Nền tảng hướng tới hành lang thương mại Việt Nam-Malaysia bền vững

Người dân háo hức mua sắm tại Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất. (Ảnh: Quốc Khánh/TTXVN)

Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư và chuỗi cung ứng khu vực đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ, mối quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Malaysia không chỉ dừng lại ở những con số trao đổi hàng hóa đơn thuần mà đang tiến tới việc xây dựng một hành lang thương mại bền vững.

Hành lang đó đòi hỏi phải có sự thay đổi mang tính hệ thống: từ cách tổ chức các hội chợ thương mại, định vị sản phẩm, đến thúc đẩy cộng hưởng về công nghệ cao.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur nhân việc Hội chợ Mùa Xuân đang diễn ra tại Thủ đô Hà Nội nhằm thúc đẩy tiêu dùng và mở rộng cơ hội giao thương, ông Jeevan Muniandy - Giám đốc điều hành (CEO) công ty BIDMYASSET, một doanh nghiệp Malaysia chuyên về tối ưu hóa tài sản công nghiệp vừa thành lập pháp nhân tại Thành phố Hồ Chí Minh - nhận định thị trường Việt Nam hiện có tiềm năng "rất lớn" và xu hướng chuyển dịch sản xuất cũng như tự động hóa đang đưa Việt Nam trở thành tâm điểm của khu vực.

Việt Nam có nhu cầu nhập khẩu ngày càng nhiều các hệ thống máy móc hiện đại từ Đức và Malaysia, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược như bán dẫn. Tất nhiên, để vào thị trường Việt Nam, các doanh nghiệp cần thích nghi với những quy định nghiêm ngặt về môi trường như không đưa vào Việt Nam các máy móc đã sử dụng trên 10 năm nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn Môi trường- Xã hội-Quản trị (ESG) và giảm phát thải carbon, qua đó tránh để Việt Nam trở thành "bãi rác thải" công nghệ của thế giới.

Theo ông Jeevan Muniandy, một trong những chìa khóa quan trọng nhất cho việc thúc đẩy giao thương giữa các doanh nghiệp chính là các hội chợ thương mại, được tổ chức chuyên nghiệp và bài bản để mang lại những hiệu quả thực chất.

Là lãnh đạo của công ty từng có nhiều kinh nghiệm tham gia các hội chợ, ông Jeevan Muniandy cho rằng việc tổ chức hội chợ thường tạo đột phá lớn cho bất kỳ ngành công nghiệp nào, vì các hội chợ sẽ giúp tạo ra niềm tin và sự tín nhiệm.

Ông nêu ví dụ, tại Malaysia, các sự kiện triển lãm và hội nghị thương mại quốc tế được tổ chức gần như hằng tuần, tạo không gian mở để các công ty tìm kiếm kết nối mới và tăng thêm độ tin cậy do được tận mắt chứng kiến các gian hàng và sản phẩm thực tế của các nhà cung cấp khác nhau, từ đó gợi mở các cơ hội kinh doanh.

Đồng quan điểm này, ông James Tan, Tổng Thư ký Phòng Thương mại Malaysia - Việt Nam (MVCC), chia sẻ rằng các sự kiện xúc tiến thương mại như Hội chợ Mùa Xuân cần tiến xa hơn việc chỉ có các gian hàng hay các cuộc trao đổi mang tính biểu tượng. Theo ông, mục tiêu tiếp theo là phải thiết kế được các cơ chế để biến những lời giới thiệu ban đầu thành các giao dịch thực tế, hỗ trợ nhà xuất khẩu ngay cả sau khi sự kiện kết thúc để hội chợ thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng thương mại bền vững.

Về định hướng và các cơ hội thúc đẩy hợp tác cụ thể giữa các doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia, ông James Tan cho rằng việc hiểu rõ đặc thù thị trường có vai trò rất quan trọng. Đơn cử, thời gian qua, sức mua của đồng Ringgit khiến Malaysia trở thành thị trường chú trọng vào giá trị hơn là các sản phẩm siêu cao cấp.

Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà xuất khẩu Việt Nam tìm kiếm quy mô và xác nhận thương hiệu của mình tại Malaysia và thị trường khu vực trước khi vươn ra thế giới.

Đây cũng là quan điểm của ông Jeevan Muniandy khi ông cho rằng việc nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam tại thị trường Malaysia là một bài toán cấp thiết. Thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam không phải là chất lượng sản phẩm, mà là chứng nhận Halal.

Ông Jeevan Muniand lưu ý rằng có tới 65% thị trường Malaysia tiêu thụ các sản phẩm Halal và đây chính là phân khúc lớn nhất mà doanh nghiệp Việt cần chinh phục.

Việt Nam có nhiều sản phẩm có tiềm năng rất lớn như cà phê nhưng muốn thâm nhập sâu hơn vào thị trường Malaysia, doanh nghiệp cần phải tiếp cận từ góc độ Halal.

Ông Jeevan Muniand cho rằng người dân Malaysia sẽ tiêu thụ cà phê Việt Nam rất nhiều nếu có chứng nhận Halal.

Bên cạnh thương mại hàng hóa, ông Jeevan Muniandy cũng đề cập đến sự cộng hưởng về công nghệ nhằm tạo ra bước ngoặt mới cho quan hệ hai nước. Theo ông, Malaysia hiện đang dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về công nghệ cao, đặc biệt trong lĩnh vực tự động hóa liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghiệp bán dẫn với trung tâm tại bang Penang.

Việt Nam cũng hoàn toàn có được tiềm năng tương tự, đặc biệt khi Chính phủ đã triển khai đưa tiếng Anh vào giáo dục, một trong những bước đi mà ông cho là "tốt nhất" để mang lại lợi thế cạnh tranh về công nghệ trong tương lai.

Ông Jeevan Muniandy cho rằng sự tương đồng về văn hóa và trình độ sẽ giúp việc chuyển giao công nghệ giữa hai nước trở nên dễ dàng hơn và mở ra nhiều cơ hội hơn.

Tuy nhiên, về xây dựng hành lang thương mại giữa hai nước, ông James Tan cho rằng vẫn còn những rào cản về hạ tầng pháp lý, giao thức ngân hàng toàn cầu và một số yếu tố khác.

Ông đề xuất thiết lập một nền tảng chứng thực giao dịch được chính phủ hai bên bảo trợ để xác thực hợp đồng và đối tác, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận tài chính thương mại tương tự như mô hình ngân hàng EXIM của Malaysia.

Những cơ chế này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro nhận thức, rút ngắn chu kỳ đàm phán và biến sự quan tâm ban đầu của các doanh nghiệp thành những giao dịch có thể giải ngân được qua ngân hàng.

Nhìn về tương lai, cả ông James Tan và ông Jeevan Muniandy đều kỳ vọng các hội chợ thương mại ở Việt Nam sẽ không chỉ là những sự kiện định kỳ, mà trở thành những điểm khởi đầu và điểm kết nối của hành lang thương mại xuyên biên giới.

Malaysia, với vị thế là cửa ngõ dẫn vào thị trường Halal toàn cầu trị giá khoảng 2.500 tỷ USD và sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ kinh doanh, có thể đóng vai trò "bệ phóng" và là trung tâm thử nghiệm, chứng nhận cho hàng hóa Việt Nam vươn ra thị trường thế giới.

Hai ông tin rằng, khi các nền tảng hỗ trợ từ phía chính phủ và doanh nghiệp được vận hành hiệu quả cho việc kết nối giao thương, hợp tác kinh tế giữa hai nước và giữa các doanh nghiệp sẽ không chỉ dừng lại ở các gian hàng triển lãm mà thực sự trở thành dòng chảy thương mại và công nghệ không ngừng nghỉ./.

(TTXVN/Vietnam+)