Ngân hàng thêm dư địa tăng trưởng tín dụng

Động thái này được giới phân tích đánh giá sẽ góp phần hỗ trợ thanh khoản và mở thêm dư địa tín dụng cho hệ thống ngân hàng trong bối cảnh huy động vốn toàn hệ thống vẫn chậm hơn tín dụng. Theo bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước, tính đến ngày 28/4/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 4,42% so với cuối năm 2025 và tăng 18,26% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, huy động vốn tăng rất chậm, khiến quy mô huy động vốn đang “chênh” khoảng 2 triệu tỷ đồng so với tín dụng. Sự lệch pha giữa tăng trưởng tín dụng và huy động khiến khoảng cách giữa tổng tín dụng và huy động tiếp tục nới rộng.

Việc cho phép tính thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào cấu phần tiền gửi khi tính tỷ lệ LDR sẽ giúp nhóm ngân hàng quốc doanh gia tăng đáng kể dư địa cho vay

Bên cạnh chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn, áp lực thanh khoản còn đến từ lộ trình tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 26/2022/TT-NHNN) quy định, từ năm 2026, toàn bộ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước sẽ không được tính vào cấu phần tổng tiền gửi khi tính toán tỷ lệ LDR (tỷ lệ cho vay/huy động). Trong khi đó, tiền gửi KBNN lâu nay được xem là nguồn hỗ trợ thanh khoản quan trọng đối với hệ thống ngân hàng, với quy mô có thời điểm lên tới hơn nửa triệu tỷ đồng.

Áp lực này thể hiện rõ hơn tại nhóm NHTM Nhà nước - nơi tập trung phần lớn dư nợ tín dụng và nguồn tiền gửi Kho bạc. Theo NHNN, đến cuối tháng 3/2026, tỷ lệ LDR của Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank lần lượt ở mức 84,54%; 83,48%; 82,94% và 83,28%, tiệm cận ngưỡng tối đa 85%. Để duy trì các tỷ lệ an toàn, nhiều ngân hàng đã phải tăng cường huy động vốn từ dân cư, qua đó tạo thêm áp lực lên mặt bằng lãi suất huy động trong thời gian qua.

Đánh giá về tác động của Thông tư 08, MBS cho rằng, việc cho phép tính thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào cấu phần tiền gửi khi tính tỷ lệ LDR sẽ giúp nhóm ngân hàng quốc doanh gia tăng đáng kể dư địa cho vay, đồng thời giảm bớt áp lực thanh khoản trong ngắn hạn. SSI Research cũng nhận định nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước sẽ hưởng lợi rõ nét hơn nhờ đặc thù nắm giữ phần lớn tiền gửi KBNN. Theo SSI Research, tác động ở cấp độ toàn hệ thống không quá lớn, tương đương khoảng 0,6% dư nợ tín dụng, nhưng đối với nhóm ngân hàng quốc doanh, mức hỗ trợ có thể tương đương khoảng 1,4-2% dư nợ tín dụng.

Số liệu từ báo cáo tài chính quý I/2026 cho thấy số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại Vietcombank, BIDV và VietinBank ghi nhận 563.036 tỷ đồng, tăng gần 39% so với thời điểm cuối năm 2025.

Tại Vietcombank, tổng tiền gửi KBNN cuối quý I/2026 đạt 189.159 tỷ đồng, tăng 39% so với đầu năm. Soi vào cơ cấu tiền gửi không kỳ hạn bằng VND và ngoại tệ lần lượt là 2.656 tỷ đồng và 1.252 tỷ đồng; trong khi đó, tiền gửi có kỳ hạn bằng VND lên tới 185.250 tỷ đồng. Chiểu theo Thông tư 08/2026/TT-NHNN, quy mô tiền gửi có kỳ hạn được ghi nhận vào mẫu số LDR của Vietcombank xấp xỉ 37.050 tỷ đồng.

Tương tự, BIDV ghi nhận số dư tiền gửi KBNN xấp xỉ 188.627 tỷ đồng, cũng tăng 39% so với đầu năm. Sau khi trừ đi khoản tiền gửi không kỳ hạn 3.377 tỷ đồng, quy mô tiền gửi có kỳ hạn của BIDV duy trì ở mức 185.250 tỷ đồng, tương ứng với giá trị bổ sung vào mẫu số LDR là 37.050 tỷ đồng...

Có thể thấy, việc cho phép tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào cấu phần huy động vốn sẽ giúp mở rộng mẫu số LDR, qua đó tạo thêm dư địa cho các ngân hàng có tỷ lệ cho vay cao duy trì tăng trưởng tín dụng mà vẫn đảm bảo các giới hạn an toàn.

Không chỉ góp phần giảm áp lực thanh khoản, việc điều chỉnh cách tính LDR còn được kỳ vọng sẽ hỗ trợ ổn định mặt bằng lãi suất huy động trong thời gian tới. Theo ACBS, khi áp lực cân đối nguồn vốn giảm bớt, các ngân hàng sẽ có thêm dư địa hạ nhiệt lãi suất huy động trung và dài hạn. Đồng thời, việc khơi thông nguồn vốn tại nhóm ngân hàng lớn cũng được kỳ vọng hỗ trợ khả năng cung ứng tín dụng cho các dự án trọng điểm và hoạt động sản xuất kinh doanh của nền kinh tế.

Tuy vậy, VPBankS cũng lưu ý chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn vẫn đang tạo áp lực nhất định lên thanh khoản hệ thống, đặc biệt tại các ngân hàng có tỷ lệ LDR tiệm cận ngưỡng quy định. Điều này cho thấy bài toán cân đối nguồn vốn và đảm bảo các tỷ lệ an toàn nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục là vấn đề cần theo dõi trong thời gian tới.