Nắng nóng cực đoan, người chăn nuôi căng mình giữ đàn vật nuôi an toàn

Trước thực tế đó, người chăn nuôi tại nhiều địa phương đang phải gồng mình triển khai nhiều biện pháp chống nóng để bảo vệ đàn vật nuôi trong cao điểm hè 2026.

Nguy cơ dịch bệnh gia tăng trong cao điểm hè

Giữa cái nắng như đổ lửa của những ngày cuối tháng 5-2026, ông Nguyễn Huy Dũng, hộ chăn nuôi ở xã Suối Hai vẫn tất bật đi dọc khu chuồng nuôi lợn rộng hàng trăm mét vuông. Tay cầm vòi nước liên tục phun lên mái chuồng và nền xi măng để hạ nhiệt. Ông Dũng chia sẻ, trang trại của gia đình hiện nuôi khoảng 400 con lợn gồm lợn nái và lợn thịt. Những ngày nhiệt độ ngoài trời vượt ngưỡng 38-39 độ C, cả gia đình gần như phải túc trực thường xuyên tại chuồng trại. Chỉ cần thấy đàn lợn có biểu hiện nằm chụm vào góc, bỏ ăn hoặc thở mạnh là phải kiểm tra ngay để tránh xảy ra sốc nhiệt. Vào mùa hè, đàn lợn ăn ít hơn bình thường nên thời gian nuôi kéo dài, chi phí thức ăn và điện nước đều tăng cao. Để chống nóng, gia đình phải vận hành quạt liên tục cả ngày lẫn đêm, đồng thời tăng cường phun nước làm mát nhiều lần trong ngày.

Các hộ chăn nuôi tăng cường phòng chống nóng cho đàn vật nuôi. Ảnh: PV

Không riêng hộ ông Dũng, nhiều trang trại chăn nuôi trên địa bàn Hà Nội cũng đang phải áp dụng hàng loạt biện pháp ứng phó với nắng nóng cực đoan. Ông Nguyễn Hưng Thỉnh, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất và kinh doanh sản phẩm nông nghiệp Phúc Thọ (xã Phúc Thọ) cho biết, Hợp tác xã đã chủ động điều chỉnh chế độ chăm sóc đàn vật nuôi ngay từ đầu mùa hè. Lợn được tắm thường xuyên, chuồng trại vệ sinh sạch sẽ, thức ăn được chuyển sang cho ăn vào sáng sớm và chiều tối để tránh thời điểm nhiệt độ cao nhất trong ngày.

“Thời tiết nắng nóng làm vật nuôi chậm ăn, dễ mất sức và phát sinh bệnh đường hô hấp, tiêu hóa. Nếu không chăm sóc tốt sẽ ảnh hưởng lớn đến tốc độ tăng trọng cũng như hiệu quả kinh tế”, ông Thỉnh cho biết.

Nhiệt độ tăng cao kéo dài không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe vật nuôi mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại dịch bệnh phát sinh. Ảnh: PV

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, tổng đàn vật nuôi trên địa bàn hiện vẫn duy trì ở mức lớn với khoảng 1,2 triệu con lợn và hơn 32 triệu con gia cầm. Tuy nhiên, thời tiết năm nay được dự báo có nhiều diễn biến bất thường, số ngày nắng nóng cao hơn trung bình nhiều năm, đặc biệt tại khu vực Bắc Bộ và miền Trung. Nhiệt độ tăng cao kéo dài không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe vật nuôi mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại dịch bệnh phát sinh. Khi cơ thể bị mất nước, giảm sức đề kháng, gia súc và gia cầm rất dễ mắc các bệnh về hô hấp, tiêu hóa hoặc chết do cảm nóng, cảm nắng.

Chủ động phòng chống để giảm thiệt hại

Trước nguy cơ đó, Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã có công văn yêu cầu các địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp chống nóng cho đàn vật nuôi trong mùa hè 2026. Theo đó, việc đầu tiên người chăn nuôi cần làm là cải thiện điều kiện chuồng trại. Chuồng nuôi phải bảo đảm thông thoáng, sạch sẽ và có khả năng giảm nhiệt hiệu quả. Các biện pháp như phủ mái bằng lá cọ, rơm rạ, trồng cây leo chống nóng hoặc lắp đặt hệ thống phun sương, quạt mát được khuyến khích áp dụng rộng rãi.

Các trang trại chủ động phòng chống để giảm thiệt hại. Ảnh: PV

Đối với các trang trại quy mô lớn, việc chủ động nguồn điện và nước dự phòng là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm hệ thống làm mát hoạt động liên tục. Ngoài ra, công tác vệ sinh môi trường, xử lý chất thải và khơi thông cống rãnh cũng cần được thực hiện thường xuyên để giảm khí độc trong chuồng nuôi.

Bên cạnh việc cải thiện chuồng trại, chế độ dinh dưỡng cho vật nuôi trong mùa nắng nóng cũng cần điều chỉnh phù hợp. Cục Chăn nuôi và Thú y khuyến cáo người dân tăng cường thức ăn giàu đạm, bổ sung rau xanh, vitamin và chất điện giải để giúp vật nuôi tăng sức đề kháng. Trong những ngày oi bức kéo dài, nên chia nhỏ khẩu phần ăn và cho ăn vào thời điểm sáng sớm hoặc chiều tối, hạn chế cho ăn giữa trưa. Nước uống sạch, mát phải được cung cấp đầy đủ liên tục để tránh tình trạng mất nước.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Ngọc Sơn cho biết, ngoài các biện pháp kỹ thuật, người chăn nuôi cũng đặc biệt lưu ý đến việc quản lý mật độ nuôi nhốt nhằm hạn chế stress nhiệt cho vật nuôi. Đối với gia cầm, mật độ nuôi cần phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Khi nhiệt độ tăng quá cao, người dân có thể thả gia cầm ra vườn hoặc khu vực có bóng cây để giảm nhiệt tự nhiên. Đối với trâu bò, thời gian chăn thả cần điều chỉnh hợp lý, chỉ nên cho ra đồng vào sáng sớm hoặc chiều mát. Người chăn nuôi tuyệt đối không chăn thả hoặc bắt gia súc lao động trong khung giờ từ 12 giờ đến 16 giờ vì đây là thời điểm nắng nóng đỉnh điểm, rất dễ gây kiệt sức và sốc nhiệt.

Cùng với chống nóng, công tác phòng chống dịch bệnh mùa hè cũng được đặt lên hàng đầu. Chuồng trại cần được tiêu độc khử trùng định kỳ để hạn chế ruồi, muỗi, ve mòng phát triển. Người chăn nuôi cần theo dõi sát sức khỏe đàn vật nuôi để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, kịp thời cách ly và điều trị. Việc tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine theo hướng dẫn của cơ quan thú y cũng là giải pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong điều kiện thời tiết cực đoan.