NATO luyện binh ở Bắc Cực: Giá lạnh trở thành kẻ thù nguy hiểm nhất
Tuyết dày đặc, ánh sáng ban ngày ít ỏi, quần áo thường xuyên ẩm ướt, vũ khí dễ bị đóng băng và nhiệt độ luôn ở mức dưới 0°C. Đó là những điều kiện khắc nghiệt mà các binh sĩ NATO phải đối mặt trong quá trình huấn luyện tác chiến tại Bắc Cực.
Thực tế này khiến nhiều binh sĩ nhận ra rằng, trong một cuộc xung đột tiềm tàng tại khu vực Bắc Cực, việc chiến đấu với đối phương chỉ là một nửa thách thức. Nửa còn lại, không kém phần khốc liệt, là khả năng sinh tồn trong mùa đông khắc nghiệt tại vùng đất này.

Quân đội NATO ở Bắc Cực. Ảnh: AP
“Môi trường ở đây có thể vô cùng khắc nghiệt đối với những người không quen”, Trung úy Laura Lähdekorpi của quân đội Phần Lan, chia sẻ khi khoác trên mình bộ quân phục ngụy trang dày để hòa lẫn vào tuyết trắng.
Lähdekorpi là một trong khoảng 20 binh sĩ NATO tham gia khóa huấn luyện tác chiến tại Bắc Cực và huấn luyện sinh tồn trong điều kiện thời tiết lạnh, do Lữ đoàn Jaeger của Lục quân Phần Lan – đơn vị chuyên trách tác chiến mùa đông – tổ chức. Khóa huấn luyện kéo dài một tháng, diễn ra tại vùng Lapland phủ đầy tuyết ở cực bắc Phần Lan, nơi mỗi ngày chỉ có vài giờ ánh sáng mặt trời và nhiệt độ thường xuyên xuống dưới -18°C.
Trong bối cảnh Nga và Trung Quốc gia tăng sự hiện diện và hoạt động tại Bắc Cực, NATO ngày càng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao khả năng sẵn sàng tác chiến trong khu vực này. Các khóa huấn luyện trên được xem là bước chuẩn bị cần thiết, giúp binh sĩ phương Tây thích nghi với chiến trường băng giá – nơi liên minh quân sự này có thể buộc phải triển khai lực lượng trong tương lai khi cạnh tranh địa chiến lược ngày càng gay gắt.
“Nhìn chung, Bắc Cực đang thay đổi nhanh chóng. Điều đó đòi hỏi chúng ta phải tích lũy thêm chuyên môn để có thể thích ứng và đối phó hiệu quả”, Đại úy Vincent Lemelin của Canada phát biểu trong chuyến thăm Lapland thời gian gần đây.
Thử thách từ cái lạnh khắc nghiệt
Giai đoạn đầu tiên trong khóa huấn luyện 3 giai đoạn tập trung vào kỹ năng di chuyển và sinh tồn trong điều kiện mùa đông khắc nghiệt. Các binh sĩ được hướng dẫn cách làm khô quần áo ướt, di chuyển bằng ván trượt xuyên rừng tuyết và bảo vệ vũ khí khỏi bị đóng băng – những yếu tố tưởng chừng đơn giản nhưng mang tính sống còn trong môi trường Bắc Cực.
Thiếu tá Mikael Aikio, chỉ huy đơn vị Bắc Cực thuộc Lữ đoàn Jaeger và là người giám sát khóa huấn luyện, cho biết thách thức lớn nhất là duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu trong điều kiện nhiệt độ có thể xuống dưới -26°C, đồng thời di chuyển hiệu quả trên lớp tuyết dày và mềm bao phủ Lapland vào thời điểm này trong năm.
Theo ông Aikio, giá lạnh không chỉ làm suy giảm hiệu suất hoạt động của trang thiết bị mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất và tinh thần của binh sĩ. Sau một ngày huấn luyện kéo dài và tiêu hao nhiều năng lượng, ngay cả những sinh hoạt cơ bản như ăn uống – vốn rất quan trọng để bổ sung calo và giữ nước – cũng trở nên khó khăn.
“Môi trường Bắc Cực có thể nguy hiểm không kém gì kẻ thù, đặc biệt với những binh sĩ chưa quen tác chiến trong điều kiện này”, ông Aikio cảnh báo. Địa hình xa lạ kết hợp với cái lạnh cực độ có thể gây ra những tổn thất đáng kể, ngay cả đối với các đơn vị được huấn luyện bài bản.
Trung úy Lähdekorpi cũng thừa nhận thời tiết lạnh giá có thể trở thành yếu tố gây xao nhãng trong chiến đấu, khi binh sĩ buộc phải dồn sự chú ý vào việc giữ ấm cơ thể thay vì tập trung hoàn toàn vào nhiệm vụ tác chiến.
Di chuyển chậm chạp trong biển tuyết
Lớp tuyết dày bao phủ suốt mùa đông đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với khả năng cơ động của binh sĩ. Trong khuôn khổ khóa huấn luyện, họ được đào tạo cách di chuyển xuyên rừng bằng ván trượt và xe trượt tuyết, thậm chí sử dụng chính các phương tiện này để tổ chức một cuộc tấn công nhằm vào lực lượng đối phương giả định. Đây cũng là giai đoạn hai của chương trình huấn luyện.
Theo Đại úy Vincent Lemelin, khả năng sinh tồn tại Bắc Cực gắn chặt với năng lực cơ động. “Việc di chuyển ở đây chậm hơn rất nhiều và đòi hỏi thể lực lớn hơn so với các khu vực khác”, ông Lemelin cho biết. Tuyết phủ dày không chỉ là yếu tố môi trường mà trên thực tế còn trở thành một phần của đối phương.
Tuy nhiên, tốc độ di chuyển chậm không đồng nghĩa với bất lợi. Trong điều kiện giá lạnh cực độ, việc đổ mồ hôi quá nhiều có thể gây nguy hiểm, bởi điều này sẽ làm mất nhiệt cơ thể. Do đó, binh sĩ được huấn luyện di chuyển thận trọng, nghỉ ngơi nhẹ nhàng và mặc nhiều lớp quần áo để có thể linh hoạt di chuyển khi điều kiện thay đổi.
Thiếu tá Mikael Aikio cho biết, khi bắt đầu hành quân, binh sĩ thường cảm thấy rất lạnh. Sau khoảng 15 phút, các đơn vị thường dừng lại để cởi bớt lớp áo ngoài, nhằm tránh tình trạng quá nóng và tích tụ mồ hôi.
Giữ trang phục và thiết bị khô ráo
Bên cạnh việc duy trì khả năng cơ động, việc giữ cho quần áo và trang thiết bị luôn khô ráo là một thách thức lớn khác trong môi trường Bắc Cực. Trong điều kiện tuyết dày đặc, cơ thể phải tiêu hao nhiều năng lượng hơn để giữ ấm. Để giảm tình trạng này, các binh sĩ phải mặc nhiều lớp áo lót bên trong, làm từ vải lưới và len, đồng thời mang theo quần áo dự phòng trong ba lô. Quần áo ướt được phơi khô bằng cách treo trên các giá ba chân làm từ gỗ, đặt gần bếp lửa hoặc trong lều được sưởi ấm.
Trung úy Laura Lähdekorpi cho biết, riêng đối với giày dép, các binh sĩ thường vo tròn giấy báo nhét vào bên trong để hút ẩm. Đây là một biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả trong điều kiện dã chiến.
Theo Đại úy Lemelin, dù không gây hậu quả trực tiếp như hỏa lực pháo binh của đối phương, môi trường khắc nghiệt vẫn có thể gây ra những tổn thất nghiêm trọng. Thương vong do thời tiết lạnh trước khi giao tranh diễn ra có thể khiến các đơn vị chiến đấu rơi vào thế bất lợi ngay từ đầu.
Trước những thách thức đặc thù của Bắc Cực, các binh sĩ và huấn luyện viên đều coi khóa huấn luyện này là bước chuẩn bị thiết yếu cho các kịch bản tác chiến trong tương lai của NATO. Giá lạnh không chỉ là trở ngại, mà còn là phép thử. Mục tiêu cuối cùng không đơn thuần là chịu đựng, mà là học cách thích nghi và duy trì năng lực chiến đấu hiệu quả tại một trong những môi trường khắc nghiệt nhất hành tinh.













