Nâng cao vai trò báo chí trong kỷ nguyên số

Tọa đàm nhằm tăng cường nhận thức, thống nhất quan điểm và định hướng công tác tuyên truyền về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW.

Báo chí giữ vai trò lan tỏa và định hướng

Phát biểu tại tọa đàm, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi cho rằng, Nghị quyết số 80 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển, đưa văn hóa vào vị trí trung tâm, giữ vai trò điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững.

Việc triển khai Nghị quyết số 80 đặt ra nhiều yêu cầu mới, đòi hỏi báo chí tiếp tục nâng cao vai trò trong bối cảnh kỷ nguyên số. Ảnh: Nam Nguyễn

Theo ông, Nghị quyết đã được quán triệt, triển khai tại nhiều địa phương, đơn vị. Trong quá trình này, báo chí giữ vai trò nòng cốt trong việc lan tỏa các giá trị văn hóa và đưa nội dung Nghị quyết vào đời sống. “Không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, báo chí còn tham gia xây dựng không gian văn hóa số thông qua các sản phẩm đa phương tiện, góp phần định hình thị hiếu, chuẩn mực xã hội”, ông Lợi nói.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam cũng lưu ý, việc triển khai Nghị quyết số 80 đặt ra nhiều yêu cầu mới, đòi hỏi báo chí phát huy vai trò phản biện, kịp thời nhận diện bất cập về cơ chế, chính sách cũng như các biểu hiện lệch chuẩn trong môi trường số, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện thể chế, thúc đẩy phát triển kinh tế văn hóa.

NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở VHTT TP.HCM cho biết, Thành phố đang xây dựng chương trình hành động triển khai Nghị quyết số 80, trong đó xác định công nghiệp văn hóa là một trong những động lực quan trọng cho tăng trưởng. Hiện nay, TP.HCM có thị trường công nghiệp văn hóa phát triển với nhiều lĩnh vực như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, mỹ thuật, thiết kế, du lịch văn hóa, truyền thông đa phương tiện, xuất bản…

Cùng với đó, các không gian sáng tạo đang hình thành, góp phần nâng cao đời sống văn hóa của người dân. Thành phố cũng là nơi tập trung đông đảo doanh nghiệp và lực lượng sáng tạo nội dung số, giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế số.

Tuy nhiên, theo NSND Thanh Thúy, vẫn còn những hạn chế như cơ chế, chính sách chưa đồng bộ; thiếu dữ liệu thống kê chuyên ngành; áp lực giữa phát triển nhanh và bảo tồn giá trị văn hóa. “Thời gian tới TP.HCM sẽ tập trung triển khai các cam kết trong vai trò thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO, xây dựng kế hoạch thúc đẩy phát triển công nghiệp điện ảnh và các lĩnh vực văn hóa gắn với môi trường pháp lý chuyên nghiệp, tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế.

Cùng với đó, Thành phố đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách; xây dựng cơ sở dữ liệu và đưa công nghiệp văn hóa vào hệ thống thống kê chính thức phục vụ quản lý. Đồng thời, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư hạ tầng trọng điểm theo hình thức hợp tác công - tư…”, NSND Thanh Thúy cho biết.

Mỗi sản phẩm là một nhịp cầu

Nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn, Tổng Biên tập Báo Thanh Niên cho rằng trong môi trường số, thông tin lan truyền nhanh, kéo theo đó là các hiện tượng phản văn hóa dễ xuất hiện và lan rộng. Vì vậy, báo chí cần chủ động lựa chọn, định hướng và dẫn dắt thông tin.

Đại tá Phan Tùng Sơn, Trưởng Ban Đại diện Báo Quân đội Nhân dân tại TP.HCM nhận định, truyền thông văn hóa trong kỷ nguyên số không còn dừng ở chức năng phổ biến, giáo dục và định hướng, mà trở thành không gian kiến tạo hệ giá trị. Truyền thông văn hóa trong kỷ nguyên số đã trở thành một lĩnh vực trung tâm của chiến lược phát triển văn hóa và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số, sức mạnh mềm bắt nguồn từ con người, đòi hỏi mỗi công dân phải có “kháng thể văn hóa” và “kỹ năng số”. “Chúng ta đang xây dựng một thế hệ công dân có thể mang tà áo dài, câu quan họ lên không gian mạng với một niềm tự hào và sự sáng tạo không giới hạn”, ông Lâm nói.

Ông Trần Thanh Lâm nhấn mạnh, báo chí trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên số, của ứng dụng trí tuệ nhân tạo không chỉ là người đưa tin. Mỗi bài báo, mỗi sản phẩm báo chí phải là một nhịp cầu chuyển hóa giá trị văn hóa thành những câu chuyện truyền cảm hứng. Báo chí phải là lực lượng tiên phong đấu tranh với các biểu hiện lệch chuẩn, bảo vệ “vùng xanh” tinh thần cho xã hội.

Để triển khai hiệu quả Nghị quyết số 80, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm đề nghị đổi mới tư duy, thống nhất nhận thức coi đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững.

Ông nhấn mạnh yêu cầu xây dựng “cơ quan báo chí văn hóa”, hướng tới chuẩn mực chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; mỗi tòa soạn phải là một môi trường văn hóa tiêu biểu. Đồng thời, báo chí cần nói không với xu hướng giật gân, câu view. “Một bài viết có hàm lượng văn hóa cao giá trị hơn ngàn tin bài vô bổ. Đó chính là cách chúng ta xây dựng năng lực truyền thông quốc gia hiện đại”, ông Trần Thanh Lâm nhấn mạnh.