Nắng mới Rào Tre

Cán bộ Biên phòng và đồng bào dân tộc Chứt treo cờ Tổ quốc và cờ Đảng để chuẩn bị đón Tết. Ảnh: Thế Mạnh

Hai bên đường, sắc xanh của rừng già hòa quyện cùng màu đỏ thắm của cờ Tổ quốc, cờ Đảng được treo ngay ngắn trước các ngôi nhà sàn. Những lá cờ bay nhẹ trong gió núi tạo nên không gian vừa trang nghiêm, vừa ấm áp, rộn ràng không khí Tết. Bản làng nơi từng heo hút, cách biệt nay đã khoác lên mình diện mạo mới - tươi sáng và đầy sức sống.

Đón và dẫn chúng tôi vào bản, Thiếu tá Đoàn Văn Tiệp, Tổ trưởng Tổ công tác Biên phòng cắm bản Rào Tre vừa đi, vừa chia sẻ: “Dưới chân dãy Giăng Màn là bản Rào Tre, hiện có 46 hộ với 159 nhân khẩu dân tộc Chứt sinh sống. Đất sản xuất ít, nhận thức bà con trước đây còn hạn chế, cuộc sống chủ yếu dựa vào rừng nên cái nghèo cứ đeo bám mãi. Có thời điểm, Rào Tre gần như tách biệt hoàn toàn với bên ngoài”.

Nhưng hôm nay, khi Xuân Bính Ngọ 2026 đang đến rất gần, bản Rào Tre đã thực sự “thay da đổi thịt”. Sự đổi thay không chỉ hiện hữu ở những con đường mới, những mái nhà vững chãi, mà còn thấm sâu trong đời sống kinh tế, văn hóa, tinh thần của mỗi người dân nơi đây. Ngay đầu bản là ngôi nhà sàn khang trang của gia đình bà Hồ Thị Nam, nguyên Trưởng bản. Ngôi nhà được dọn dẹp gọn gàng, trang trí cẩn thận, không khí Tết đã hiện diện rõ trong từng góc nhỏ. Bà Nam xúc động nói: “Gần cả đời người sống ở bản, chưa bao giờ tôi thấy Rào Tre đủ đầy như bây giờ. Trước kia, Tết đến chỉ mong có đủ gạo ăn, có manh áo ấm. Còn nay, bà con biết làm ăn, biết lo cho con cái, Tết có bánh chưng, có thịt, có quần áo mới…”.

Không khí đón Tết của đồng bào Chứt năm nay thực sự rộn ràng. Trong các ngôi nhà sàn, tiếng cười nói râm ran suốt cả ngày. Người dọn dẹp nhà cửa, người chuẩn bị lợn, gà, người tất bật gói bánh. Trẻ em tung tăng chạy dọc con đường nhựa mới, trên tay là những chiếc bánh, chiếc kẹo được các đoàn công tác mang lên trao tặng. Cả bản như bừng lên một sức sống mới, ấm áp, yên bình và tràn đầy hy vọng.

Xen kẽ giữa những mái nhà sàn lợp ngói đỏ, hiện có 7 ngôi nhà mới đang được xây dựng, bước vào giai đoạn hoàn thiện. Theo Thiếu tá Đoàn Văn Tiệp, đây là các nhà sàn kiên cố được hỗ trợ xây dựng với tổng kinh phí 2,4 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030. Những ngôi nhà ấy không chỉ là nơi che mưa, che nắng, mà còn là minh chứng sinh động cho sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào nơi vùng sâu, vùng xa.

Sự đổi thay ở Rào Tre không đến trong một sớm, một chiều. Đó là kết quả của cả một quá trình bền bỉ, lâu dài, với sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền địa phương và đặc biệt là sự hỗ trợ, giúp đỡ của Bộ đội Biên phòng. Những người lính quân hàm xanh đã cắm bản, ăn ở, sinh hoạt cùng bà con suốt nhiều năm qua. Từ việc “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn trồng trọt, chăn nuôi đến kiên trì thay đổi nếp nghĩ, cách làm, bộ đội từng bước giúp đồng bào Chứt biết chăm lo cuộc sống, phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Con đường trong bản được rải thảm nhựa, cảnh quan sạch, đẹp. Ảnh: Thế Mạnh

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong phát triển kinh tế của bản Rào Tre. Dưới sự hướng dẫn của Bộ đội Biên phòng, nhiều diện tích đất bỏ hoang được cải tạo thành đất sản xuất. Những cây trồng kém hiệu quả dần được thay thế bằng cây trầm gió, loại cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp với thổ nhưỡng nơi đây. Đến nay, đã có 20 hộ trồng được khoảng 10.000 cây trầm gió, mở ra hướng đi mới và cho sinh kế lâu dài. Song song với trồng trọt, nhiều gia đình mạnh dạn phát triển chăn nuôi lợn, gà, bò... Không ít gia đình đã có của ăn của để, sắm được ti vi, xe máy và các vật dụng sinh hoạt thiết yếu, những thứ trước đây bà con chưa từng dám nghĩ tới. Đáng chú ý, các gia đình người Chứt kết hôn với người dân tộc Kinh có sự phát triển rõ rệt: Kinh tế ổn định hơn, con cái khỏe mạnh, được chăm lo đầy đủ.

Trưởng bản Hồ Thị Kiên thẳng thắn nói: “Giờ trong bản không còn chuyện anh em họ hàng lấy nhau nữa. Bà con hiểu rồi, hôn nhân cận huyết thống là khổ cho con cháu. Nhờ bộ đội, cán bộ xã kiên trì giải thích nên bà con mới nghe và làm theo”. Những tập tục lạc hậu dần được xóa bỏ, thay vào đó là nếp sống văn minh, tiến bộ. Công tác chăm sóc sức khỏe có nhiều chuyển biến tích cực. Khi đau ốm, bà con không còn tự xoay xở hay phó mặc cho rừng núi. Những người thầy thuốc quân hàm xanh luôn có mặt kịp thời để khám, cấp thuốc, hướng dẫn phòng bệnh, nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh, chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Giáo dục ở Rào Tre cũng có những bước tiến dài. Điểm trường mầm non mới khang trang được xây dựng ngay trong bản. Các cô giáo cắm bản không chỉ dạy chữ, mà còn chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ cho các em nhỏ. Hiện nay, trong bản có 4 em học sinh được đồn Biên phòng nhận làm con nuôi, hỗ trợ học tập và sinh hoạt. Đặc biệt, bản Rào Tre có em Hồ Thị Sương đã tốt nghiệp Đại học Sư phạm mầm non; em Hồ Văn Đức đang theo học khoa Luật (Trường Đại học Hà Tĩnh). Cả hai đều được Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh đỡ đầu, hỗ trợ kinh phí trong suốt quá trình học tập. Em Hồ Thị Sương xúc động nói: “Nếu không có bộ đội giúp đỡ, chắc em đã bỏ học từ lâu. Em mong sau này được trở về bản, làm cô giáo để dạy chữ cho các em nhỏ”.

Tết Bính Ngọ 2026, bà con ở Rào Tre tiếp tục nhận được sự quan tâm, sẻ chia từ các cấp, các ngành. Những phần quà ý nghĩa từ Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” được trao tận tay đến từng hộ dân. Giá trị vật chất tuy không lớn, nhưng đó là tình cảm sâu nặng, là sợi dây gắn kết bền chặt giữa bộ đội và đồng bào nơi biên giới.

Thế Mạnh