Nga lắp 'đôi mắt tử thần' cho Tunguska-M1, biến huyền thoại phòng không thành hung thần diệt UAV

Tổ hợp pháo - tên lửa phòng không Tunguska-M1. Ảnh: Wikipedia/eadaily.com

Mối đe dọa từ drone và điểm yếu chí mạng của radar truyền thống

Trong cuộc xung đột quân sự hiện đại (như xung đột Nga-Ukraine), các thiết bị bay không người lái cỡ nhỏ và UAV cảm tử FPV đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện tác chiến tầm ngắn.

Những tổ hợp phòng không di động như Tunguska-M1 vốn được thiết kế để đánh chặn máy bay phản lực hoặc trực thăng tầm thấp, nhưng khi đối mặt với vô số drone siêu nhỏ, chúng lại bộc lộ sơ hở nguy hiểm.

Trước đây, để phát hiện và bám bắt mục tiêu, kíp điều khiển bắt buộc phải bật radar tìm kiếm chủ động. Tuy nhiên, việc phát sóng vô tuyến liên tục chẳng khác nào tự thắp sáng vị trí của mình giữa đêm tối.

Các thiết bị trinh sát vô tuyến và radar đối kháng của đối phương có thể dễ dàng định vị Tunguska-M1 từ khoảng cách hàng chục kilomet. Ngay lập tức, cỗ xe phòng không sẽ trở thành mục tiêu ưu tiên cho pháo binh hoặc UAV cảm tử tập kích phản công.

Bên cạnh đó, môi trường tác chiến điện tử dày đặc cũng làm giảm đáng kể độ chính xác của sóng radar thông thường khi theo dõi các mục tiêu có diện tích phản xạ hiệu dụng cực nhỏ.

Tổ hợp pháo - tên lửa phòng không Tunguska-M1 được trang bị mô-đun quang điện tử nâng cấp để tiêu diệt UAV. Ảnh: newstula.ru

‘Đôi mắt tử thần’ OES của NTC ELINS: Giải pháp trinh sát thụ động mang tính đột phá

Để giải quyết triệt để điểm yếu sống còn này, các kỹ sư quân sự Nga thuộc Tập đoàn NTC ELINS đã trang bị cho Tunguska-M1 một trạm mô-đun quang điện tử (OES) ba kênh thụ động hoàn toàn mới, được lắp đặt kiên cố ngay trên đỉnh tháp pháo.

Hệ thống này tích hợp một cảm biến ảnh nhiệt dải sóng dài hoạt động trong khoảng 8 đến 12 micromét, kết hợp cùng hai kênh truyền hình quang học kỹ thuật số hỗ trợ quan sát ở cả góc rộng lẫn góc hẹp.

Nhờ cơ chế thu nhận bức xạ nhiệt và tín hiệu hình ảnh tự nhiên của mục tiêu mà không phát ra bất kỳ dải sóng vô tuyến nào, trạm quang điện tử giúp Tunguska-M1 thực hiện chế độ ‘trinh sát tàng hình’.

Kíp lái có thể phát hiện, phân loại và bám bắt các loại UAV cỡ nhỏ, FPV drone hay tên lửa hành trình từ xa mà hoàn toàn giữ bí mật vị trí trận địa.

Để đảm bảo hiệu quả tác chiến trong mọi điều kiện di chuyển, mô-đun OES được gắn trên nền tảng cơ khí ổn định hai trục.

Công nghệ này cho phép hệ thống tự động bù trừ độ rung lắc của thân xe khi vượt địa hình phức tạp hoặc khi tháp pháo xoay nhanh, giữ cho đường ngắm luôn khóa chặt mục tiêu với độ chính xác cao.

Tổ hợp pháo - tên lửa phòng không Tunguska-M1. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga

Tối ưu hóa hỏa lực và khả năng sinh tồn tuyệt đối trên chiến trường

Sự kết hợp giữa trạm quang điện tử thụ động và hệ thống hỏa lực hỗn hợp sẵn có đã biến Tunguska-M1 thành một pháo đài phòng không tầm ngắn vô cùng linh hoạt.

Khi phát hiện drone đối phương, hệ thống máy tính điều khiển hỏa lực sẽ tính toán quỹ đạo và đề xuất phương án tiêu diệt tối ưu bằng pháo tự động hai nòng 30mm 2A38M hoặc tên lửa 9M311M1.

Ở cự ly gần dưới 4 kilomet, cặp pháo 30mm với tốc độ bắn lên tới 5.000 phát mỗi phút sẽ tạo ra một bức tường đạn dày đặc để xé tan các đàn FPV drone. Ở khoảng cách xa hơn lên tới 10 kilômét, tên lửa phòng không sẽ đảm nhận vai trò kết liễu.

Do toàn bộ quá trình khóa mục tiêu được thực hiện qua kênh quang điện tử thụ động, đối phương hoàn toàn không nhận được bất kỳ cảnh báo bị ra-đa chiếu xạ nào cho đến khi quả đạn phát nổ.

Đặc biệt, hệ thống này tạo ra khả năng miễn nhiễm hoàn toàn với các biện pháp gây nhiễu tác chiến điện tử của đối phương.

Ngay cả khi dải sóng vô tuyến bị vô hiệu hóa hoàn toàn, kíp lái Tunguska-M1 vẫn tự tin quan sát và nhắm bắn chính xác nhờ dòng dữ liệu hình ảnh thời gian thực từ cảm biến ảnh nhiệt.

Bước nâng cấp này không chỉ kéo dài tuổi thọ tác chiến cho một dòng khí tài kinh điển mà còn định hình lại tiêu chuẩn chuẩn hóa cho các hệ thống phòng không tầm ngắn (SHORAD) trong kỷ nguyên chiến tranh drone.

(Theo eadaily.com, newstula.ru)