Nga tăng cường hiện diện quân sự tại Mali giữa lúc Mỹ tìm cách trở lại Sahel

Business Insider Africa đưa tin, Đài truyền hình nhà nước Mali phát sóng hình ảnh hơn 20 binh sĩ thuộc Trung đoàn Dù số 33 tham gia diễn tập nhảy dù ngày 28/6 tại sân bay quốc tế Bamako, đồng thời là căn cứ không quân chính của nước này.

Cuộc diễn tập sử dụng dù D-6 Series 4 và trực thăng vận tải Mi-8AMTSh mang phù hiệu Nga.

Trong đoạn ghi hình cũng xuất hiện các nhân sự được cho là thuộc Quân đoàn châu Phi (Africa Corps), lực lượng do Bộ Quốc phòng Nga quản lý và đang dần thay thế Tập đoàn Wagner trở thành công cụ an ninh chủ chốt của Moscow tại châu Phi.

Hoạt động huấn luyện phản ánh nỗ lực của Nga nhằm củng cố ảnh hưởng trong Liên minh các quốc gia Sahel (AES), gồm Mali, Burkina Faso và Niger. Khối này được thành lập sau khi các chính quyền quân sự tại ba nước cắt giảm quan hệ với Pháp và tăng cường hợp tác với Nga.

Tại Mali, Quân đoàn châu Phi hỗ trợ huấn luyện, cung cấp trang bị và hậu thuẫn về chính trị cho chính quyền quân sự. Hiện chưa có thông tin công khai về số lượng phương tiện hàng không mà lực lượng này trực tiếp sở hữu tại Mali, song quân số được ước tính khoảng 1.500 người.

Về tác chiến, hiệu quả của hoạt động huấn luyện nhảy dù vẫn còn hạn chế do Mali chỉ sở hữu lực lượng vận tải hàng không quy mô nhỏ, khiến nước này khó triển khai các chiến dịch đổ bộ đường không quy mô lớn. Quân đội Mali hiện có khoảng 19.000 quân, trong đó chỉ có một đơn vị lính dù là Trung đoàn Dù số 33. Trang bị hạng nặng gồm xe tăng chiến đấu chủ lực T-72B3, xe tăng hạng nhẹ PT-76, xe trinh sát BRDM-2, xe bọc thép chở quân, xe bọc thép bánh lốp, pháo kéo D-30 và hệ thống pháo phản lực phóng loạt BM-21 Grad.

Dù vậy, Mali vẫn tiếp tục hiện đại hóa quân đội. Theo DefenceWeb, hồi tháng 4, nước này đã tiếp nhận thêm một lô lớn khí tài do Trung Quốc sản xuất, gồm hệ thống phòng không tầm ngắn Yitian-L, xe bọc thép VN22 và hệ thống pháo phản lực phóng loạt SR-5. Các thương vụ mua sắm này cho thấy quá trình hiện đại hóa quân đội Mali không còn chỉ dựa vào Nga, khi Trung Quốc cũng đang nổi lên như một nhà cung cấp vũ khí quan trọng.

Theo Business Insider Africa, việc Nga mở rộng hiện diện buộc Washington phải điều chỉnh chiến lược tại Sahel. Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tìm cách khôi phục quan hệ với các chính quyền quân sự từng giảm hợp tác với phương Tây.

Hồi tháng 3, Reuters đưa tin Mỹ sắp đạt được thỏa thuận với Mali để nối lại hoạt động giám sát trên không, bao gồm triển khai máy bay có người lái và máy bay không người lái nhằm theo dõi các nhóm thánh chiến có liên hệ với mạng lưới al-Qaeda.

Trong bối cảnh đó, Mali ngày càng trở thành địa bàn cạnh tranh ảnh hưởng giữa Nga và Mỹ. Đối với Moscow, đây là điểm tựa để mở rộng hiện diện tại Tây Phi và gia tăng ảnh hưởng trong khối AES còn với Washington, Mali là địa bàn quan trọng để theo dõi các mạng lưới cực đoan và kiềm chế ảnh hưởng của Nga tại khu vực trung tâm Sahel.