Nâng tầm thương hiệu càphê Gia Lai qua trải nghiệm văn hóa và du lịch

Thu hoạch càphê ở hộ nông dân Lê Văn Phước liên kết sản xuất với Công ty TNHH xuất nhập khẩu Hoa Trang, ở xã IAPhìn, tỉnh Gia Lai. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)

Gia Lai từ lâu đã được nhắc đến như một trong những “thủ phủ” càphê của Tây Nguyên, nơi những triền đất đỏ bazan nuôi dưỡng nên những hạt càphê đậm đà, mang hương vị rất riêng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, việc chỉ sở hữu sản phẩm tốt là chưa đủ. Điều mà Gia Lai đang hướng tới là xây dựng một câu chuyện hoàn chỉnh cho càphê - từ chất lượng, nguồn gốc cho đến trải nghiệm văn hóa gắn liền.

Những hoạt động được triển khai trong Năm Du lịch Quốc gia 2026 cho thấy rõ quyết tâm ấy.

Biến càphê thành trải nghiệm văn hóa sống động

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc thí điểm “Không gian Phiên cuối tuần Càphê và Văn hóa Gia Lai” kéo dài từ tháng 3 đến hết tháng 8/2026. Không gian này được tổ chức đều đặn vào mỗi dịp cuối tuần tại Quảng trường Đại Đoàn Kết, ngay trung tâm Pleiku.

Đây là bước đi có tính thử nghiệm quan trọng của Gia Lai, đó là biến càphê từ một sản phẩm tiêu dùng thành một trải nghiệm văn hóa sống động.

Điều dễ nhận thấy là cách tổ chức không gian không chạy theo số lượng mà chú trọng chất lượng. Các gian hàng được chọn lọc kỹ lưỡng, ưu tiên những sản phẩm mang đậm dấu ấn địa phương như càphê, trà, nông sản, sản phẩm OCOP hay hàng thủ công truyền thống. Sự xuất hiện có chọn lọc ấy giúp tránh cảm giác “chợ đêm đại trà," đồng thời giữ được tinh thần bản sắc mà chương trình hướng tới.

Đáng chú ý hơn, tỉnh Gia Lai quyết định không thu phí sử dụng mặt bằng trong thời gian thí điểm. Đây là một động thái cho thấy sự đồng hành của chính quyền với doanh nghiệp và người dân. Khi gánh nặng chi phí ban đầu được giảm bớt, các đơn vị tham gia có điều kiện đầu tư nghiêm túc hơn vào chất lượng sản phẩm và cách thức trưng bày, từ đó nâng tầm trải nghiệm cho du khách.

Không gian ẩm thực cũng được định hướng rõ ràng. Thay vì để các món ăn nhanh phổ biến lấn át, ban tổ chức ưu tiên những món đặc sản, những hương vị gắn với từng vùng đất của Gia Lai. Điều này không chỉ giúp quảng bá văn hóa ẩm thực mà còn tạo ra sự khác biệt - yếu tố quan trọng trong việc giữ chân du khách. Khi một món ăn mang theo câu chuyện về vùng nguyên liệu hay cách chế biến truyền thống, giá trị của nó không còn nằm ở việc “ăn cho no” mà trở thành một phần của trải nghiệm.

Song song với đó, các hoạt động biểu diễn và giao lưu văn hóa, đặc biệt là không gian cồng chiêng Tây Nguyên, được nghiên cứu đưa vào chương trình cuối tuần. Đây là một lựa chọn có ý nghĩa. Bởi càphê Gia Lai không thể tách rời khỏi không gian văn hóa đã nuôi dưỡng nó. Khi du khách vừa thưởng thức càphê, vừa lắng nghe âm thanh cồng chiêng vang lên giữa quảng trường, họ sẽ cảm nhận được một Gia Lai không chỉ bằng vị giác mà còn bằng cảm xúc.

Biểu diễn cồng chiêng tại tỉnh Gia Lai. (Ảnh: Hồng Điệp/TTXVN)

Định vị thương hiệu càphê Gia Lai trên thị trường

Nếu “Không gian Phiên cuối tuần Càphê và Văn hóa Gia Lai” là bước khởi động, chuỗi sự kiện Chuỗi sự kiện càphê đặc sản Gia Lai (Càphê Show) dự kiến diễn ra vào tháng 11/2026 chính là điểm nhấn mang tính chiến lược.

Với quy mô lớn, kéo dài nhiều ngày và quy tụ hàng trăm gian hàng, sự kiện này không chỉ nhằm quảng bá mà còn hướng tới việc định vị thương hiệu càphê Gia Lai trên thị trường trong và ngoài nước.

Triển lãm càphê đặc sản là hoạt động trung tâm, nơi toàn bộ chuỗi giá trị của ngành càphê được giới thiệu một cách trực quan. Từ càphê nhân xanh, càphê rang xay cho đến các thiết bị pha chế hiện đại, tất cả đều góp phần kể câu chuyện về hành trình của một hạt càphê.

Đặc biệt, việc quảng bá các vùng nguyên liệu như Chư Sê, Chư Pưh, Mang Yang, Ia Grai, Chư Păh, Đức Cơ, Chư PrÙng, Đăk Đoa, Biển Hồ không chỉ dừng ở sản xuất, mà còn hướng tới việc hình thành các điểm đến du lịch. Đây là cách tiếp cận mới, khi nông nghiệp và du lịch không còn tách rời mà bổ trợ cho nhau.

Một điểm đáng chú ý khác là các hội thảo chuyên đề và hoạt động kết nối cung cầu. Đây chính là “phần chìm” nhưng mang tính quyết định. Thông qua các cuộc trao đổi giữa nông dân, doanh nghiệp, nhà khoa học và đối tác quốc tế, càphê Gia Lai có cơ hội được nhìn nhận một cách toàn diện hơn chất lượng, quy trình sản xuất đến khả năng cạnh tranh trên thị trường. Những cuộc gặp gỡ này không chỉ dừng ở việc chia sẻ, mà còn mở ra cơ hội hợp tác, tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt là với các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước.

Không thể không nhắc đến chương trình “Càphê tour” - một trong những hướng đi giàu tiềm năng. Thay vì chỉ giới thiệu sản phẩm cuối cùng, Gia Lai mời du khách tham gia vào toàn bộ quá trình tạo ra một ly càphê. Từ việc hái quả trên nương, phân loại, sơ chế, phơi sấy cho đến rang xay và pha chế, mỗi công đoạn đều trở thành một trải nghiệm đáng nhớ. Khi được trực tiếp tiếp xúc vào quy trình này, du khách sẽ hiểu hơn về giá trị của càphê, từ đó trân trọng hơn mỗi tách càphê họ thưởng thức.

Phơi càphê theo phương thức truyền thống ở Hợp tác xã nông nghiệp và dịch vụ Nam Yang, xã Kon Gang, tỉnh Gia Lai. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)

Việc kết hợp giữa trải nghiệm nông nghiệp với văn hóa bản địa cũng là một điểm sáng. Những câu chuyện về đất đai, khí hậu, tập quán canh tác hay đời sống của người dân địa phương sẽ làm cho hành trình trở nên sinh động và có chiều sâu hơn. Đây chính là yếu tố giúp du lịch càphê không bị đơn điệu, mà trở thành một sản phẩm đặc thù, khó thay thế.

Nhìn tổng thể, những gì Gia Lai đang làm không phải là những hoạt động rời rạc, mà là một chiến lược có tính liên kết. Từ không gian trải nghiệm cuối tuần, sự kiện quy mô lớn, đến các tour du lịch chuyên đề, tất cả đều xoay quanh một trục trung tâm là nâng cao giá trị càphê. Giá trị ấy không chỉ nằm ở chất lượng hạt càphê, mà còn ở câu chuyện, ở văn hóa và ở cách mà sản phẩm được giới thiệu đến thế giới.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc và trải nghiệm, cách tiếp cận này là hoàn toàn phù hợp. Khi càphê Gia Lai được gắn với chỉ dẫn địa lý rõ ràng, quy trình sản xuất minh bạch và câu chuyện văn hóa đặc sắc, nó sẽ có lợi thế lớn trong việc chinh phục những thị trường khó tính./.

(Vietnam+)