%, khu vực nông thôn đạt 81,2%. Chất thải y tế phát sinh khoảng 1.100 tấn đều được thu gom, xử lý theo quy định.

Để phát huy hiệu quả trách nhiệm, nâng cao nhận thức cộng đồng trong BVMT, nhiều giải pháp trọng tâm được thực hiện tại địa phương, cơ sở, điển hình như tuyên truyền sáng tạo, đưa kiến thức môi trường vào các buổi sinh hoạt khu dân cư, phát động chiến dịch “Toàn dân chung tay BVMT”; xây dựng mô hình điểm, nhân rộng các phong trào tự quản, phân loại rác thải tại nguồn và thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật; gắn với tiêu chí NTM, xem môi trường là tiêu chí then chốt, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc giữ gìn cảnh quan xanh - sạch - đẹp; tăng cường chế tài và quản lý, giám sát chặt chẽ các cơ sở sản xuất kinh doanh, xử lý triệt để các nguồn gây ô nhiễm để đảm bảo sức khỏe cộng đồng.

MTTQ các cấp luôn xác định tuyên truyền là nhiệm vụ then chốt trong công tác BVMT, khi người dân hiểu, đồng thuận thì sẽ thực sự bền vững. Đồng chí Nguyễn Thị Hương Hải - Trưởng Ban Tuyên truyền, vận động xã hội và Dân tộc tôn giáo, Ủy ban MTTQ tỉnh cho biết: Để phong trào thi đua “Toàn dân chung tay BVMT, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp” lan tỏa sâu rộng tới từng khu dân cư, hộ gia đình, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh chỉ đạo các tổ chức thành viên, Ủy ban MTTQ các xã, phường tổ chức ra quân hưởng ứng Lễ phát động toàn quốc tại tất cả các khu dân cư, cơ quan, đơn vị trên địa bàn. Hoạt động trọng tâm là tập trung ra quân vệ sinh môi trường; thu gom, phân loại, xử lý rác thải; làm sạch đường làng, ngõ xóm, khu dân cư, nơi công cộng; khơi thông kênh mương và xóa các điểm ô nhiễm, rác tồn đọng, điểm ô nhiễm môi trường; triển khai các hoạt động giáo dục, truyền thông về BVMT; phát động phong trào “trường học xanh - không rác”; dọn vệ sinh công sở, trồng cây xanh tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp; triển khai các nội dung giao ước thi đua...

Phụ nữ khu Xuân 1, xã Xuân Đài thu gom, phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt tại nguồn, góp phần bảo vệ môi trường nông thôn miền núi.

Nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, MTTQ, các đoàn thể và người dân, diện mạo các địa phương trên địa bàn tỉnh đã thay đổi rõ nét, đường làng ngõ xóm phong quang, sạch, đẹp, rực rỡ sắc hoa; lượng rác thải giảm, tình trạng ô nhiễm giảm đáng kể, ý thức cộng đồng được nâng cao, góp phần nâng cao chất lượng, môi trường sống của người dân.

Thời gian tới, Phú Thọ tiếp tục đa dạng hình thức tuyên truyền, nhân rộng các mô hình hiệu quả. Mục tiêu không chỉ là đạt tiêu chí môi trường trong xây dựng NTM, mà còn xây dựng một lối sống xanh, tạo không gian đáng sống cho thế hệ hôm nay và mai sau. Đồng thời, ưu tiên nguồn lực xử lý các vấn đề môi trường trọng điểm. Đẩy mạnh đầu tư hạ tầng xử lý chất thải, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong quan trắc, giám sát môi trường. Thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về BVMT trên địa bàn.