Nga hỗ trợ Niger dẹp cuộc nổi loạn tại căn cứ không quân

Quân đội Niger ngày 30/8 thông báo đã tái kiểm soát căn cứ không quân 101 tại sân bay quốc tế Diori Hamani ở thủ đô Niamey. Hoạt động này có sự hỗ trợ của Quân đoàn châu Phi Nga.

Cuộc nổi loạn bắt đầu từ đêm 28/8. Một nhóm binh sĩ bất mãn với chính quyền quân sự Niger bắt đồng đội làm con tin và nổ súng vào các địa điểm quan trọng tại thủ đô. Sáng 29/8, nhiều vụ nổ và tiếng súng vang lên ở Niamey, trong đó có khu vực dinh tổng thống.

Căn cứ không quân 101 là nơi triển khai máy bay quân sự và máy bay không người lái của Niger. Đây cũng là nơi đồn trú của một đơn vị chống khủng bố thuộc Liên minh Các quốc gia Sahel, cùng lực lượng Nga và Italy.

Chính quyền Niger sau đó đề nghị Quân đoàn châu Phi hỗ trợ. Đại sứ Nga tại Niger ông Viktor Voropayev cho biết lực lượng Nga tại nước này nhanh chóng triển khai để hỗ trợ quân đội Niger.

Bộ Ngoại giao Nga ngày 30/8 xác nhận lực lượng Niger đã đẩy lùi cuộc nổi loạn với sự hỗ trợ của Quân đoàn châu Phi. Moscow tuyên bố sẽ tiếp tục hỗ trợ Niger chống lại "các phần tử cực đoan".

Theo AP, cuộc nổi loạn dường như bắt nguồn từ sự bất mãn trước tình trạng an ninh ngày càng xấu đi tại Niger. Các cuộc tấn công của phiến quân trong năm qua đã khiến nhiều binh sĩ thiệt mạng.

Ông Wassim Nasr, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Soufan, cho biết cuộc binh biến chủ yếu do những quân nhân đang làm nhiệm vụ chống phiến quân dẫn đầu.

Điều kiện phục vụ cũng được cho là một nguyên nhân. Bà Beverly Ochieng, nhà phân tích tại hãng tư vấn rủi ro địa chính trị Control Risks, cho biết binh sĩ đã phàn nàn về khẩu phần ăn và tình trạng thiếu trang thiết bị.

Một số nhà phân tích cho biết nhóm nổi loạn cố thủ tại căn cứ 101 trong nhiều giờ. Họ chống trả lực lượng trung thành với chính quyền quân sự Niger cho đến khi Quân đoàn châu Phi can thiệp. Lực lượng Nga hỗ trợ cả trên không và trên bộ.

Theo ông Nasr, phe nổi loạn đông hơn lực lượng cận vệ tổng thống tinh nhuệ được điều tới tái chiếm căn cứ. Trước khi Quân đoàn châu Phi can thiệp, không rõ bên nào kiểm soát cơ sở này. AP cho biết hàng chục binh sĩ đã bị bắt hoặc thiệt mạng.

Vụ việc cho thấy chính quyền quân sự Niger đang đối mặt với cả mối đe dọa từ phiến quân bên ngoài lẫn sự bất mãn trong nội bộ. Sau cuộc nổi loạn, lực lượng an ninh Niger tăng cường tuần tra quanh các địa điểm quan trọng ở Niamey.

Quân đoàn châu Phi là lực lượng bán quân sự do Bộ Quốc phòng Nga trực tiếp quản lý. Tổ chức này được thành lập nhằm thay thế vai trò của tập đoàn quân sự tư nhân Wagner tại châu Phi sau cuộc nổi dậy bất thành của người sáng lập Wagner Yevgeny Prigozhin vào tháng 6/2023.

Quân đoàn châu Phi được cho là có 200-300 thành viên tại Niger. Lực lượng này chủ yếu bảo vệ chính quyền quân sự và các lợi ích của chính quyền, đồng thời hỗ trợ đối phó phiến quân.