Ngân hàng Triodos: Nắng nóng có thể 'xóa sạch' mức tăng trưởng kinh tế của châu Âu

Nắng nóng tác động trên diện rộng

Theo nghiên cứu do Ngân hàng Triodos công bố, đợt nắng nóng kéo dài bao trùm châu Âu mùa Hè này đang đe dọa xóa sạch thành quả tăng trưởng kinh tế của cả một năm.

Theo ước tính của báo cáo phân tích, thiệt hại do nắng nóng cực đoan và cháy rừng sẽ lên tới tổng cộng 180 tỷ Euro vào năm 2026, tương đương khoảng 1% GDP. Khi đặt con số này bên cạnh mức tăng trưởng dự kiến ​​khoảng 1,1% của EU trong năm nay, khối này sẽ rơi vào tình trạng gần như trì trệ.

Ngân hàng xác định các thiệt hại này thông qua bốn kênh tác động, trong đó ba kênh được định lượng dựa trên mức trung bình của EU.

Sự sụt giảm năng suất cây trồng và sản lượng sữa, cùng với tình trạng tăng giá thực phẩm kéo theo sau đó, chiếm khoảng 0,15% mức thiệt hại này.

Việc hạn chế sản lượng điện hạt nhân, thủy điện và nhiệt điện, cùng với hiệu suất năng lượng Mặt trời giảm và giá điện bán buôn tăng cao, đã làm giảm thêm 0,12% đến 0,15% tăng trưởng; trong khi đó, sự gián đoạn trong vận tải đường sắt, đường bộ và đường thủy gây thêm mức sụt giảm 0,15% nữa.

Yếu tố có tác động lớn nhất – và cũng khó xác định chính xác nhất – chính là năng suất lao động.

Năng suất trên mỗi người lao động sẽ sụt giảm khi nhiệt độ vượt ngưỡng khoảng 25°C đến 30°C, với mức giảm mạnh nhất xảy ra ở các công việc ngoài trời và những công việc đòi hỏi nhiều thể lực. Công việc văn phòng cũng chịu ảnh hưởng, một phần do nắng nóng làm suy giảm chất lượng giấc ngủ và khả năng nhận thức.

Một nghiên cứu đa quốc gia của Allianz được trích dẫn trong báo cáo này cho thấy, mức sụt giảm sản lượng vào khoảng 3% trên mỗi giờ làm việc cho mỗi độ C tăng thêm trên mức 30°C kéo dài trong nhiều ngày.

Pháp đứng đầu danh sách chịu ảnh hưởng

Kết quả này không phải là bảng xếp hạng các quốc gia nóng nhất. Ngân hàng Triodos đánh giá từng nền kinh tế dựa trên tỷ trọng sản lượng của các lĩnh vực chịu tác động trực tiếp, thời gian di chuyển, mức độ phổ biến của máy điều hòa không khí và khả năng thích nghi với khí hậu, sau đó nhân các chỉ số này với số ngày nắng nóng vượt mức ghi nhận trong năm nay.

Theo báo cáo, Pháp là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với mức tăng trưởng ước tính giảm 1,4 điểm phần trăm; mức giảm này đủ để đẩy nền kinh tế vốn đã yếu kém của nước này rơi vào tình trạng suy thoái với mức giảm khoảng 0,6%.

Hà Lan mất khoảng 0,8 điểm, khiến chỉ số của nước này gần như không đổi. Tây Ban Nha và Italy là những quốc gia có lực lượng lao động chịu ảnh hưởng trực tiếp lớn nhất và số ngày nắng nóng cao nhất, nhưng nhờ quá trình thích ứng kéo dài hàng thập kỷ, tác động của từng đợt nắng nóng riêng lẻ đã được giảm thiểu.

Ba Lan – quốc gia có tỷ lệ sử dụng máy điều hòa thấp và khả năng thích nghi với nhiệt độ cao còn hạn chế – lẽ ra sẽ rất dễ bị tổn thương. Tuy nhiên, nhờ trải qua một mùa hè mát mẻ hơn, nền kinh tế nước này dự kiến ​​vẫn sẽ tăng trưởng khoảng 2,9%.

Những chi phí không được phản ánh trong số liệu GDP

Những tổn thất về mặt con người phần lớn nằm ngoài các con số thống kê này.

Ước tính có khoảng 20.400 ca tử vong liên quan đến nắng nóng đã xảy ra tại Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Italy chỉ riêng trong đợt nắng nóng tháng 6; nếu quy đổi tổng số khoảng 25.000 ca tử vong trong mùa Hè này thành giá trị của số năm sống bị mất đi, thì chi phí thiệt hại ước tính dao động từ 1,5 tỷ đến 7 tỷ Euro.

Theo Hệ thống Thông tin Cháy rừng Châu Âu, tính đến tuần trước, cháy rừng đã thiêu rụi hơn 490.000 héc-ta diện tích tại EU – cao hơn nhiều so với mức trung bình 197.000 héc-ta của 20 năm qua – trong đó Pháp ghi nhận mức kỷ lục.

Giá trị các dịch vụ hệ sinh thái bị mất đi từ diện tích rừng bị thiêu rụi có thể làm tăng thêm khoản thiệt hại từ 100 triệu đến 4,6 tỷ Euro.

Nghiên cứu cho thấy, các biện pháp thích ứng có thể giúp giảm khoảng 40% thiệt hại về năng suất lao động nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn những tổn thất này; đồng thời, các ước tính của chuyên gia đều dựa trên những giả định thận trọng.

Ngân hàng này lập luận rằng, chỉ riêng các biện pháp thích ứng là chưa đủ và châu Âu cần hành động mạnh mẽ hơn để cắt giảm khí thải.

Giới phân tích cũng chỉ ra động thái nới lỏng lộ trình thực hiện cơ chế định giá carbon chính của Ủy ban châu Âu (EC) vào ngày 17/7 như một ví dụ cho cách tiếp cận đi ngược lại với định hướng này.