NATM 'hệ Đèo Cả': Chuyển giao công nghệ, nhân rộng năng lực thi công hầm

Thông qua đào tạo gắn với thực hành và hướng dẫn trực tiếp trên công trường, những kiến thức, kinh nghiệm thi công hầm từng bước được chuyển hóa thành năng lực triển khai của đội ngũ tiếp nhận.

Kiểm chứng hiệu quả chuyển giao trên công trường

Cuối tháng 9/2026, trong chuyến kiểm tra dự án cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng), Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã thị sát hạng mục hầm số 4 tại xã Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng.

Tại đây, Bộ trưởng ghi nhận Tập đoàn Đèo Cả đang phát huy vai trò tổng thầu trong dẫn dắt các nhà thầu, tổ chức thi công, chia sẻ kinh nghiệm và chuyển giao công nghệ thi công hầm NATM "hệ Đèo Cả" cho đối tác, góp phần nâng cao năng lực của các nhà thầu trong nước, hình thành thêm nguồn lực cùng tham gia phát triển hạ tầng giao thông.

Việc chuyển giao công nghệ làm hầm xuyên núi cho các đối tác chiến lược được Tập đoàn Đèo Cả thực hiện thông qua đào tạo kết hợp thực hành  với sự tham gia hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp của các kỹ sư có chuyên môn.

Một trong những đơn vị đang trực tiếp tiếp nhận chuyển giao là Tập đoàn 568 - đối tác chiến lược của Tập đoàn Đèo Cả. Việc chuyển giao được thực hiện thông qua đào tạo kết hợp thực hành tại hầm số 4 với sự tham gia hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp của đội ngũ Đèo Cả.

Hầm số 4 dài 347m, được triển khai thi công từ tháng 4/2026. Quá trình thực hiện, công trường duy trì hơn 100 nhân sự, tốc độ đào trung bình khoảng 4m/ngày. Ngày 18/9, nhánh phải của hầm được đào thông, đánh dấu kết quả bước đầu trong việc vận dụng quy trình công nghệ được chuyển giao vào điều kiện thi công thực tế.

Ông Phạm Duy Hiếu, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Đèo Cả, phụ trách quản lý thi công dự án và giám sát chuyển giao công nghệ cho biết, hầm số 4 nằm trong khu vực núi đá vôi có hệ thống hang động, tiềm ẩn nguy cơ gặp các hang rỗng karst trong quá trình đào.

Điều kiện địa chất này đòi hỏi lực lượng thi công phải thường xuyên kiểm tra, đánh giá tại gương đào, kịp thời điều chỉnh biện pháp đào và gia cố phù hợp với thực tế hiện trường, bảo đảm an toàn và chất lượng công trình.

Trước yêu cầu đó, việc chuyển giao quy trình công nghệ thi công hầm NATM "hệ Đèo Cả" được tổ chức theo hướng kết hợp tài liệu kỹ thuật với đào tạo, hướng dẫn và thực hành trực tiếp. Các mũi thi công được triển khai dưới sự điều hành và hỗ trợ kỹ thuật của Ban Điều hành gói thầu do Đèo Cả đứng đầu.

Tại các gương đào, công việc được thực hiện theo trình tự thống nhất, từ kiểm tra điều kiện hiện trường, đánh giá địa chất, xác định biện pháp đào đến tổ chức gia cố và kiểm soát chất lượng sau từng bước thi công. Khi điều kiện địa chất thay đổi, tổ đội thi công báo cáo bộ phận kỹ thuật và ban chỉ huy để đánh giá, điều chỉnh biện pháp phù hợp.

Điểm cốt lõi của cách làm này là quá trình chuyển giao diễn ra ngay trong từng công đoạn và từng tình huống thực tế trên công trường. Đội ngũ tiếp nhận vừa thực hành theo quy trình, vừa được hướng dẫn cách nhận diện vấn đề, báo cáo, phối hợp và xử lý các tình huống phát sinh. Lực lượng kỹ thuật của Đèo Cả trực tiếp đồng hành, hỗ trợ khi gặp vướng mắc nhằm bảo đảm công việc được triển khai đúng biện pháp, an toàn và kiểm soát chất lượng.

Qua đó, đội ngũ tiếp nhận từng bước chuyển từ thực hiện dưới sự hướng dẫn sang chủ động vận dụng quy trình vào tổ chức thi công. Kết quả đào thông nhánh phải hầm số 4 cho thấy quy trình công nghệ NATM "hệ Đèo Cả" đã được đối tác tiếp nhận và áp dụng hiệu quả trên công trường, tạo cơ sở để tiếp tục nhân rộng tại các hạng mục tiếp theo.

Đào tạo thực chiến, nhân rộng năng lực thi công hầm

Việc chuyển giao tại hầm số 4 nằm trong định hướng của Đèo Cả về phát triển lực lượng thi công hầm thông qua hợp tác với các doanh nghiệp, nhà thầu đối tác.

Thay vì dừng ở việc cung cấp tài liệu hay hướng dẫn lý thuyết, chương trình tập trung truyền đạt có hệ thống kiến thức, quy trình và kinh nghiệm thực tiễn, tạo môi trường để đội ngũ tiếp nhận trực tiếp thực hành.

Từ cuối tháng 9/2025, Tập đoàn Đèo Cả triển khai chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ thi công hầm "hệ Đèo Cả" với 130 học viên là kỹ thuật viên, kỹ sư và cán bộ quản lý đến từ các doanh nghiệp, nhà thầu đối tác.

Chương trình dành tới 750 giờ cho thực hành, giúp học viên trực tiếp tiếp cận các công đoạn khoan, đào, gia cố, phun bê tông, chống thấm, cùng công tác quản lý an toàn và kiểm soát chất lượng trong thi công hầm.

Việc lấy công trường làm môi trường đào tạo giúp học viên nắm được trình tự thi công, yêu cầu kỹ thuật và các điểm cần kiểm soát ở từng công đoạn. Kiến thức sau khi được truyền đạt tiếp tục được thực hành, kiểm chứng và củng cố qua công việc hằng ngày dưới sự hướng dẫn của đội ngũ kỹ sư có kinh nghiệm.

Cách đào tạo này đặc biệt có ý nghĩa đối với thi công hầm, khi điều kiện địa chất thực tế luôn có thể phát sinh khác với dự báo ban đầu. Bên cạnh việc nắm quy trình, người học phải hình thành khả năng quan sát, đánh giá hiện trường, nhận diện rủi ro và phối hợp xử lý tình huống. Đây cũng là những năng lực khó có thể hình thành đầy đủ nếu chỉ đào tạo trong môi trường lý thuyết.

Tập đoàn Đèo Cả được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích số 5069 cho "Phương pháp thi công hầm đường bộ bằng cách tăng không gian tiếp cận".

Theo ông Nguyễn Quang Huy, Phó chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Đèo Cả, mục tiêu quan trọng của hoạt động chuyển giao là giúp đội ngũ tiếp nhận biến kiến thức được đào tạo thành năng lực tổ chức thi công của chính mình. Kết quả tại hầm số 4 là một trong những minh chứng thực tế đầu tiên cho hiệu quả của cách làm này.

Trên cơ sở kết quả đạt được, Đèo Cả tiếp tục triển khai hoạt động chuyển giao gắn với thực hành tại các hạng mục tiếp theo, trong đó có hầm số 3 thuộc dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh.

Ở mỗi công trình, quy trình công nghệ tiếp tục được vận dụng trên cơ sở đánh giá điều kiện địa chất cụ thể, lựa chọn và điều chỉnh biện pháp thi công phù hợp với thực tế hiện trường.

Thông qua đào tạo thực chiến và đồng hành trong quá trình thi công, Tập đoàn Đèo Cả hướng tới từng bước nhân rộng khả năng ứng dụng quy trình công nghệ NATM "hệ Đèo Cả" trong đội ngũ đối tác chiến lược.

Từ kinh nghiệm và năng lực đã tích lũy qua nhiều công trình hầm xuyên núi, doanh nghiệp đang chuyển giao những giá trị này thành năng lực của các lực lượng cùng tham gia thi công, qua đó góp phần phát triển thêm đội ngũ nhà thầu trong nước có khả năng đảm nhận các công trình hầm với yêu cầu kỹ thuật cao.