Ngân hàng xoay xở huy động vốn nửa đầu năm: Phát hành giấy tờ có giá lần đầu vượt 2 triệu tỷ, tốc độ tăng gấp 3 lần tiền gửi

Phát hành giấy tờ có giá tăng nhanh gấp 3 lần tiền gửi

Thống kê của PV từ 28 ngân hàng niêm yết cho thấy tính đến 30/6/2026, tổng huy động tiền gửi ở mức 13,7 triệu tỷ đồng, tăng 5,5% so với đầu năm và thấp hơn mức tăng 9% của tín dụng. Khi khoảng cách giữa tín dụng và huy động ngày một nới rộng, tỷ lệ LDR toàn ngành (dư nợ cho vay/tiền gửi khách hàng) tại cuối quý II/2026 đã tăng lên 114% từ mức 108% của cùng kỳ năm trước, phản ánh nhu cầu huy động ở mức cao.

Trong bối cảnh đó, các ngân hàng đang tích cực đa dạng hóa nguồn vốn, với quy mô phát hành giấy tờ có giá (kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu...) lần đầu tiên vượt mức 2 triệu tỷ đồng, tăng 16,5% kể từ đầu năm, tức tăng nhanh gấp 3 lần mức tăng của tiền gửi khách hàng trong 6 tháng.

Tỷ trọng huy động từ giấy tờ có giá trên tổng nguồn vốn tài trợ (funding) toàn ngành theo đó cũng tăng lên 9,2% từ mức 8,4% hồi đầu năm.

Xét về quy mô, tại cuối quý II/2026, BIDV dẫn đầu hệ thống về huy động vốn qua phát hành giấy tờ có giá với hơn 301.000 tỷ đồng, tăng 76.000 tỷ, tương ứng tăng 33,9% so với đầu năm và vượt xa tốc độ tăng chỉ 1,74% của huy động tiền gửi. 

MB xếp ở vị trí thứ hai với 233.000 tỷ đồng huy động từ phát hành giấy tờ có giá, tăng 46.000 tỷ đồng, tương ứng tăng 24,7% so với đầu năm và cũng vượt xa mức tăng 4,6% của tiền gửi. 

Techcombank nằm trong top 3 với 212.000 tỷ đồng giá trị phát hành giấy tờ có giá, giảm nhẹ so với đầu năm nhưng tăng 23% so với cùng kỳ năm ngoái.

Còn nếu xét về mức tăng, Bac A Bank và VPBank cùng ghi nhận phát hành giấy tờ có giá tăng hàng trăm % so với cùng kỳ, dẫn đầu hệ thống.

Trong đó, Bac A Bank huy động hơn 36.400 tỷ đồng từ phát hành giấy tờ có giá tại cuối quý II/2026, tăng 118% so với cùng kỳ và tăng 46% kể từ đầu năm trong bối cảnh huy động tiền gửi khó khăn.

Tính đến 30/6/2026, tiền gửi khách hàng tại Bac A Bank đã giảm 5,7% sau một quý và giảm 8,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, tín dụng vẫn tăng ổn định, lần lượt đạt 4,9% so với quý I và tăng 18% so với cùng kỳ, khiến ngân hàng phải tăng cường các nguồn huy động từ giấy tờ có giá và vay liên ngân hàng để đáp ứng nhu cầu tín dụng.

VPBank cũng huy động gần 169.000 tỷ đồng từ phát hành giấy tờ có giá, tăng 103% so với cùng kỳ và tăng 58% so với đầu năm để đáp ứng mức tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ trong top đầu hệ thống nhờ nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng 0 đồng.

Một số ngân hàng như Viet A Bank, Nam A Bank, ACB cũng ghi nhận huy động từ phát hành giấy tờ có giá tăng mạnh lần lượt 71%, 68%, 43% so với cùng kỳ và 41%, 39% và 49% so với đầu năm.

Xét về tỷ trọng, các ngân hàng có tỷ trọng phát hành giấy tờ có giá trên tổng nguồn vốn tài trợ (funding -  bao gồm tiền gửi khách hàng, huy động liên ngân hàng, tiền gửi kho bạc, phát hành GTCG và vốn chủ sở hữu) ở mức cao tại cuối quý II/2026 gồm OCB (20,6%), ACB (19,4%), BVBank (18,6%), Bac A Bank (17,5%), Techcombank (17,3%), LPBank (13,4%)... 

 Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Chứng chỉ tiền gửi là 'điểm sáng' của huy động

Tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn tốc độ huy động tiền gửi khách hàng là nguyên nhân chính khiến các ngân hàng phụ thuộc hơn vào các kênh huy động liên ngân hàng cũng như giấy tờ có giá. Ước tính tỷ trọng huy động từ phát hành giấy tờ có giá và vay liên ngân hàng trong tổng huy động đã tăng thêm 0,5 điểm % kể từ cuối 2025, lên mức 26,3%. 

Mặt khác, việc tăng cường phát hành giấy tờ có giá cũng giúp các ngân hàng kéo dài kỳ hạn nợ, đáp ứng các chỉ tiêu an toàn vốn và thanh khoản. Tại một số ngân hàng tầm trung có tỷ lệ CASA ở mức thấp và giảm mạnh như LPBank, OCB, VIB..., xu hướng phát hành giấy tờ có giá kỳ hạn 1-5 năm ghi nhận mức tăng mạnh.

Nhìn sâu hơn, S&I Ratings chỉ ra rằng hoạt động phát hành giấy tờ có giá đang có xu hướng dịch chuyển sang kênh chứng chỉ tiền gửi, trong khi quy mô phát hành trái phiếu toàn ngành giảm mạnh 38,6% svck khi thanh khoản hệ thống thắt chặt, đồng thời các ngân hàng thận trọng trong việc vay nguồn vốn dài hạn với lãi suất cao.

Theo MBS Research, mặt bằng lãi suất bình quân gia quyền phát hành trái phiếu của các ngân hàng trong nửa đầu năm đã lên mức 8,5% so với mức 5,6% cùng kỳ năm ngoái.  

Trong khi đó, theo S&I Ratings, mặt bằng lãi suất chứng chỉ tiền gửi ở mức hấp dẫn hơn, cao hơn 2-3% so với tiền gửi tiết kiệm cùng kỳ hạn, đã giúp chứng chỉ tiền gửi trở thành điểm sáng trong hoạt động huy động vốn tại nhiều ngân hàng trong 6 tháng đầu năm 2026. 

Dù vậy nhìn chung, việc động lực huy động tăng mạnh hơn ở các kênh giấy tờ có giá và liên ngân hàng có chi phí vốn cao hơn vẫn đang góp phần gia tăng sức ép lên NIM ngân hàng.

Tại cuối quý II, NIM quy năm toàn ngành đã cải thiện 0,16 điểm % so với quý I lên 3,15% nhờ tái định giá các khoản vay, nhưng vẫn thấp hơn 0,1 điểm % so với cùng kỳ, do chi phí vốn (+1,05 điểm %) tăng nhanh hơn lợi suất tài sản (+0,92 điểm %). 

Một số ngân hàng có phát hành giấy tờ có giá tăng mạnh so với cùng kỳ cũng đồng thời ghi nhận COF tăng mạnh như Nam A Bank (+1 điểm %), VPBank (+0,99 điểm %), ACB (+0,88 điểm %)...

  Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC