Ngân hàng Phát triển Việt Nam: Hành trình 20 năm dẫn vốn, đồng hành cùng phát triển

Xây dựng và hoàn thiện mô hình định chế tài chính đặc thù

Ngày 28-4-2026, Ngân hàng Phát triển Việt Nam tổ chức Hội thảo “Hành trình 20 năm cùng phát triển”, đánh dấu chặng đường hai thập kỷ xây dựng và hoàn thiện mô hình một định chế tài chính đặc thù.

Với mô hình hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, VDB đảm nhận vai trò dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên. Ảnh: PV

Tiền thân là Tổng cục Đầu tư phát triển và Quỹ Hỗ trợ phát triển, việc thành lập VDB năm 2006 được xem là bước ngoặt quan trọng, đáp ứng yêu cầu chuyên nghiệp hóa dòng vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước. Với mô hình hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, VDB đảm nhận vai trò dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên – nơi khu vực tư nhân và tín dụng thương mại khó hoặc không muốn tham gia do thời gian thu hồi vốn dài, rủi ro cao.

Trong 20 năm qua, VDB từng bước khẳng định vai trò là “cánh tay nối dài” của Chính phủ trong điều tiết nguồn lực, góp phần hình thành thị trường vốn trung – dài hạn, một trong những điểm nghẽn lớn của nền kinh tế.

Nguồn vốn tín dụng đầu tư của VDB đã đồng hành cùng hàng trăm dự án quy mô lớn, mang tính chiến lược. Từ các nhà máy thủy điện Sơn La, Lai Châu, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Đạm Ninh Bình đến các dự án viễn thông như Vinasat 1, 2 hay năng lượng tái tạo như điện gió Bạc Liêu… tất cả đều góp phần gia tăng năng lực sản xuất và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Đáng chú ý, VDB không chỉ là nhà tài trợ vốn mà còn trực tiếp tham gia đầu tư, quản lý và vận hành tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng – một trong những tuyến đường hiện đại bậc nhất hiện nay. Công trình này không chỉ rút ngắn thời gian kết nối mà còn tạo động lực phát triển cho tam giác kinh tế Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh.

Ở góc độ rộng hơn, các dự án do VDB tài trợ đã góp phần hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, tạo nền tảng cho tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Đa dạng hóa nguồn vốn trong giai đoạn mới

Không dừng lại ở đầu tư hạ tầng, VDB còn đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy xuất khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp. Nguồn vốn tín dụng xuất khẩu đã góp phần nâng cao kim ngạch đối với các mặt hàng chủ lực như nông, lâm, thủy sản, đồng thời mở rộng sang lĩnh vực công nghiệp, qua đó cải thiện cán cân thương mại và thúc đẩy tăng trưởng.

Hoạt động bảo lãnh tín dụng, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa, giúp nhiều doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ngân hàng thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Ở khía cạnh an sinh, VDB đã dành nguồn lực đáng kể cho các vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi. Hàng loạt dự án hạ tầng nông thôn, trường học, bệnh viện, nước sạch, nhà ở xã hội… đã góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển và cải thiện chất lượng sống của người dân.

Đồng thời, việc huy động và cho vay lại các nguồn vốn quốc tế ưu đãi từ JICA, EIB, AFD… cũng giúp Việt Nam triển khai hiệu quả các chương trình về năng lượng tái tạo, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển hạ tầng thiết yếu.

Đáng chú ý, nhiều dự án tại các địa bàn chiến lược như Tây Nguyên, Tây Nam Bộ không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần bảo đảm quốc phòng – an ninh, củng cố thế trận phát triển bền vững.

Bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra đối với VDB không chỉ là duy trì vai trò “ngân hàng chính sách đầu tư” mà còn phải thích ứng với bối cảnh kinh tế đang chuyển dịch mạnh mẽ.

Nghị quyết 79-NQ/TW đã định hướng cơ cấu lại toàn diện VDB theo hướng tăng cường năng lực tài chính, đa dạng hóa nguồn vốn, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động, qua đó phát huy tốt hơn vai trò của Nhà nước trong đầu tư phát triển.

Trong tầm nhìn đến năm 2030- 2045, VDB được kỳ vọng tiếp tục là kênh cung cấp vốn dài hạn cho các lĩnh vực then chốt: hạ tầng chiến lược, công nghiệp nền tảng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển vùng khó khăn.