Nga tung 'quân bài' BTR-22 với tham vọng xâm nhập thị trường Trung Đông

Trong khuôn khổ triển lãm quốc phòng World Defense Show 2026 tổ chức tại Riyadh, Ả Rập Saudi, Nga đã mang tới một cái tên mới nhằm thu hút khách hàng quốc tế: xe bọc thép chở quân bánh lốp BTR-22 8x8.

Việc lựa chọn Riyadh làm điểm “ra mắt” không phải ngẫu nhiên. Đây là nơi tập trung các khách hàng tiềm năng có ngân sách lớn, ưu tiên phương tiện cơ giới hóa cho môi trường sa mạc và tác chiến đô thị, đồng thời đang quan tâm mạnh tới các giải pháp chống UAV sau hàng loạt bài học thực chiến trên thế giới.

BTR-22 được giới thiệu như một bước tiến tiếp theo của dòng xe bọc thép chở quân bánh lốp, hướng tới thay thế dần các mẫu cũ như BTR-80 và BTR-82 trong vai trò vận chuyển bộ binh, tuần tra vũ trang và yểm trợ hỏa lực tuyến đầu.

Xe có cấu hình 8x8, nhấn mạnh cơ động chiến dịch trên đường dài, triển khai nhanh theo trục quốc lộ và khả năng hoạt động ở địa hình khó mà không phụ thuộc hoàn toàn vào xe bánh xích.

Về thiết kế tổng thể, BTR-22 bố trí động cơ phía trước, giúp tăng mức độ an toàn cho khoang chở quân ở phía sau và cho phép bố trí cửa ra sau thuận lợi hơn khi đổ bộ trong môi trường có hỏa lực đối phương.

Đây là thay đổi quan trọng về triết lý, bởi trong nhiều tình huống chiến đấu hiện đại, cửa bên hông hoặc cửa nhỏ có thể khiến binh sĩ gặp rủi ro lớn khi rời xe.

Thông số cơ bản của BTR-22 được giới thiệu ở mức một xe bọc thép hạng trung: trọng lượng chiến đấu khoảng 20 tấn, chiều dài khoảng 7,6 m, chiều rộng khoảng 3,0 m và chiều cao khoảng 3,0 m.

Kích thước này cho phép xe cân bằng giữa khả năng cơ động và không gian mang tải, đồng thời vẫn phù hợp để vận chuyển đường dài bằng các phương tiện chiến lược.

Kíp xe tiêu chuẩn gồm 3 người, khoang sau có thể chở 8 lính bộ binh.

Cận cảnh ghế treo trên xe thiết giáp BTR-22 mới của Nga sản xuất.

Điểm khiến thiết giáp BTR-22 được chú ý nhiều nhất tại Riyadh là cấu hình vũ khí. Xe có thể lắp module chiến đấu điều khiển từ xa Ballista, trang bị pháo tự động cỡ nòng 30 mm 2A42 và súng máy đồng trục cỡ nòng 7,62 mm.

Đây là tổ hợp hỏa lực quen thuộc trong trường phái thiết kế của Nga, đủ mạnh để đối phó bộ binh, công sự dã chiến, mục tiêu nhẹ và một số loại xe bọc thép hạng nhẹ.

Ngoài ra, module Ballista có thể tích hợp 2 tên lửa chống tăng dẫn đường, nhằm mở rộng khả năng đối phó mục tiêu bọc thép hạng nặng hoặc vị trí cố thủ.

Về mặt tác chiến, sự kết hợp giữa pháo 30 mm và tên lửa chống tăng giúp BTR-22 không chỉ là xe “chở quân có súng”, mà có thể đóng vai trò xe chiến đấu hỏa lực yểm trợ, nhất là trong các chiến dịch có nhịp độ cao, nơi bộ binh cơ giới cần phương tiện vừa vận chuyển vừa có khả năng tự bảo vệ.

Điều này phù hợp với xu hướng hiện nay, khi nhiều quân đội muốn giảm số lượng nền tảng chuyên biệt và chuyển sang các xe đa nhiệm.

Một chi tiết đáng chú ý khác là định hướng “chống UAV” được nhấn mạnh ngay trong giới thiệu sản phẩm.

Theo mô tả, BTR-22 có thể được tích hợp các biện pháp tăng sống còn trước UAV cỡ nhỏ như giáp bổ sung, khung lưới bảo vệ quanh thân xe và các thành phần tác chiến điện tử gây nhiễu liên kết điều khiển UAV.

Trong môi trường chiến trường hiện đại, UAV không chỉ là công cụ trinh sát mà còn là vũ khí tấn công trực tiếp bằng đạn rơi, đầu nổ tự sát hoặc dẫn bắn cho pháo binh. Vì vậy, việc tích hợp các giải pháp chống UAV ngay từ thiết kế là yếu tố có thể tác động mạnh tới quyết định mua sắm.

BTR-22 cũng được giới thiệu có hệ thống quan sát ngày-đêm, cảm biến ảnh nhiệt và các camera bao quát, hỗ trợ chỉ huy và xạ thủ phát hiện mục tiêu nhanh hơn, đặc biệt trong tác chiến đô thị hoặc môi trường tầm nhìn hạn chế. Đây là yếu tố then chốt khi xe bọc thép phải đối mặt các mối đe dọa nhỏ, nhanh và xuất hiện bất ngờ như tổ chống tăng vác vai hoặc UAV bay thấp.

Về cơ động, BTR-22 được quảng bá có tốc độ tối đa trên đường khoảng 85 km/giờ và có khả năng lội nước, phù hợp cho các nhiệm vụ hành quân nhanh, hộ tống đoàn xe và triển khai lực lượng ở khu vực rộng. Với các quốc gia Trung Đông, yếu tố cơ động trên đường dài và độ tin cậy trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt thường được đặt ngang hàng với hỏa lực.

Từ góc nhìn chiến lược, việc Nga đưa BTR-22 tới Riyadh cho thấy mục tiêu rõ ràng: duy trì sức cạnh tranh ở thị trường xuất khẩu, trong bối cảnh nhiều khách hàng đang so sánh gắt gao giữa các sản phẩm châu Âu, Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc và các nhà cung cấp mới nổi.

Thông điệp mà BTR-22 cố gắng truyền tải là “xe bọc thép thế hệ mới” phải đồng thời có hỏa lực mạnh, bảo vệ tốt trước UAV và dễ tùy biến theo nhu cầu - thay vì chỉ tập trung vào giáp hoặc tốc độ.

Nếu được chấp nhận, BTR-22 có thể trở thành một lựa chọn hấp dẫn cho những quốc gia cần phương tiện cơ giới hóa chi phí hợp lý nhưng vẫn muốn cấu hình vũ khí mạnh, đặc biệt là pháo 30 mm và tên lửa chống tăng.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của các gói chống UAV tích hợp sẽ là yếu tố quyết định, bởi đây chính là “điểm bán hàng” nổi bật nhất của xe trong bối cảnh chiến tranh hiện đại.

Việt Hùng