Nâng cao quản lý Nhà nước về năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân

Cán bộ Sở KH&CN thẩm định cấp Giấy phép tiến hành công việc bức xạ tại Chi nhánh Công ty TNHH TOTO Việt Nam.

Trên địa bàn tỉnh, nhu cầu sử dụng thiết bị bức xạ và nguồn phóng xạ ngày càng gia tăng. Toàn tỉnh hiện có khoảng 270 cơ sở bức xạ, với hơn 417 thiết bị X-quang chẩn đoán trong y tế, 2 máy gia tốc tuyến tính, gần 500 thiết bị phát tia X và gần 45 nguồn phóng xạ đang sử dụng; đồng thời lưu giữ 703 nguồn phóng xạ đã qua sử dụng. Việc ứng dụng rộng rãi đã góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, song cũng đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn.

Qua kiểm tra cho thấy, một số cơ sở vẫn còn hạn chế trong chấp hành quy định về an toàn bức xạ, chế độ bảo dưỡng thiết bị và báo cáo định kỳ. Thực tế đó đặt ra yêu cầu tăng cường công tác quản lý Nhà nước, siết chặt các quy định nhằm bảo đảm an toàn bức xạ, đảm bảo an ninh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Bệnh viện đa khoa Hùng Vương quản lý, vận hành hiệu quả các thiết bị chẩn đoán hình ảnh theo quy trình nghiêm ngặt, nhằm hạn chế rủi ro bức xạ.

Đồng chí Nguyễn Bình Khiêm - Phó Giám đốc Sở KH&CN Phú Thọ cho biết, con người là yếu tố then chốt trong bảo đảm an toàn bức xạ và hạt nhân. Các thiết bị, nguồn phóng xạ mang lại nhiều lợi ích nhưng nếu xảy ra sai sót trong quản lý, vận hành có thể tiềm ẩn rủi ro mất an toàn. Do đó, cần tăng cường tuyên truyền, đào tạo, nâng cao nhận thức và siết chặt công tác quản lý để bảo đảm sử dụng an toàn, hiệu quả.

Thời gian qua, Sở KH&CN đã tham mưu UBND tỉnh tăng cường quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này; tổ chức thanh tra, kiểm tra định kỳ, đột xuất; hướng dẫn các cơ sở thực hiện đúng quy trình cấp phép, vận hành thiết bị bức xạ theo quy định. Trong lĩnh vực y tế, các cơ sở khám, chữa bệnh ngày càng chú trọng tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn bức xạ và hạt nhân.

Một dấu mốc quan trọng là Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15 được Quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã bổ sung nhiều quy định mới về bảo đảm an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ và ứng phó sự cố, phù hợp với xu hướng phát triển và hội nhập quốc tế.

Trên cơ sở đó, Sở KH&CN tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch triển khai Luật và các quy định mới trên địa bàn tỉnh; rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật của địa phương cho phù hợp với quy định mới; kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân cấp tỉnh.

Đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và tổ chức đào tạo, tập huấn cho cán bộ quản lý, người phụ trách an toàn bức xạ, nhân viên bức xạ; tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các sai sót trong quá trình sử dụng thiết bị, nguồn bức xạ.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, khuyến khích ứng dụng công nghệ mới và mở rộng các hướng nghiên cứu, ứng dụng năng lượng nguyên tử trong nông nghiệp, môi trường và kiểm định chất lượng.

Với sự chủ động của cơ quan quản lý, sự chấp hành nghiêm túc của các cơ sở bức xạ cùng khuôn khổ pháp lý mới từ Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 và các quy định có liên quan, Phú Thọ đang từng bước xây dựng môi trường ứng dụng năng lượng nguyên tử an toàn, hiệu quả, góp phần phục vụ tốt hơn cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường xung quanh.

Anh Thơ