Ngân hàng Nhà nước yêu cầu hạ lãi suất tới 2%, nhà băng không tuân thủ sẽ bị cắt room tín dụng

Hôm nay (18/10), Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành văn bản số 9608/NHNN-CSTT chỉ đạo các tổ chức tín dụng tập trung mọi nguồn lực, tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận để giảm mặt bằng lãi suất một cách quyết liệt. Trước mắt, các nhà băng phải điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, tuyệt đối không cạnh tranh không lành mạnh gây xáo trộn an ninh tài chính tiền tệ.

Giao dịch tại một chi nhánh Vietcombank.

Đi cùng việc hạ chi phí đầu vào, các tổ chức tín dụng phải giảm lãi suất cho vay khách hàng, trong đó tập trung mức giảm từ 1,5 - 2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Dòng vốn tín dụng được định hướng tập trung an toàn, hiệu quả vào sản xuất kinh doanh, các động lực tăng trưởng kinh tế và những dự án trọng điểm quốc gia. Các lĩnh vực được khuyến khích gồm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giáo dục đào tạo và công nghiệp văn hóa. Đối với các dự án quy mô lớn, ngân hàng cần tăng cường cho vay hợp vốn.

Cơ quan quản lý nhấn mạnh yêu cầu tuyệt đối không hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng và không đánh đổi chất lượng lấy quy mô. Các nhà băng phải phát triển cân đối giữa huy động và cho vay, kiểm soát chặt chẽ việc dùng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, đa dạng hóa nguồn thu phi tín dụng và hạn chế phụ thuộc vào thu nhập lãi thuần.

Văn bản  siết chặt việc cấp tín dụng với các nhu cầu tiềm ẩn rủi ro cao, đặc biệt là các nhóm khách hàng lớn có chung người đại diện pháp luật, chung tài sản bảo đảm, cùng dự án hoặc chung nguồn trả nợ. Ngân hàng Nhà nước nghiêm cấm việc lập hồ sơ vay vốn nhằm rút tiền ngân hàng, lách quy định hạn mức hay né tránh sự giám sát dòng tiền.

Việc cấp tín dụng để thanh toán tiền góp vốn, mua cổ phần tại các doanh nghiệp chưa niêm yết, hợp tác đầu tư vào các dự án chưa đủ điều kiện kinh doanh, hoặc vay bù đắp tài chính không đúng quy định đều bị kiểm soát nghiêm ngặt. Những trường hợp vay bù đắp tài chính chỉ được xem xét nếu chi phí đã ứng phát sinh dưới 12 tháng và đã nằm trong phương án vay trung dài hạn đã gửi ngân hàng từ trước.

Để phòng ngừa rủi ro hệ thống, NHNN yêu cầu các nhà băng định giá tài sản bảo đảm sát thị trường, chấm dứt việc thẩm định làm tăng giá trị tài sản một cách thiếu thực tế. Các đơn vị phải theo dõi sát nợ nhóm 2 và nợ xấu, phản ánh trung thực chất lượng tín dụng, trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ và không được che giấu nợ xấu. Việc ghi nhận và thoái lãi dự thu cũng như phân chia lợi nhuận, cổ tức phải được kiểm soát chặt để phản ánh đúng thực chất kết quả kinh doanh.

Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc và Trưởng Ban kiểm soát các tổ chức tín dụng phải chịu trách nhiệm trực tiếp về an toàn hoạt động. Từ nay đến hết năm 2026, những tổ chức không tuân thủ chỉ đạo về lãi suất hoặc cạnh tranh không lành mạnh sẽ bị NHNN xem xét cắt giảm hạn mức tín dụng còn lại của năm 2026, giao chỉ tiêu thấp trong năm 2027, đồng thời bị buộc áp dụng các tỷ lệ an toàn cao hơn quy định hiện hành.