Nền tảng hình thành văn hóa liêm chính

Giáo dục thực hành tiết kiệm cần được triển khai thường xuyên, liên tục, gắn với hành vi cụ thể trong sinh hoạt và học tập hằng ngày của học sinh. Trong ảnh: Học sinh Trường THPT Phan Châu Trinh (phường Hải Châu) dành thời gian đọc sách tại thư viện trường. Ảnh: NGỌC QUỐC

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực được Đảng và Nhà nước xác định là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững. Ngành giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành nền tảng đạo đức, ý thức công dân và văn hóa liêm chính cho thế hệ trẻ.

Từ phong trào nhỏ đến ý thức lớn

Ở cấp tiểu học, các hoạt động giáo dục trực quan, gần gũi như phong trào “Nuôi heo đất giúp bạn”, “Kế hoạch nhỏ - gom giấy vụn” đã góp phần hình thành cho học sinh ý thức chắt chiu, sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng. Đây là những bước khởi đầu quan trọng trong quá trình giáo dục thói quen tiết kiệm và tinh thần tương thân, tương ái.

Khi bước vào cấp THCS và THPT, yêu cầu giáo dục thực hành tiết kiệm được nâng lên một bước mới, gắn với nhận thức pháp luật, trách nhiệm công dân và ý thức bảo vệ tài sản công. Theo tinh thần các chỉ đạo của Trung ương và hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nội dung thực hành tiết kiệm, chống lãng phí được triển khai thông qua việc tích hợp trong chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi.

Tiết kiệm đối với học sinh, sinh viên không chỉ dừng lại ở việc sử dụng hợp lý tiền bạc mà còn bao gồm việc tiết kiệm thời gian, năng lượng, tài nguyên và sử dụng hiệu quả các nguồn lực chung của nhà trường và xã hội.

Học sinh Trường Tiểu học Hoàng Diệu (xã Nông Sơn) bỏ heo đất giúp bạn. Ảnh: THU PHƯƠNG

Tích hợp đa môn học

Việc đưa nội dung thực hành tiết kiệm, chống lãng phí vào giảng dạy trong nhà trường hiện nay được thực hiện theo hướng tích hợp linh hoạt, gắn với mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.

Trong môn Ngữ văn, thông qua các tác phẩm văn học và hoạt động viết, học sinh được bồi dưỡng lối sống trung thực, biết trân trọng thành quả lao động và có thái độ phê phán những biểu hiện xa hoa, lãng phí. Đồng thời rèn luyện kỹ năng bày tỏ quan điểm, tranh luận về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong phòng chống tham nhũng và lãng phí.

Môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật giữ vai trò nòng cốt trong việc giúp học sinh hiểu rõ các quy định của pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; nâng cao nhận thức về quản lý tài chính cá nhân, trách nhiệm bảo vệ tài sản công và nghĩa vụ công dân trong xây dựng xã hội minh bạch. Việc tổ chức các tình huống thực tiễn như xây dựng kế hoạch chi tiêu cá nhân hay phân tích hành vi tiêu dùng góp phần hình thành thói quen sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả.

Bên cạnh đó, các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp giúp học sinh rèn luyện kỹ năng tự chủ, biết lập kế hoạch và sử dụng hiệu quả thời gian, nguồn lực trong học tập và định hướng nghề nghiệp. Nội dung giáo dục địa phương cũng được tích hợp nhằm lan tỏa các giá trị truyền thống tốt đẹp về lối sống giản dị, cần kiệm của cộng đồng.

Củng cố từ gốc

Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí tiếp tục là nền tảng quan trọng trong giáo dục đạo đức công dân. Việc quán triệt tinh thần sử dụng hiệu quả nguồn lực trong môi trường học đường góp phần hình thành ý thức trách nhiệm xã hội và thái độ tôn trọng giá trị lao động.

Trong thực tế, biểu hiện của lãng phí trong học đường có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức như sử dụng điện, nước không hợp lý; lãng phí thời gian học tập; hoặc chưa có ý thức giữ gìn tài sản chung. Do đó, giáo dục thực hành tiết kiệm cần được triển khai thường xuyên, liên tục, gắn với hành vi cụ thể trong sinh hoạt và học tập hằng ngày của học sinh.

Để nâng cao hiệu quả giáo dục thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, các cơ sở giáo dục cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: tăng cường nêu gương; tổ chức thảo luận, xử lý tình huống; đẩy mạnh hoạt động trải nghiệm; khuyến khích học sinh tự rèn luyện thông qua việc theo dõi, đánh giá thói quen sử dụng nguồn lực cá nhân.

Việc hình thành ý thức tiết kiệm và tinh thần liêm chính trong học sinh, sinh viên là nhiệm vụ có ý nghĩa lâu dài, góp phần xây dựng nguồn nhân lực có trách nhiệm, trung thực và bản lĩnh. Khi giáo dục trở thành nền tảng hình thành văn hóa liêm chính, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí sẽ được củng cố từ gốc, tạo tiền đề quan trọng cho sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ