Nâng cao trách nhiệm Đoàn viên trong công tác phòng chống tác hại thuốc lá

Trường PTDTNT THCS & THPT Lâm Bình.

Thách thức từ môi trường sinh hoạt tập trung

Từ góc độ quản lý, môi trường nội trú có tính gắn kết rất cao; là điều kiện thuận lợi để xây dựng tinh thần đoàn kết, lan tỏa lối sống tích cực giữa thầy và trò nhà trường. Tuy nhiên, điều ấy đồng thời đặt ra thách thức khi học sinh áp lực tâm lý phải “bằng bạn bằng bè”, dễ bắt chước thói quen xấu của bạn bè đồng trang lứa.

Với kinh nghiệm quản lý học sinh của mình, cô Ma Thị Thương, Bí thư Đoàn thanh niên Trường PTDTNT THCS & THPT Lâm Bình (Tuyên Quang) chia sẻ: “Nhiều em tiếp cận với thuốc lá không phải do nhu cầu cá nhân mà vì sự dụ dỗ của bạn bè. Hay ảnh hưởng từ thói quen của người thân trong gia đình khiến các em coi hút thuốc là cách thể hiện sự “trưởng thành”. Đặc biệt, sự tò mò và tâm lý muốn khẳng định mình ở lứa tuổi dậy dễ dẫn đến hiệu ứng lây lan trong tập thể”.

Để giải quyết bài toán này, Trường PTDTNT THCS & THPT Lâm Bình không chọn cách cấm đoán cực đoan mà tập trung thay đổi nhận thức học sinh thông qua các kênh truyền thông nội bộ. Mục tiêu là giúp các em tự xây dựng màng lọc thông tin trước những cám dỗ từ bên ngoài.

Cô Ma Thị Thương cho biết: “Chúng tôi tập trung tuyên truyền, giáo dục học sinh vào các buổi sinh hoạt nội trú, sinh hoạt dưới cờ. Bên cạnh đó, nhà trường còn tổ chức các buổi phát thanh học đường theo chuyên đề phòng, chống tác hại thuốc lá, gắn mục tiêu phòng, chống thuốc lá với nhiệm vụ của mỗi Đoàn viên để các em nghiêm túc chú ý và tự giác chấp hành”.

Ngoài ra, hệ thống nội quy của nhà trường được hoàn thiện để quản lý học sinh hiệu quả hơn. Trong đó, việc cấm hoàn toàn mang và sử dụng thuốc lá vào trường, khu ký túc xá đi liền với các chế tài xử lý vi phạm như hạ bậc hạnh kiểm, đánh giá thi đua cả lớp, phòng nội trú.

Qua bộ quy định toàn diện, chặt chẽ, nhà trường nhắc nhở học sinh rằng hút thuốc không chỉ đầu độc bản thân mà còn làm ảnh hưởng mọi người xung quanh. Nhờ vậy mà học sinh hình thành thói quen học tập, sinh hoạt theo kỷ luật, thể hiện trách nhiệm với tập thể, luôn tự điều chỉnh hành vi sao cho đúng đắn trong một môi trường sống có tính cộng đồng cao.

Học sinh Trường PTDTNT THCS & THPT Lâm Bình tham gia chia sẻ hiểu biết về các tệ nạn xã hội trong đó có tác hại của thuốc lá.

Sự phối hợp đa bên

Cô Ma Thị Thương nhấn mạnh, để học sinh hình thành phản xạ nói không với thuốc lá thì đội ngũ giáo viên, cán bộ, nhân viên nhà trường phải là người đi đầu. Khi thầy cô giữ hình ảnh chuẩn mực, không hút thuốc trong khuôn viên trường, hiệu quả thuyết phục sẽ cao hơn mọi bài giảng lý thuyết.

Đồng thời, hành động ấy cũng tạo ra một không gian văn hóa học đường lành mạnh, nơi các lối sống khỏe, sống sạch và lành mạnh được học sinh thẩm thấu, học tập một cách tự nhiên.

Tuy nhiên, sự bảo vệ chỉ thực sự hiệu quả khi có sự đồng bộ từ phía gia đình và cộng đồng xung quanh.

Nói về sự gắn kết này, cô Thương khẳng định: “Nhà trường xác định rằng, nếu chỉ quản lý tốt trong cổng trường mà buông lỏng ở các hàng quán hoặc thiếu sự nêu gương từ thì các khe hở cho thuốc lá xâm nhập vẫn sẽ tồn tại. Sự kết hợp ba bên là chìa khóa để tạo vòng vây bảo vệ tuyệt đối cho các em”.

Vì lẽ đó, nhà trường không chỉ quan tâm giáo dục mà còn luôn tạo điều kiện để gia đình các em phát huy vai trò quản lý, nhắc nhở con em qua những buổi liên lạc qua điện thoại vào cuối tuần.

Với xã hội, cụ thể là căng tin và các hàng quán xung quanh, nhà trường chủ động yêu cầu phối hợp, cam kết không được nhập và bán thuốc cho học sinh. Khi các nguồn cung bị hạn chế và sự giám sát được duy trì liên tục, học sinh sẽ có môi trường an toàn nhất để phát triển.

Ngoài các biện pháp ngăn chặn, nhà trường còn chú trọng tạo ra các hoạt động thay thế để học sinh giải tỏa áp lực. Bên cạnh thời gian lên lớp, nhà trường thường xuyên tổ chức các sân chơi thể thao, văn nghệ, giúp các em có một đời sống tinh thần phong phú. Từ đó, học sinh không còn lý do tìm đến các chất kích thích để giải tỏa áp lực và tránh xa các thói quen xấu như phản xạ.

Mô hình phòng chống thuốc lá tại Trường PTDTNT THCS & THPT Lâm Bình là sự kết hợp giữa tính nghiêm minh của kỷ luật và sự thấu đáo trong giáo dục tâm lý.

Bằng cách chủ động tạo ra các “vành đai xanh” từ trong nhận thức của học sinh đến thực tế môi trường học tập, sinh hoạt, nhà trường không chỉ giúp các em có kiến thức mà còn có bản lĩnh để nói không với tệ nạn thuốc lá học đường.

“Từ các bài học trong các buổi tuyên truyền, học sinh chuyển từ tò mò sang lo sợ tác hại thật sự của thuốc lá đến bản thân và mọi người xung quanh. Hơn hết, các em đã hiểu được không hút thuốc mới là sự trưởng thành lành mạnh. Từ đó, học sinh thẳng thắn từ chối khi bị bạn bè rủ rê, thay vào đó là chủ động báo cáo với thầy cô để can thiệp, nhắc nhở nhau giữ gìn môi trường sống chung”, cô Thương chia sẻ thêm.