Năng lực sản xuất nhiên liệu sinh học tại miền Trung ra sao?

Khôi phục dần sản xuất tại các nhà máy sản xuất ethanol tại miền Trung

Đoàn kiểm tra của Bộ Công Thương vừa làm việc với các nhà máy sản xuất ethanol (E100) tại miền Trung.

Phục hồi sản xuất tại các nhà máy nhiên liệu sinh học

Tại Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất thuộc Công ty CP Nhiên liệu sinh học Dầu khí Miền Trung (BSR-BF), đặt tại Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi, ông Nguyễn Việt Thắng- Tổng Giám đốc Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) cho biết, trong 7 tháng đầu năm 2026, BSR đã vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất ở mức bình quân 124% công suất thiết kế, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường xăng dầu trong nước.

Theo ông Thắng, việc Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất từng bước nâng công suất sẽ giúp BSR chủ động hơn về nguồn E100 trong nước, giảm dần phụ thuộc nhập khẩu, tối ưu chi phí phối trộn và giữ nguồn cung xăng E10 ổn định khi lộ trình áp dụng được triển khai trên phạm vi toàn quốc.

BSR cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với BSR-BF, các đơn vị trong hệ sinh thái Petrovietnam cùng các đối tác để hoàn thiện chuỗi cung ứng nhiên liệu sinh học.

Ông Phạm Văn Vượng- Giám đốc BSR-BF cho biết, đơn vị đã triển khai phương án phục hồi sản xuất kinh doanh, đồng thời phối hợp với các đối tác hợp tác kinh doanh (BCC) gồm Công ty Nhà xanh Việt Nam và PVChem khẩn trương bảo dưỡng, đưa Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất trở lại vận hành nhằm đáp ứng nhu cầu E100 theo lộ trình áp dụng xăng E10 quy định tại Thông tư số 50 của Bộ Công Thương.

Theo kế hoạch, trong quý III/2026, BSR-BF sẽ chuyển đổi nguyên liệu sản xuất từ sắn sang ngô, tiếp tục nâng công suất vận hành bình quân lên 70-80%, đồng thời thử nghiệm vận hành ở mức 125% công suất thiết kế sau khi các điều kiện kỹ thuật được đáp ứng.

Dài hạn hơn, doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng công suất khả dụng lên 150%, qua đó gia tăng doanh thu, rút ngắn thời gian trả nợ, sớm phục hồi vốn chủ sở hữu và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Sang quý IV/2026, BSR-BF tiếp tục triển khai các giải pháp nâng công suất khả dụng, đồng thời hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và đối tác công nghệ để mở rộng chuỗi giá trị từ nhà máy, nghiên cứu sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) theo công nghệ Ethanol-to-Jet (ETJ) cùng methanol carbon thấp từ nguồn CO₂ sinh học.

Cả nước hiện có 3 nhà máy E100 đang hoạt động gồm: Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, Nhà máy cồn Quảng Nam và Nhà máy cồn Đồng Nai, với tổng công suất thiết kế 830 m³/ngày, tương đương khoảng 24.900 m³/tháng và khoảng 277.000 m³/năm.

Trong đó, Nhà máy Dung Quất có công suất thiết kế lớn nhất với 330 m³/ngày, tiếp đến là Nhà máy Quảng Nam 300 m³/ngày và Nhà máy Đồng Nai 200 m³/ngày. Riêng tháng 6/2026, ba nhà máy sản xuất tổng cộng 20.875,4 m³ E100, đạt khoảng 83,8% công suất thiết kế theo tháng.

Lãnh đạo Công ty CP Phát triển Nhiên liệu sinh học Việt Nam (Nhà máy cồn Quảng Nam) cho biết, do được đầu tư và vận hành trong thời gian dài, một số thiết bị, hạ tầng đã xuống cấp, thường phát sinh sự cố, buộc nhà máy phải tạm ngừng sản xuất để kiểm tra, sửa chữa. Vì vậy, bảo trì, nâng cấp thiết bị cùng với ổn định đầu ra sản phẩm là những yếu tố quyết định để nhà máy giữ được công suất, bảo đảm nguồn cung E100 trong thời gian tới.

Ông Trần Quang Kiên- Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đường Quảng Ngãi (Nhà máy cồn Gia Lai) cho biết, dự án nhà máy ethanol An Khê với vốn đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng dự kiến đi vào sản xuất thương mại trong quý I/2028. Nhà máy được thiết kế với công suất 200.000 lít ethanol khan mỗi ngày, tương đương 200 m³/ngày, sản phẩm chính là cồn thực phẩm và ethanol nhiên liệu. Công ty đã chuẩn bị đủ điều kiện triển khai dự án, từ nguyên liệu, công nghệ, tài chính đến nhân sự.

Kiến nghị tháo gỡ khó khăn

Để tăng cường năng lực cung ứng nhiên liệu E100 cho thị trường, theo ông Đặng Hải Anh- Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương), các tập đoàn, doanh nghiệp trong lĩnh vực này cần quyết liệt hơn nữa mở rộng đầu tư, phục hồi sản xuất các nhà máy.

Tuy nhiên, phản ánh từ các doanh nghiệp cho thấy, hiện các nhà máy còn một số vướng mắc như đầu ra chưa ổn định, phải cạnh tranh với E100 nhập khẩu và chủ yếu ký hợp đồng ngắn hạn, khiến doanh nghiệp khó chủ động kế hoạch sản xuất, thu mua nguyên liệu cũng như đầu tư nâng cấp thiết bị.

Tổng Giám đốc BSR Nguyễn Việt Thắng kiến nghị cần có cơ chế tài chính phù hợp, tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, ưu tiên sử dụng E100 sản xuất trong nước; đồng thời đề nghị BSR, PVOIL cùng các đơn vị liên quan ký hợp đồng bao tiêu dài hạn, có cơ chế thanh toán trước theo quý phù hợp với công suất khả dụng của nhà máy.

Trong khi đó, ông Đỗ Văn Tuấn- Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam đề nghị xem xét hạn chế xuất khẩu sắn lát khô để chuyển sang các sản phẩm chế biến sâu, qua đó giữ nguồn nguyên liệu cho sản xuất ethanol trong nước.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, để thị trường xăng sinh học phát triển bền vững, các doanh nghiệp không chỉ tập trung nâng công suất mà cần chủ động rà soát toàn diện năng lực sản xuất, xây dựng chuỗi cung ứng E100 ổn định từ vùng nguyên liệu, sản xuất, logistics đến tiêu thụ.

Cùng với đó là tăng cường liên kết giữa các nhà máy, doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu, đơn vị phối trộn và các địa phương, nhằm bảo đảm nguồn cung lâu dài cho thị trường trong nước.

Đồng tình với ý kiến cho rằng quá trình phát triển nhiên liệu sinh học vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần được tháo gỡ đồng bộ, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho hay, những vướng mắc về đầu tư, tiếp cận vốn, nguồn nguyên liệu, tiêu thụ sản phẩm, cạnh tranh với hàng nhập khẩu, cơ chế hợp đồng dài hạn cũng như các vấn đề khoa học công nghệ cần được doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan quản lý cùng nhìn nhận thẳng thắn, chủ động đề xuất giải pháp.

Bộ Công Thương sẽ tổng hợp đầy đủ các kiến nghị để phối hợp với các bộ, ngành liên quan báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, xử lý, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển sản xuất trong báo cáo đánh giá sau 2 tháng đưa xăng E10 vào thị trường tới đây.