Nepal lập đơn vị chuyên trách về ngoại giao môi trường

Thiệt hại sau lũ quét tại Rasuwa, Nepal. Ảnh: ANI/TTXVN phát

Tân Hoa Xã dẫn thông tin từ Bộ Ngoại giao Nepal xác nhận thông tin trên ngày 20/9. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nepal ngày càng dễ bị tổn thương trước các thảm họa do biến đổi khí hậu gây ra.

Theo Cơ quan Giảm nhẹ và Quản lý Rủi ro Thiên tai quốc gia Nepal, lũ quét kinh hoàng ngày 26/8 đã khiến ít nhất 1.411 người thiệt mạng, trong khi 5.875 người, gồm cả công dân Nepal và người nước ngoài, vẫn mất tích tính đến tối 19/9. Thảm họa lũ quét này bắt nguồn từ vụ sụp đổ sông băng và đất đá trên dãy Himalaya gần biên giới Nepal - Trung Quốc, gây ra dòng nước, bùn đất và đá lớn, cuốn trôi đường sá, cầu cống và nhiều công trình thủy điện.

Trong khi đó, một báo cáo của tổ chức World Weather Attribution công bố vào tháng 9 lưu ý rằng tình trạng nóng lên toàn cầu do con người gây ra đã làm các sông băng mỏng đi và khiến lớp đất đóng băng vĩnh cửu trên núi tan chảy. Điều này có thể đã góp phần làm mất ổn định sườn núi ở dãy Himalaya - nơi xảy ra lũ quét dẫn đến thảm họa tại Nepal. Các nhà khoa học nhấn mạnh biến đổi khí hậu không phải yếu tố duy nhất, nhưng có thể đã làm suy yếu địa hình và gia tăng nguy cơ.

Chính phủ Nepal ước tính chi phí tái thiết sau thảm họa khoảng 5 tỷ USD, trong đó phần lớn dành cho công tác tái thiết dài hạn.

Trước nguy cơ Nepal phải hứng chịu tàn phá trên diện rộng do tác động của tình trạng nóng lên toàn cầu tại dãy Himalaya, chính phủ nước này đã quyết định thành lập bộ phận chuyên trách thuộc Bộ Ngoại giao để tập trung triển khai các hoạt động ngoại giao liên quan đến biến đổi khí hậu và các vấn đề môi trường.

Bộ Ngoại giao Nepal nhấn mạnh: “Bộ quyết định thành lập đơn vị này trong bối cảnh tác động của biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, đồng thời cần giải quyết những thách thức mới nổi thông qua một cơ chế thể chế chuyên trách”.

Nepal lâu nay tích cực tham gia các diễn đàn cấp quốc gia, khu vực và quốc tế về biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường. Bộ Ngoại giao Nepal nhấn mạnh: “Đơn vị mới được thành lập nhằm thúc đẩy những nỗ lực này theo hướng phối hợp chặt chẽ và có tính thể chế hơn. Đơn vị sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các sáng kiến ngoại giao quốc tế liên quan đến vấn đề khí hậu và môi trường, đồng thời phối hợp với cơ quan hữu quan trong nước”.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal cho rằng ngoại giao khí hậu không nên chỉ dừng lại ở việc tham gia các hội nghị và sự kiện quốc tế, mà cần được triển khai như một ưu tiên mang tính thể chế lâu dài. "Nepal đã và đang không ngừng nỗ lực thực hiện ngoại giao khí hậu tại nhiều diễn đàn quốc tế khác nhau. Giờ đây, cần phải thể chế hóa hơn nữa những nỗ lực này", ông nói.

Ngày 31/8, Thủ tướng Nepal Balendra Shah tuyên bố thảm họa lũ quét tại quốc gia này không phải là sự kiện thời tiết “thông thường” mà là hệ quả của biến đổi khí hậu, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Thủ tướng Shah nhấn mạnh sự kiện cho thấy những rủi ro ở khu vực Himalaya đang ngày càng lớn hơn, ông cho rằng Nepal cần mạnh mẽ cảnh báo thế giới về những thảm họa mà nước này phải gánh chịu do biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, như nhiều quốc gia nhỏ khác, Nepal, một quốc gia với 30 triệu dân và phần lớn là vùng nông thôn, không phải là quốc gia xả thải chính dẫn đến tình trạng nóng lên toàn cầu, song lại đang phải gánh chịu những hậu quả.

Ngoài thiên tai, các sông băng tại khu vực rộng lớn bao gồm dãy Himalaya và Hindu Kush là nguồn nước thiết yếu cho khoảng 240 triệu người sinh sống tại các vùng núi, cũng như cho 1,65 tỷ người khác tại các thung lũng sông ở khu vực Nam Á và Đông Nam Á. Sau những đợt lũ khủng khiếp do sông băng tan chảy, khu vực hàng tỷ người này đang đối mặt với tình trạng thiếu trầm trọng lượng nước sinh hoạt thiết yếu.