Ngăn chặn lấn chiếm đất rừng vùng giáp ranh đất sản xuất

Xã Quảng Sơn đã tổ chức lực lượng ra quân tháo dỡ, di dời các vật kiến trúc trên diện tích đất lấn chiếm trái phép tại tiểu khu 1658, thôn Quảng Tiến

Đất rừng bị “ăn dần”

Quảng Sơn hiện quản lý hơn 34.457 ha đất quy hoạch lâm nghiệp, trong đó, có trên 27.150 ha có rừng, với sự tham gia của 18 đơn vị chủ rừng. Tuy nhiên, tình hình vi phạm pháp luật về phá rừng, lấn chiếm đất rừng đang diễn ra phức tạp. Thời gian qua, địa bàn ghi nhận 19 vụ phá rừng trái phép, với diện tích hơn 3,6 ha...

Thực tế hiện nay cho thấy, hành vi xâm lấn không diễn ra ồ ạt ngay từ đầu. Ban đầu chỉ là những đợt phát dọn thực bì, lấn vài mét để thuận tiện canh tác. Nhưng theo thời gian, từng phần đất rừng bị “ăn dần”, chuyển hóa thành rẫy sản xuất. Khi cây trồng đã hình thành, giá trị kinh tế xuất hiện, việc cưỡng chế, giải tỏa không chỉ khó khăn mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu kiện phức tạp.

Ông Đoàn Văn Phương - Chủ tịch UBND xã Quảng Sơn cho biết, nhiều diện tích rừng tự nhiên manh mún, xen kẽ đất sản xuất của người dân. Đặc thù này khiến nguy cơ mất đất rừng vẫn hiện hữu, nhất là tại các khu vực giáp ranh, nơi rừng tự nhiên bị chia cắt, xen kẽ đất sản xuất của người dân.

Cùng với đó, các đối tượng vi phạm ngày càng hoạt động tinh vi, manh động với nhiều thủ đoạn như: đặt bẫy đinh, sử dụng cưa điện, tổ chức canh gác, báo động…gây khó khăn cho lực lượng chức năng trong phát hiện, ngăn chặn.

Đáng chú ý, không ít diện tích đất quy hoạch lâm nghiệp hiện đang bị lấn chiếm sử dụng sai mục đích, chủ yếu để trồng cây công nghiệp và cây nông nghiệp. Bên cạnh đó, một số dự án nông lâm nghiệp được giao đất, giao rừng nhưng không đủ năng lực triển khai, buông lỏng quản lý, để người dân lấn chiếm, sử dụng sai mục đích. Một số chủ rừng chưa thực hiện nghiêm việc trồng lại rừng sau khi bị phá, không kiểm soát chặt diện tích được giao, dẫn đến tình trạng tái lấn chiếm.

Chặn vi phạm từ gốc

Mới đây, UBND xã Quảng Sơn đã tổ chức lực lượng ra quân tháo dỡ, di dời các vật kiến trúc trên diện tích đất lấn chiếm trái phép tại tiểu khu 1658, thôn Quảng Tiến. Tuy nhiên, theo nhận định của cơ quan chức năng, nếu chỉ xử lý phần “ngọn” mà không siết chặt từ gốc, tình trạng lấn chiếm sẽ còn tái diễn.

Đại tá Đậu Xuân Bảo - Phó Giám đốc Công an tỉnh đã chỉ rõ trọng tâm phòng ngừa lúc này là phải siết chặt quản lý tại các khu vực giáp ranh giữa đất nông nghiệp của người dân và đất rừng. Đây được coi là “lằn ranh đỏ” cần được lực lượng công an, kiểm lâm và chủ rừng giám sát nghiêm ngặt để phát hiện và ngăn chặn khi có các hành vi xâm hại rừng xảy ra.

Quan điểm của lực lượng Công an tỉnh là xử lý nghiêm, đồng bộ, không có “vùng cấm” đối với các hành vi phá rừng, lấn chiếm đất rừng, mua bán, sang nhượng trái phép. Đồng thời, các phòng nghiệp vụ sẽ trực tiếp hỗ trợ địa phương trong việc hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm quá trình xử lý vi phạm, thu hồi đất rừng đúng quy định pháp luật, hạn chế tối đa tình trạng tái lấn chiếm.

Một giải pháp mang tính căn cơ được lực lượng chức năng kiến nghị là rà soát, thu hồi các dự án giao đất, giao rừng hoạt động kém hiệu quả. Diện tích này cần được giao lại cho các tổ chức, cá nhân có đủ năng lực, trách nhiệm để khôi phục và phát triển rừng bền vững. Song song đó, chính quyền địa phương cần giải quyết dứt điểm các tranh chấp, khiếu kiện đất đai kéo dài, xác định rõ chủ thể sử dụng đất.

Đặc biệt, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở xử lý người trực tiếp vi phạm, mà cần mở rộng điều tra, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan trong việc buông lỏng quản lý, để xảy ra mất đất, mất rừng kéo dài. Việc thiết lập hồ sơ xử lý hình sự đối với các vụ lấn chiếm nghiêm trọng cũng được xem là biện pháp cần thiết nhằm tăng tính răn đe.