New Zealand tăng cường năng lực an ninh hàng hải

Theo Reuters, Bộ Ngoại giao Mỹ mới đây đã phê duyệt thương vụ bán 5 trực thăng MH-60R Seahawk cùng hệ thống trang bị, huấn luyện và hỗ trợ hậu cần đi kèm với tổng giá trị lên tới 1,5 tỷ USD cho New Zealand. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh Wellington cam kết tăng gần gấp đôi chi tiêu quân sự nhằm nâng cao năng lực quốc phòng. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết việc bán vũ khí cho New Zealand sẽ giúp quốc gia này cải thiện khả năng ứng phó với các mối đe dọa tiềm tàng và bảo vệ các cơ sở hạ tầng trọng yếu, đồng thời củng cố năng lực quốc phòng.

Trực thăng MH-60R Seahawk của hải quân Mỹ trong một cuộc diễn tập ở phía Nam Biển Đỏ, tháng 2-2024. Ảnh: Reuters

MH-60R Seahawk còn được gọi là “Romeo”, là trực thăng hải quân đa nhiệm hàng đầu thế giới do Sikorsky-công ty con trực thuộc Tập đoàn công nghiệp quốc phòng Mỹ Lockheed Martin-phát triển. Đây không chỉ là một phương tiện bay thông thường mà còn là “xương sống” trong hệ thống phòng thủ chống ngầm của hải quân Mỹ và nhiều quốc gia, với các đơn đặt hàng trải dài từ Australia, Ấn Độ, Hàn Quốc đến New Zealand.

Với sự kết hợp giữa cảm biến tiên tiến và vũ khí đa năng, MH-60R Seahawk được ví như “mắt thần” và “sát thủ đại dương” có thể vừa trinh sát, vừa tấn công, vừa phối hợp với hệ thống sonar của tàu chiến để tạo thành mạng lưới săn ngầm khép kín. Trong các nhiệm vụ thực tế, trực thăng này đảm nhiệm nhiều vai trò cùng lúc, như: Chống ngầm, tấn công tàu mặt nước, chi viện hỏa lực, cứu hộ, vận tải hậu cần và trinh sát trên biển.

Theo Bộ Quốc phòng New Zealand, MH-60R Seahawk là lựa chọn tối ưu để thay thế phi đội SH-2G(I) Seasprite đã cũ kỹ của nước này. Trực thăng MH-60R Seahawk có khả năng tương thích với hệ thống vũ khí của đồng minh như Australia và lực lượng quốc phòng các nước đối tác. Điều này là cần thiết để gia tăng khả năng hiệp đồng tác chiến và chia sẻ tài nguyên giữa các đồng minh nhằm ứng phó với các thách thức mới, đồng thời bảo đảm rằng New Zealand có thể thực hiện vai trò của mình trên phạm vi quốc tế cùng các đồng minh, trong đó có việc bảo vệ tự do hàng hải khu vực.

Thương vụ mua 5 trực thăng MH-60R Seahawk là một phần trong kế hoạch được Chính phủ New Zealand thông qua vào năm 2025. Kế hoạch này đặt mục tiêu tăng chi tiêu quốc phòng thêm 9 tỷ NZD (khoảng 5 tỷ USD) trong vòng 4 năm, đồng thời tiến tới mục tiêu tăng gần gấp đôi chi tiêu quân sự trong vòng 8 năm. Vào tháng trước, Wellington cũng đã phân bổ thêm 1,58 tỷ NZD (khoảng 920 triệu USD) kinh phí quốc phòng trong ngân sách năm 2026 để nâng cấp lực lượng vũ trang, tập trung vào an ninh hàng hải, hiện đại hóa hạm đội và phát triển hệ thống máy bay không người lái.

Trong bối cảnh tình hình an ninh thế giới và khu vực ngày càng phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, giới chức New Zealand cho rằng nước này cần phải tăng cường mạnh mẽ hơn nữa năng lực quốc phòng nhằm bảo vệ tốt hơn lợi ích thiết thực của quốc gia và an toàn của người dân. Phát biểu trên truyền hình ngày 6-6, Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon nhấn mạnh, New Zealand đã trải qua 30 năm đầu tư không đủ vào lực lượng quốc phòng, khiến ngân sách quân sự bị thu hẹp chỉ còn khoảng 1% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Con số này được cho là quá ít ỏi trước yêu cầu bảo đảm an ninh, quốc phòng ngày càng lớn như hiện nay. Để thoát khỏi tình trạng này, chính phủ cam kết sẽ tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 2% GDP trong vòng 8 năm (đến năm tài khóa 2032-2033). “Chúng ta đã chuyển từ một môi trường ôn hòa sang một môi trường cạnh tranh chiến lược toàn cầu khốc liệt hơn nhiều. Việc New Zealand tăng gấp đôi chi tiêu quốc phòng là hoàn toàn phù hợp”, Thủ tướng Luxon cho hay.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng New Zealand Chris Penk nhấn mạnh sự phát triển kinh tế và an ninh của New Zealand phụ thuộc nhiều vào môi trường biển. Theo ông Penk, quốc gia này cần tăng cường năng lực giám sát và bảo vệ các tuyến hàng hải chiến lược trong bối cảnh an ninh khu vực ngày càng phức tạp.

Gói ngân sách mới sẽ được sử dụng để hiện đại hóa hạm đội hải quân, vốn đang đối mặt với tình trạng xuống cấp sau nhiều năm hoạt động. Chính phủ New Zealand cũng dự kiến mua sắm hai loại máy bay không người lái nhằm nâng cao năng lực trinh sát, giám sát trên biển và hỗ trợ các nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn, bảo vệ biên giới và ứng phó với thiên tai.

Có thể thấy, đầu tư vào an ninh hàng hải là yêu cầu cấp thiết đối với quốc gia phụ thuộc nhiều vào thương mại và giao thông đường biển như New Zealand. Những hệ thống vũ khí mới dự kiến sẽ giúp quốc gia này tăng cường khả năng giám sát vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn, đồng thời cải thiện năng lực phối hợp với các đối tác nhằm ứng phó với những mối đe dọa an ninh trong khu vực Thái Bình Dương.