Nâng niu làn da: Cảnh giác với những 'liệu pháp' trên mạng xã hội

Ảnh minh họa: Health

Trong y học, làn da được "sử dụng" như hình ảnh chẩn đoán ban đầu cho tình trạng sức khỏe. Da liên quan đến nội tiết tố, phổi, gan và hệ thống tiêu hóa, đặc biệt phản ánh khả năng miễn dịch. Vì vậy, làn da "xuống cấp" thường không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà có thể là dấu hiệu cảnh báo về sức khỏe nội tại.

Theo Viện Sức khỏe Cộng đồng, nhu cầu chăm sóc da hiện nay chiếm tỷ lệ cao nhất trong các hoạt động làm đẹp và chăm sóc bản thân (khoảng 95%), đặc biệt được quan tâm bởi nhóm tuổi từ 18 – 29 (chiếm 62%). Nhắm vào tâm lý này, hiện nay nhiều cơ sở, cá nhân tích cực quảng cáo rầm rộ các dịch vụ, sản phẩm “trắng da” "đẹp da" trên mạng xã hội. Cùng với đó là đủ loại trào lưu chăm sóc sức khỏe liên quan đến làn da được lan truyền khi chưa được kiểm chứng. 

Ngày 28/10, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thông tin cảnh báo về trường hợp tự truyền Glutathione tại nhà. Theo ThS.BS Mạc Duy Hưng, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân N.T.P. có tiền sử viêm gan B nhiều năm nhưng chưa điều trị thuốc kháng virus, từng phẫu thuật u xơ tử cung năm 2025.

Theo người nhà, từ ngày 27/9 đến 3/10, bệnh nhân tự truyền Glutathione tại nhà với mục đích "thải độc gan", "trắng da". Khoảng một giờ sau lần truyền ngày 3/10, người bệnh rét run, sốt cao, đau bụng quanh rốn. Bệnh nhân được đưa đến một phòng khám tư nhân trong tình trạng nguy kịch, phải chuyển đến cơ sở y tế để cấp cứu. 

Nữ bệnh nhân sốt, nhiễm trùng huyết, suy đa tạng chỉ vì muốn "nâng cấp" làn da. Ảnh: Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương

Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, bệnh nhân vẫn trong tình trạng nặng, phải thở máy, kèm các tổn thương xuất huyết dưới da rải rác tại vị trí tiêm truyền. Kết quả thăm khám và xét nghiệm cho thấy người bệnh bị nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi, suy gan, suy thận và rối loạn chức năng nhiều cơ quan trên nền viêm gan B mạn tính.

Theo bác sĩ Hưng, truyền dịch là một biện pháp điều trị y khoa, chỉ được thực hiện khi có chỉ định phù hợp với tình trạng của từng người bệnh. Các sản phẩm được mạng xã hội quảng cáo có tác dụng “thải độc” hay “làm trắng da”, đặc biệt qua đường tiêm truyền, có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như phản ứng quá mẫn, sốc phản vệ, nhiễm khuẩn, quá tải dịch hoặc các tác dụng không mong muốn khác. Đặc biệt, sốc phản vệ có thể diễn biến rất nhanh, gây suy hô hấp, trụy tuần hoàn và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Cũng liên quan đến sức khỏe làn da, mới đây, Bệnh viện Da liễu Trung ương đã tiếp nhận bệnh nhân 60 tuổi nhập viện trong tình trạng da xuất hiện những mảng rát đỏ, bong vảy kèm theo triệu chứng ngứa, rát. Qua xét nghiệm, các bác sĩ nhận thấy bệnh nhân còn bị suy tuyến thượng thận. Khai thác bệnh sử, bác sĩ nghi ngờ người bệnh đã được tiêm corticoid đường toàn thân, loại thuốc không được chỉ định để điều trị vảy nến thể mảng.

Bác sĩ Quách Thị Hà Giang, Trưởng khoa Bệnh da tự miễn và vảy nến, Bệnh viện Da liễu Trung ương nhận định đây là trường hợp rất đáng tiếc. Từ một bệnh nhân vảy nến thể mảng mức độ nhẹ, tổn thương khu trú và có thể kiểm soát ổn định, việc không tuân thủ điều trị, không tái khám và sử dụng thuốc sai chỉ định đã khiến bệnh tiến triển nặng, kèm biến chứng do dùng thuốc không theo chỉ định của bác sĩ.

BS. Quách Thị Hà Giang thăm khám cho bệnh nhân vảy nến. Ảnh: Bệnh viện Da liễu Trung ương

Theo bác sĩ, không riêng bệnh nhân này, việc người bệnh tự ý sử dụng các bài thuốc dân gian, thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng là thực trạng khá thường gặp. "Việc dùng thuốc không đúng cách cho làn da có thể gây dị ứng, tổn thương gan, thận và rối loạn nước, điện giải. Đáng lo ngại hơn, tổn thương làn da ban đầu có thể từ mức độ nhẹ, khu trú tiến triển thành tổn thương nặng, lan rộng trên cơ thể", BS. Quách Thị Hà Giang khuyến cáo.

Không chỉ lan truyền các “liệu pháp” tiêm truyền hay dùng thuốc, thời gian gần đây, trong các hội nhóm mạng xã hội liên tục đăng tải hình ảnh nhiều người nằm ngoài sân nhà, trên sân thượng, thậm chí giữa khoảng sân bê tông dưới ánh nắng gay gắt. Đi kèm những bức ảnh là lời chia sẻ về công dụng cải thiện các vấn đề về hô hấp, đau nhức xương khớp và giấc ngủ...

Trong nhóm "Hội những người thích phơi nắng", tài khoản TTH chia sẻ, bản thân từng bị xẹp phổi, sau thời gian phơi nắng kết hợp hít thở sâu, tình trạng sức khỏe được cải thiện tới 80%. Bài đăng nhanh chóng thu hút sự chú ý, kéo theo nhiều bình luận trao đổi về thời gian, tư thế và cách phơi nắng. Một số người cho biết họ cũng thường xuyên nằm phơi nắng với hy vọng cải thiện sức khỏe, giảm đau mỏi cơ thể hoặc ngủ ngon hơn. Có người chia sẻ sau khoảng một tuần phơi nắng, giấc ngủ có dấu hiệu cải thiện.

Thời gian phơi nắng được các thành viên áp dụng khá khác nhau. Có người lựa chọn khung giờ từ 9h sáng đến 15h chiều, người khác lại cho rằng nên phơi vào khoảng giữa trưa, khi ánh nắng gay gắt nhất. Một số người duy trì thói quen khoảng 15 - 30 phút mỗi ngày, kết hợp nằm thư giãn và hít thở sâu.

Trên mạng xã hội, nhiều người chia sẻ kinh nghiệm phơi nắng giữa trưa để chữa thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, đau nhức xương khớp... bất chấp sức khỏe làn da. Ảnh chụp màn hình

Các chuyên gia y tế cho rằng, ánh nắng giúp cơ thể tổng hợp vitamin D, hỗ trợ hấp thu canxi, duy trì sức khỏe xương. Tuy nhiên, những lợi ích này không đồng nghĩa với việc cần phơi nắng giữa trưa hoặc kéo dài thời gian tiếp xúc. Theo PGS.TS Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu trung ương, tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng có thể gây tổn thương da. Nghiêm trọng hơn, phơi nhiễm tia cực tím kéo dài có thể làm tăng nguy cơ ung thư da.

Đối với những người lo ngại thiếu vitamin D, các chuyên gia y tế cho rằng, giải pháp phù hợp là duy trì chế độ ăn cân đối, lựa chọn thực phẩm có chứa vitamin D và trao đổi với nhân viên y tế khi có nguy cơ thiếu hụt hoặc cần bổ sung. Người dân nên duy trì thói quen tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên, đi bộ, tập thể dục và tham gia các hoạt động ngoài trời phù hợp với sức khỏe. Tuy nhiên, người dân nên lựa chọn buổi sáng hoặc chiều muộn, khi cường độ tia UV thường thấp hơn so với giữa trưa. 

Có thể thấy, việc người dân chủ động tìm hiểu về chăm sóc da và chăm sóc sức khỏe nói chung là điều cần thiết, nhưng phải dựa trên căn cứ khoa học. Trước khi sử dụng một liệu pháp, dịch vụ hay thuốc bôi da bất kỳ, người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu để xác định xem thực sự cần thiết và có phù hợp với thể trạng hay không.