Nga khởi đóng tàu ngầm mang siêu tên lửa Zircon

Murmansk là chiếc thứ chín thuộc lớp tàu ngầm này được đưa vào chương trình đóng mới, đánh dấu bước tiến trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng tàu ngầm của Hải quân Nga.

Tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Yasen-M của Hải quân Nga. (Nguồn: MW)

Phát biểu tại lễ khởi công, Tư lệnh Hải quân Nga, Đô đốc Aleksandr Moiseyev nhấn mạnh, chỉ một số ít quốc gia trên thế giới có đủ năng lực để chế tạo tàu ngầm hạt nhân hiện đại. Ông cho biết, các tàu ngầm Yasen-M là kết quả của những thành tựu khoa học, công nghệ và thiết kế tiên tiến của Nga, đồng thời khẳng định đây là một trong những lớp tàu ngầm mạnh nhất mà nước này từng chế tạo.

Hiện Hải quân Nga đang vận hành 5 tàu ngầm lớp Yasen, trong khi 4 chiếc khác đang được đóng hoặc hoàn thiện ở các giai đoạn khác nhau. Tháng 3/2026, Đô đốc Moiseyev cho biết, trong vòng 10 năm tới, lực lượng tàu ngầm tấn công hạt nhân của Nga sẽ dần chuyển sang sử dụng chủ yếu các tàu thuộc lớp Yasen và Yasen-M.

Lớp tàu ngầm được Nga đặt nhiều kỳ vọng

Theo giới chức Hải quân Nga, Yasen-M được thiết kế để thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ tác chiến trên biển, từ săn ngầm, chống hạm cho tới tấn công mục tiêu trên đất liền.

Đô đốc Moiseyev cho biết, lớp tàu này được trang bị những hệ thống chiến đấu hiện đại nhất hiện nay của Nga và có thể hoạt động độc lập hoặc phối hợp cùng các nhóm tác chiến hải quân ở hầu hết mọi khu vực trên thế giới. Ông đặc biệt nhấn mạnh khả năng tàng hình, năng lực phát hiện mục tiêu, khả năng tấn công và sức mạnh hỏa lực của Yasen-M.

Theo ông, các tàu ngầm này có thể mang nhiều loại vũ khí hiện đại của Hải quân Nga như tên lửa hành trình Kalibr, tên lửa chống hạm Oniks, tên lửa siêu vượt âm Zircon cùng các loại vũ khí ngầm khác.

"Những tàu ngầm này có thể hoạt động bí mật trong thời gian dài trên đại dương và tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với cả lực lượng hải quân lẫn các mục tiêu trên bộ của đối phương", ông Moiseyev nhận định.

Thay thế dần các tàu ngầm Oscar II

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của chương trình Yasen-M là thay thế các tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Oscar II đang phục vụ trong Hải quân Nga.

Hiện Moscow vẫn vận hành 5 tàu Oscar II được đưa vào biên chế trong giai đoạn 1990-1996. Với lượng giãn nước khoảng 19.400 tấn, các tàu này lớn hơn đáng kể so với Yasen-M nhưng cũng tốn kém hơn trong vận hành và bảo dưỡng.

Trong khi đó, năng lực tác chiến của Oscar II được đánh giá không còn đáp ứng tốt các yêu cầu hiện đại, khiến Nga có kế hoạch thay thế toàn bộ bằng các tàu Yasen-M trong tương lai.

Dù ngành công nghiệp quốc phòng Nga gặp nhiều khó khăn, kể từ sau khi Liên Xô tan rã và bị Trung Quốc cũng như Mỹ vượt qua ở nhiều lĩnh vực, ngành đóng tàu ngầm hạt nhân vẫn được xem là thế mạnh nổi bật của nước này. Giới quan sát quân sự thường đánh giá Yasen-M là một trong những tàu ngầm tấn công hạt nhân tiên tiến nhất thế giới hiện nay.

Vị thế này nhiều khả năng sẽ được duy trì cho đến khi tàu ngầm tấn công hạt nhân Type 095 của Trung Quốc chính thức đi vào hoạt động. Chiếc đầu tiên thuộc lớp tàu này đã được xác nhận hạ thủy vào đầu năm 2026.

Sở hữu khả năng tàng hình và hỏa lực đáng gờm

Một trong những điểm nổi bật nhất của Yasen-M là khả năng hoạt động cực kỳ yên lặng dưới nước. Tàu được trang bị hệ thống máy móc gắn trên các bệ giảm rung, thiết kế chân vịt cải tiến, lớp phủ hấp thụ âm thanh cùng nhiều giải pháp giảm tiếng ồn khác. Những công nghệ này giúp Yasen-M trở thành một trong những tàu ngầm khó bị phát hiện nhất hiện nay.

Khả năng tàng hình đó được kết hợp với hệ thống cảm biến và vũ khí rất mạnh. Với lượng giãn nước khoảng 14.000 tấn, Yasen-M hiện là một trong những tàu ngầm tấn công lớn nhất thế giới.

Phần mũi tàu được bố trí một hệ thống sonar hình cầu cỡ lớn chiếm gần như toàn bộ khoang trước, cho phép phát hiện mục tiêu ở khoảng cách rất xa. Từ năm 2025, việc tích hợp tên lửa siêu vượt âm 3M22 Zircon được xem là bước nâng cấp quan trọng nhất đối với lớp tàu này.

Tên lửa Zircon cho phép Yasen-M tấn công các mục tiêu hải quân và trên bộ có giá trị cao ở khoảng cách xa hơn, đồng thời tăng đáng kể khả năng xuyên thủng các hệ thống phòng thủ hiện đại.

Nhờ đó, các tàu ngầm Yasen-M được cho là có khả năng đe dọa các nhóm tác chiến tàu sân bay, tàu chiến cỡ lớn, sở chỉ huy và nhiều mục tiêu chiến lược khác của đối phương ngay từ khoảng cách an toàn.