Ngân hàng chạy đua tăng vốn: Ai sẽ biến "núi tiền" thành tăng trưởng?

Loạt ngân hàng ồ ạt tăng vốn điều lệ vượt mốc 100.000 tỷ đồng. Ảnh: Hải Thu.

Lớn, bé đều muốn tăng

100.000 tỷ đồng vốn điều lệ từng là ngưỡng mơ ước của nhiều ngân hàng. Nhưng với làn sóng tăng vốn đang diễn ra, đây có thể sớm trở thành một mặt bằng mới.

Techcombank dự kiến phát hành hơn 3,54 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ 50%. Song song với đó, ngân hàng này dự kiến phát hành gần 30 triệu cổ phiếu ESOP, tương đương tỷ lệ hơn 0,28%. Sau các đợt phát hành, vốn điều lệ Techcombank dự kiến tăng lên hơn 106.593 tỷ đồng.

VPBank cũng tương tự khi muốn phát hành cổ phiếu trả cổ tức với tỷ lệ hơn 26% cho cổ đông hiện hữu (hơn 2 tỷ cổ phiếu) và phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư ngoại. Sau các hoạt động này, vốn điều lệ dự kiến tăng lên hơn 106.200 tỷ đồng.

MB cũng gia nhập vào đường đua này. Ngân hàng dự kiến phát hành cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 15%, tương đương hơn 1,2 tỷ cổ phiếu; chào bán 805,5 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện 10%; chào bán riêng lẻ tối đa 200 triệu cổ phiếu. Hoàn tất các kế hoạch này, vốn của MB sẽ tăng lên tối đa 102.687 tỷ đồng.

Với VietinBank, ngân hàng này hiện có vốn điều lệ 77.669 tỷ đồng và đang thực hiện phương án tăng vốn từ nguồn lợi nhuận giữ lại. Nếu các phương án được phê duyệt và hoàn tất, vốn điều lệ ngân hàng có thể vượt 105.000 tỷ đồng.

Sát với cột mốc 100.000 tỷ đồng là kế hoạch của Vietcombank. Ngân hàng có vốn nhà nước này dự kiến phát hành hơn 1 tỷ cổ phiếu để thưởng cho cổ đông, qua đó đưa vốn điều lệ lên gần 94.000 tỷ đồng.

Trong khi đó, BIDV vừa hoàn tất phát hành hơn 498 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu vào cuối tháng 8, qua đó nâng vốn lên hơn 77.782 tỷ đồng. Ngân hàng đang tiếp tục triển khai phương án tăng vốn lên khoảng 99.558 tỷ đồng bao gồm: phát hành cổ phiếu từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ; trả cổ tức bằng cổ phiếu từ lợi nhuận giữ lại; chào bán cổ phần riêng lẻ hoặc ra công chúng.

HDBank cũng muốn nâng vốn điều lệ lên 72.069 tỷ đồng thông qua các chương trình: trả cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 25% (1,25 tỷ cổ phiếu), phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 5% (250,2 triệu cổ phiếu) và chào bán riêng lẻ tối đa 700 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Ngoài ra, thị trường còn một loạt ngân hàng khác cũng đang chạy đua tăng vốn như: VietABank (kế hoạch phát hành 85,7 triệu cổ phiếu thưởng, tăng vốn lên gần 9.021 tỷ đồng), MSB (kế hoạch phát hành 624 triệu cổ phiếu thưởng, tăng vốn lên 37.440 tỷ đồng), VIB (kế hoạch phát hành hơn 323 triệu cổ phiếu thưởng cho cổ đông, tăng vốn lên gần 37.354 tỷ đồng), Vietbank (kế hoạch chào bán hơn 296 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, tăng vốn lên hơn 14.807 tỷ đồng)…

Nguồn: BCTC các ngân hàng

Đâu là lý do

Cuộc chạy đua tăng vốn của các ngân hàng diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang mở rộng nhu cầu vốn, khiến các tổ chức tín dụng rơi vào cảnh cho vay nhiều hơn huy động. Báo cáo của Ngân hàng cho Nhà nước vào tháng 8/2026 cho thấy, tỷ lệ dư nợ tín dụng/huy động của hệ thống tổ chức tín dụng ở mức cao và đã vượt 100% (tốc độ huy động vốn năm 2025 là 105,3% và tiếp tục tăng lên 107,7%; trong đó tỷ lệ tín dụng/huy động bằng VND của hệ thống các tổ chức tín dụng là 110,6%).

Để cân đối, các ngân hàng phải "xoay" vốn bằng mọi cách. Thông thường, các ngân hàng có 4 nguồn chính: huy động từ dân cư; vay trên thị trường liên ngân hàng, từ Ngân hàng Nhà nước, từ các tổ chức tín dụng và các định chế tài chính quốc tế; phát hành giấy tờ có giá; vốn chủ sở hữu.

Khi huy động khó khăn, lãi suất trái phiếu cao… tăng vốn trở thành lựa chọn gần như bắt buộc. Việc tăng vốn không chỉ giúp ngân hàng có dư địa để mở rộng quy mô tín dụng, "đón sóng" chu kỳ tăng trưởng mới, mà còn nâng cao năng lực tài chính, đảm bảo hệ số an toàn vốn, đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh… Nói cách khác, tăng vốn đang trở thành một phần trong chiến lược cạnh tranh dài hạn của các ngân hàng.

Với các ngân hàng có vốn nhà nước (Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank), tăng vốn càng là nhu cầu gay gắt để tiếp tục giữ vững vai trò cung ứng vốn nòng cốt cho thị trường, dẫn dắt và hỗ trợ các động lực tăng trưởng

Thực tế, Ngân hàng Nhà nước đã phê duyệt/trình cấp có thẩm quyền phê duyệt tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank từ ngân sách nhà nước/từ lợi nhuận còn lại sau thuế, sau trích lập các quỹ, từ Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ của các ngân hàng. Tổng số vốn điều lệ tăng thêm của các ngân hàng này từ năm 2021 đến nay là 136.315 tỷ đồng, trong đó: Agribank tăng thêm 17.100 tỷ đồng, Vietcombank tăng thêm 46.468 tỷ đồng, BIDV tăng thêm 32.309 tỷ đồng, VietinBank tăng thêm 40.438 tỷ đồng.

Quầy giao dịch ngân hàng. Ảnh: Hải Thu.

Tăng vốn mới chỉ là khởi đầu

Dù quy mô vốn là lợi thế mang tính nền tảng, nhưng yếu tố quyết định tới hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng là năng lực quản trị và khả năng đa dạng hoá nguồn thu, nhất là trong bối cảnh thị trường đang tồn tại nhiều thách thức cũng như biến động khó lường.

Hiện nay, ngành ngân hàng Việt Nam đang có sự phân hoá khá sâu sắc. Kết quả kinh doanh quý II/2026 là một ví dụ khi sự tăng trưởng không chia đều cho tất cả. Trong 27 ngân hàng niêm yết, có 6 đơn vị suy giảm lợi nhuận so với cùng kỳ.

Vì thế, cùng với việc tăng vốn, con số lợi nhuận sẽ được còn được quyết định bởi khả năng tăng trưởng tín dụng nhanh hơn, sử dụng vốn hiệu quả hơn (NIM, ROE, ROA cao, NPL thấp), quản trị tốt hơn (CIR thấp, dự phòng thấp)… Và khi đó, cuộc đua giữa các ngân hàng là so kè về chất lượng tăng trưởng, nơi nhiều khả năng nhóm dẫn đầu sẽ cho thấy sự vượt trội của mình và thị trường tiếp tục phân hoá ngày càng sâu.