Nét chữ viết lại cuộc đời ở trại cai nghiện

Từ ngày 1/3/2025, các cơ sở cai nghiện trên cả nước được bàn giao về Bộ Công an quản lý. Sự chuyển giao này đã mở ra một mô hình hoạt động mới vừa nghiêm minh, kỷ luật, vừa nhân văn. Thay vì chỉ tập trung vào việc cắt cơn và phục hồi thể chất cơ học như trước đây, quá trình tái hòa nhập cộng đồng cho các học viên đã được chuẩn bị bài bản từ chính nền tảng nhận thức và kỹ năng sống.

Xuất phát từ thực tế đó, tháng 10/2025, lớp học xóa mù chữ đầu tiên tại Cơ sở số 1 Thanh Hóa chính thức sáng đèn. Đứng lớp không phải những thầy cô giáo chuyên nghiệp, mà là các cán bộ Công an tốt nghiệp đại học chính quy. Nhiệm vụ đặc biệt này là một thử thách đối với lòng kiên nhẫn của những người thầy mang sắc phục.

Lớp học xóa mù chữ đặc biệt này được duy trì đều đặn 4 buổi mỗi tuần.

Lớp học xóa mù chữ đặc biệt này bắt đầu từ 19 giờ tối và được duy trì đều đặn 4 buổi mỗi tuần. Trong căn phòng giản dị, 18 học viên là 18 mảnh đời với những hoàn cảnh hoàn toàn khác biệt. Người trẻ nhất sinh năm 1997, trong khi người lớn tuổi nhất đã cận kề lục tuần. Điểm chung duy nhất của họ là một quá khứ lầm lỡ gắn với ma túy và một khoảng trống tri thức lớn mang theo suốt nửa đời người.

Học viên H. B. M. (54 tuổi, trú tại xã Hoằng Lộc) chia sẻ: "Cả đời tôi ngập trong bóng tối của ma túy và cái mác 'mù chữ'. Tôi từng nghĩ đôi tay này chỉ biết phá phách, tuổi này rồi học hành gì nữa. Thế mà giờ đây, được các thầy giáo công an cầm tay uốn nắn, tôi đã tự viết được một lá thư gửi về cho vợ con. Cầm tờ giấy trên tay, nước mắt tôi cứ trào ra...".

Cũng trong lớp học, học viên N. H. S. (35 tuổi) tâm sự rằng: Từ khi biết chữ nghĩa, bản thân anh cảm thấy tự tin hơn hẳn và dốc sức học thật tốt để khi hết thời hạn cai nghiện trở về, anh có thể tìm một công việc lương thiện và sớm ổn định cuộc sống bên gia đình.

Thượng úy Lê Hải Hoàng, người trực tiếp đứng lớp bộc bạch: "Khó khăn lớn nhất chính là khả năng tiếp thu của học viên. Nhiều người sử dụng ma túy lâu năm nên trí nhớ suy giảm, học rất chậm. Chúng tôi phải kiên trì giảng từng chút một, trong quá trình dạy phải nắm bắt tâm lý của từng học viên để có biện pháp giúp đỡ".

Bên cạnh đó, các chiến sĩ công an còn khéo léo lồng ghép nội dung dạy chữ với giáo dục pháp luật, chia sẻ kỹ năng sống, bồi dưỡng đạo đức và định hướng nghề nghiệp. Song song với giờ học chính, cơ sở còn linh hoạt bố trí thêm các học viên đã tốt nghiệp THPT vào kèm cặp, giúp đỡ những người tiếp thu chậm để cả lớp cùng nhau tiến bộ.

Trong lớp học, hình ảnh người cán bộ Công an cầm tay học viên nắn nót từng nét chữ trở nên thật đặc biệt. Ở đó, khoảng cách giữa người quản lý và người bị quản lý dường như thu hẹp lại. Những con chữ không chỉ giúp họ biết đọc, biết viết, mà còn mở ra cánh cửa học nghề, tìm việc và từng bước tái hòa nhập cộng đồng.

Sau gần 5 tháng kiên trì gieo chữ, nhiều học viên đã có thể đọc trọn vẹn bảng chữ cái và tự viết tên mình. Thành quả giản dị nhưng lại mang giá trị vô cùng to lớn. Việc biết đọc, biết viết không chỉ giúp học viên xóa bỏ mặc cảm tự ti của người mù chữ, mà còn là chiếc chìa khóa vạn năng, là nền tảng thiết thực nhất để họ tiếp thu kỹ năng nghề nghiệp như may mặc, cơ khí hay nông nghiệp công nghệ cao.

Thiếu tá Lê Đình Ninh, Phó Trưởng cơ sở cai nghiện ma túy số 1 Thanh Hóa chia sẻ: Lớp xóa mù chữ không đơn thuần là nơi truyền thụ kiến thức, mà là cả một quá trình đánh thức phần thiện, khơi dậy niềm tin và xây dựng ý chí cho các học viên, những con chữ chính là bệ đỡ vững chắc để họ học nghề, lao động và tái hòa nhập cộng đồng một cách tự tin, quyết tâm đoạn tuyệt với ma túy.