Nên xem xét việc sửa quy định ngày nghỉ khi sửa Bộ luật Lao động

Sáng 20/4, thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) hoàn toàn thống nhất với việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, khẳng định đây là bước thể chế hóa chủ trương của Đảng, có ý nghĩa lớn về chính trị xã hội.

Tuy nhiên, đại biểu Nga đề nghị cần phân biệt rõ việc xác lập một ngày kỷ niệm thuộc phạm vi chính sách văn hóa, nhưng quy định nghỉ làm, hưởng nguyên lương lại thuộc phạm vi pháp luật lao động. Hai nội dung này không đồng nhất về bản chất điều chỉnh, nên không nên gộp trong cùng một Nghị quyết.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng). Ảnh: Trang Trần.

"Hiện nay, toàn bộ chế độ ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương được quy định tập trung trong Bộ luật Lao động năm 2019. Nếu Nghị quyết này bổ sung thêm một ngày nghỉ sẽ tạo ra ngoại lệ nằm ngoài Bộ luật Lao động dễ dẫn đến nguy cơ phân mảnh hệ thống pháp luật", bà Nga nói.

Hơn nữa, theo đại biểu, việc quy định thêm một ngày nghỉ hưởng lương thực chất là mở rộng quyền của người lao động đồng thời làm phát sinh nghĩa vụ chi trả của người sử dụng lao động.

Đây là chính sách có tác động kinh tế xã hội trực tiếp, diện rộng, do đó, đại biểu đề nghị cần đánh giá tác động đầy đủ, đặt trong tổng thể cân đối ngày nghỉ, năng suất, chi phí.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng). Ảnh: Trang Trần.

Đồng tình với đại biểu Nga, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) cho rằng nên xem xét việc sửa quy định ngày nghỉ và hưởng lương ngày Văn hóa Việt Nam khi sửa Bộ luật Lao động, dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 tháng 10/2026, để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Đồng thời, ông đề nghị Chính phủ giải trình rõ: đã có đánh giá tác động cụ thể chưa, tác động đến khu vực doanh nghiệp, sản xuất, dịch vụ ra sao…

Góp ý thêm về nội dung Quỹ văn hóa, nghệ thuật trong dự thảo Nghị quyết, đại biểu Nga tán thành với chủ trương thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực văn hóa.

"Thực tiễn cho thấy, nhiều sản phẩm văn hóa, từ điện ảnh, âm nhạc đến nội dung số đều mang tính thử nghiệm rất cao. Nếu chỉ dựa vào cơ chế cấp phát hoặc đầu tư an toàn, thì những ý tưởng đột phá sẽ khó có cơ hội hình thành. Vì vậy, việc thiết kế một quỹ có khả năng "chấp nhận rủi ro có kiểm soát" là hoàn toàn đúng hướng", đại biểu nhận định.

Song, Phó trưởng đoàn ĐBQH Hải Phòng cho rằng cần lưu ý một số vấn đề có tính cảnh báo chính sách khi giao Chính phủ quy định chi tiết.

Cụ thể, cần làm rõ thế nào là mạo hiểm trong lĩnh vực văn hóa; cần tránh biến quỹ này thành một hình thức cấp phát ngân sách trá hình.

"Quỹ mạo hiểm phải có nguyên tắc vận hành khác với quỹ hỗ trợ truyền thống, trong đó cần có: cơ chế lựa chọn dự án cạnh tranh, minh bạch, trách nhiệm giải trình rõ ràng và đặc biệt là kỷ luật đầu tư, không dàn trải, không bình quân", đại biểu phân tích.

Ngoài ra, cần thiết kế cơ chế chia sẻ rủi ro với khu vực tư nhân; xây dựng hệ tiêu chí đánh giá hiệu quả phù hợp với đặc thù văn hóa.

Từ những phân tích trên, đại biểu đề nghị khi Chính phủ được giao quy định chi tiết, cần đặc biệt chú trọng thiết kế thể chế vận hành của quỹ, bảo đảm vừa có tính linh hoạt để khuyến khích sáng tạo, vừa có cơ chế kiểm soát đủ chặt để tránh rủi ro chính sách.

Cùng quan tâm về chính sách này, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đặt vấn đề vì sao chọn mô hình PPP, quỹ đầu tư mạo hiểm và thí điểm tới 10 năm khi khung pháp lý còn chưa đầy đủ?

Đại biểu đề nghị Chính phủ giải trình rõ vì sao lại chọn mô hình rủi ro cao như quỹ đầu tư mạo hiểm cho lĩnh vực này; tỷ lệ vốn nhà nước dự kiến tối đa là bao nhiêu; cơ chế kiểm soát thất thoát, xung đột lợi ích, đầu tư sai mục tiêu là gì; và tại sao phải thí điểm tới 10 năm chứ không phải một thời hạn ngắn hơn để Quốc hội sớm tổng kết, đánh giá?