Ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh truyền nhiễm

Nhân viên y tế hướng dẫn trẻ mầm non thực hiện 6 bước vệ sinh tay phòng, chống bệnh tay chân miệng. (Nguồn Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh)

Theo Bộ Y tế, ba tháng đầu năm 2026, nhiều dịch bệnh tăng cao, cá biệt như tay chân miệng cao hơn năm lần so với cùng kỳ năm 2025 khi cả nước ghi nhận gần 25.000 trường hợp, trong đó có bốn ca tử vong. Riêng khu vực phía nam ghi nhận 18.031 trường hợp, chiếm tới 71,9% số mắc trong cả nước. Số trường hợp mắc bệnh tay chân miệng chủ yếu ở trẻ dưới 10 tuổi (chiếm 99,3%), trong đó hay gặp ở trẻ từ 1 đến 5 tuổi, nhóm trẻ đi nhà trẻ và mẫu giáo (chiếm 92,7%). Đáng chú ý, bệnh tay chân miệng là bệnh lưu hành quanh năm, trẻ dễ bị nhiễm bệnh do liên quan thực hành vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường không bảo đảm.

Đối với bệnh sốt xuất huyết, từ đầu năm 2026 đến nay hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm cũng ghi nhận 31.927 trường hợp mắc, trong đó có 4 trường hợp tử vong, so với cùng kỳ năm 2025, số mắc tăng 2,2 lần.

Một số địa phương ghi nhận có số ca mắc xuất huyết cao là Thành phố Hồ Chí Minh (13.730 ca), Tây Ninh (3.331 ca), Đồng Nai (2.172 ca), Đồng Tháp (1.900 ca), An Giang (1.890 ca), thành phố Cần Thơ (1.815 ca), Vĩnh Long (1.711 ca)...

Dự báo, số mắc sốt xuất huyết tại các địa phương tiếp tục xu hướng gia tăng, đặc biệt thời gian cao điểm từ tháng 5 đến tháng 11 hằng năm.

Không chỉ bệnh tay chân miệng, sốt xuất huyết, trong ba tháng đầu năm 2026, tại các địa phương như: Hà Nội, Hà Tĩnh, Lào Cai, An Giang đã ghi nhận một số trường hợp mắc bệnh viêm màng não mô cầu. Mới đây, tại Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận một trường hợp viêm màng não do não mô cầu (21 tuổi). Khai thác tiền sử trường hợp nêu trên chưa tiêm vắc-xin ngừa bệnh do não mô cầu. Viêm màng não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây truyền qua đường hô hấp, diễn biến nhanh; tỷ lệ tử vong khi mắc bệnh viêm não mô cầu có thể từ 8% đến 15%. Bệnh thường để lại di chứng nặng nề như chậm phát triển tinh thần, điếc, liệt (chiếm tỷ lệ từ 10% đến 20%). Thể nặng nhất là nhiễm trùng huyết tối cấp, có thể gây tử vong trong 24 giờ sau khi khởi phát.

Trước tình hình số ca mắc các bệnh truyền nhiễm tăng cao, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã có nhiều văn bản đề nghị sở y tế các tỉnh, thành phố tăng cường công tác phòng, chống các căn bệnh này.

Đối với bệnh tay chân miệng, tại văn bản khẩn được ban hành ngày 26/3, Cục Phòng bệnh đề nghị Sở Y tế chỉ đạo các đơn vị y tế trên địa bàn tăng cường các hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe phù hợp với người dân về các biện pháp phòng bệnh tay chân miệng; thực hiện tốt vệ sinh môi trường, thường xuyên rửa tay bằng xà-phòng, thực hiện ăn sạch, ở sạch và giữ gìn đồ chơi cho trẻ, nhất là phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục và đào tạo trong hoạt động này; tổ chức giám sát, phát hiện sớm ổ dịch, xử lý triệt để tránh dịch lây lan ra diện rộng; tổ chức tốt việc phân tuyến điều trị tại các bệnh viện; thực hiện tốt phòng tránh lây nhiễm chéo trong các cơ sở điều trị, nhất là lây nhiễm chéo giữa bệnh tay chân miệng với bệnh sởi, viêm phổi và viêm đường hô hấp khác…

Với bệnh sốt xuất huyết, cần giám sát chặt chẽ, phát hiện sớm các ổ dịch xuất hiện trên địa bàn, tổ chức xử lý triệt để ngay khi phát hiện các ổ dịch, không để dịch bùng phát, lan rộng, kéo dài; thực hiện mạnh mẽ chiến dịch truyền thông phòng, chống dịch bệnh sốt xuất huyết và các hoạt động hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết lần thứ 16 (ngày 15/6); tổ chức các chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy phòng, chống sốt xuất huyết; tổ chức các đoàn công tác kiểm tra, giám sát, chỉ đạo phòng, chống dịch tại các điểm nóng, các khu vực có nguy cơ bùng phát dịch và hỗ trợ tuyến dưới trong công tác này...

Riêng đối bệnh viêm màng não mô cầu, Bộ Y tế yêu cầu ngành y tế các địa phương tập trung giám sát phát hiện mới bệnh viêm màng não mô cầu tại cơ sở y tế; tổ chức điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm, điều trị dự phòng, theo dõi chặt chẽ tình trạng sức khỏe các trường hợp tiếp xúc gần với người mắc bệnh và triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Trong đó, bảo đảm tốt công tác thu dung, chẩn đoán sớm, cách ly, điều trị tích cực, hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp biến chứng nặng, tử vong và thực hiện nghiêm các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm; lưu ý các biện pháp phòng bệnh cho người chăm sóc người bệnh tại cơ sở khám, chữa bệnh (thường xuyên đeo khẩu trang, rửa tay bằng xà-phòng, súc miệng, họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng thông thường)...

KHÁNH HUY