Nâng cao trách nhiệm trong công tác bảo hộ lao động

Từ những phương tiện bảo hộ thiết yếu

Trước mỗi ca sản xuất tại các cơ sở công nghiệp, xây dựng, hình ảnh người lao động kiểm tra máy móc, mặc quần áo bảo hộ, đội mũ, đeo găng tay, khẩu trang, đi giày chuyên dụng trở thành công việc quen thuộc. Những vật dụng tưởng chừng đơn giản ấy lại có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ người lao động trước các yếu tố nguy hiểm, có hại phát sinh trong quá trình làm việc.

Tại các cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng, người lao động thường xuyên tiếp xúc với máy móc vận hành công suất lớn, nhiệt độ cao, bụi, tiếng ồn, nguy cơ tai nạn có thể đến từ làm việc trên cao, vật liệu rơi, hệ thống điện và thiết bị thi công. Mỗi ngành nghề có đặc thù riêng, đòi hỏi phương tiện bảo vệ cá nhân phải được lựa chọn phù hợp với tính chất công việc, môi trường và mức độ rủi ro.

Người lao động chủ động sử dụng phương tiện bảo hộ, tuân thủ quy trình làm việc an toàn để bảo vệ sức khỏe, tính mạng trong quá trình sản xuất.

Thực tế cho thấy, tai nạn lao động không phải lúc nào cũng xuất phát từ những sự cố lớn. Đôi khi, chỉ một phút chủ quan, một thao tác sai quy trình hoặc việc không sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cũng có thể dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Bảo hộ lao động không đơn thuần là trang bị để đối phó với những đợt kiểm tra mà phải trở thành yêu cầu thường xuyên, gắn với từng vị trí việc làm và từng công đoạn sản xuất.

Tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh, việc quan tâm trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân, cải thiện điều kiện làm việc và tổ chức huấn luyện an toàn lao động ngày càng được chú trọng. Tuy nhiên, giữa yêu cầu của quy định và thực tiễn triển khai cần sự kiểm tra, giám sát thường xuyên, nhất là tại những vị trí có nguy cơ cao. Bảo hộ chỉ thực sự phát huy tác dụng khi phương tiện được cấp phát đúng chủng loại, bảo đảm chất lượng, được sử dụng đúng cách và thay thế kịp thời khi không còn khả năng bảo vệ.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và sự chủ động tự bảo vệ của người lao động 

Theo quy định của Luật ATVSLĐ, người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm nơi làm việc đáp ứng yêu cầu về ATVSLĐ; trang cấp phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động theo quy định; tổ chức huấn luyện, kiểm tra và thực hiện các biện pháp phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm trực tiếp đối với sức khỏe, tính mạng của người lao động. Việc trang bị bảo hộ cần xuất phát từ đánh giá nguy cơ tại từng vị trí làm việc, không thể áp dụng một cách chung chung. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần hướng dẫn cách sử dụng, bảo quản, kiểm tra và thay thế phương tiện bảo hộ.

Ông Hoàng Thanh Long, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Xi măng - Xây dựng công trình Cao Bằng cho biết: Doanh nghiệp xác định công tác bảo đảm ATVSLĐ là nhiệm vụ quan trọng trong tổ chức sản xuất. Quan tâm trang bị phương tiện bảo hộ phù hợp với từng vị trí việc làm,  tổ chức hướng dẫn, huấn luyện để người lao động hiểu rõ nguy cơ và sử dụng đúng trang bị. Cùng với đó, thường xuyên kiểm tra máy móc, thiết bị, nhắc nhở việc chấp hành quy trình an toàn, kịp thời khắc phục những yếu tố có nguy cơ gây mất an toàn.

Nếu doanh nghiệp có trách nhiệm trang bị, tổ chức các điều kiện làm việc an toàn thì người lao động cũng có nghĩa vụ chấp hành nội quy, quy trình và sử dụng đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân được cấp. Đây là mối quan hệ 2 chiều, trong đó quyền lợi được bảo đảm phải đi liền với trách nhiệm thực hiện.

Thực tế, ở một số nơi còn tình trạng người lao động có tâm lý chủ quan, ngại sử dụng phương tiện bảo hộ vì vướng, nóng bức hoặc cho rằng công việc chỉ diễn ra trong thời gian ngắn nên không cần thiết. Một số trường hợp chưa tuân thủ đầy đủ quy trình vận hành máy móc, thiết bị, chưa chủ động phản ánh những nguy cơ mất an toàn tại nơi làm việc. 

Mỗi người lao động cần hiểu rằng, sử dụng phương tiện bảo hộ không phải để đối phó với người quản lý hay các đợt kiểm tra mà trước hết là bảo vệ chính mình. Việc đội mũ bảo hộ, đeo kính, khẩu trang, găng tay, sử dụng dây an toàn đúng quy định cần trở thành thói quen trước mỗi ca làm việc. Khi phát hiện thiết bị có dấu hiệu bất thường, môi trường làm việc không bảo đảm hoặc nguy cơ xảy ra sự cố, người lao động cần kịp thời báo cáo người phụ trách để có biện pháp xử lý.

Ông Mã Văn Trưởng, Phân xưởng sản xuất, Công ty cổ phần Xi măng - Xây dựng công trình Cao Bằng chia sẻ: Công việc của chúng tôi thường xuyên phải tiếp xúc với máy móc, bụi và tiếng ồn nên phương tiện bảo hộ rất cần thiết. Doanh nghiệp cấp phát quần áo, giày, găng tay, khẩu trang, hướng dẫn cách sử dụng. Ban đầu  cảm thấy chưa quen, nhưng khi hiểu được những nguy cơ trong quá trình làm việc, chúng tôi luôn ý thức phải sử dụng đầy đủ để bảo vệ sức khỏe, bảo đảm an toàn cho bản thân và đồng nghiệp.

Đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh kiểm tra việc chấp hành các quy định về an toàn, vệ sinh lao động tại Công ty cổ phần Xi măng - Xây dựng công trình Cao Bằng.

Xây dựng văn hóa an toàn từ mỗi nơi làm việc

Bảo hộ lao động không thể phát huy đầy đủ hiệu quả nếu thiếu sự phối hợp giữa doanh nghiệp, người lao động, tổ chức Công đoàn và các cơ quan quản lý Nhà nước. Trong đó, tổ chức Công đoàn có vai trò quan trọng trong tuyên truyền, vận động, giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách; kịp thời nắm bắt tâm tư, kiến nghị của người lao động, phối hợp với người sử dụng lao động giải quyết những vấn đề liên quan đến điều kiện làm việc và an toàn lao động.

Mạng lưới an toàn, vệ sinh viên tại cơ sở cần được phát huy vai trò, trở thành lực lượng trực tiếp giám sát, nhắc nhở, phát hiện những yếu tố có nguy cơ gây mất an toàn. Việc kiểm tra, tự kiểm tra tại doanh nghiệp phải được duy trì thường xuyên, thực chất; những thiếu sót cần được khắc phục kịp thời, không để nguy cơ nhỏ tích tụ thành sự cố lớn.

Theo Trưởng Phòng Lao động, việc làm và chính sách, Sở Nội vụ Bế Cao Kiên, công tác ATVSLĐ là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng và quyền lợi của người lao động. Trong đó, trang bị và sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân đúng quy định là giải pháp cần thiết để phòng ngừa, hạn chế tác động của các yếu tố nguy hiểm, có hại chưa thể loại trừ bằng công nghệ, thiết bị và kỹ thuật. Đối với các lĩnh vực như xây dựng, khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến nông, lâm sản, việc thực hiện nghiêm các quy định về bảo hộ lao động, gắn với hướng dẫn, kiểm tra và sử dụng phương tiện phù hợp với từng công việc có ý nghĩa thiết thực trong phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, bảo vệ người lao động và duy trì sản xuất ổn định.

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng đòi hỏi cao về năng suất, chất lượng và hiệu quả, công tác ATVSLĐ càng cần được quan tâm đúng mức. Không thể vì áp lực tiến độ, sản lượng hay lợi nhuận mà xem nhẹ những yêu cầu bảo vệ con người. Một doanh nghiệp phát triển bền vững không chỉ được đánh giá qua quy mô sản xuất, doanh thu hay hiệu quả kinh doanh mà còn ở cách doanh nghiệp chăm lo, bảo vệ người lao động.