Hút vốn ngoại, ngân hàng Việt gửi đi thông điệp gì?

Dòng vốn ngoại chảy vào các ngân hàng không chỉ đến từ những thương vụ bán cổ phần, mà ngày càng đa dạng về hình thức và gắn nhiều hơn với các tiêu chuẩn về phát triển bền vững. Ảnh: TTXVN

Cuộc đua hút vốn tỷ USD ngày càng đa dạng

Mới đây, thông tin Ngân hàng Thương mại cổ phần (TMCP) Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) đàm phán để chuyển nhượng 15% cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược nước ngoài thu hút sự quan tâm của dư luận. Nếu được triển khai, đây sẽ là một trong những thương vụ bán vốn đáng chú ý của ngành ngân hàng Việt Nam thời gian gần đây. Song song với kế hoạch tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược, Techcombank cũng đang tìm kiếm khoản vay nước ngoài trị giá 1 tỷ USD và chờ các cơ quan quản lý phê duyệt.

Tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), vừa qua, Đại hội đồng cổ đông đã thông qua phương án phát hành riêng lẻ tối đa 543,1 triệu cổ phiếu, tương đương 6,5% lượng cổ phiếu đang lưu hành, cho không quá 55 nhà đầu tư. Đối tượng tham gia gồm nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Ngân hàng này cũng đang đàm phán với các đối tác tiềm năng và đặt mục tiêu thực hiện thương vụ trong năm 2026, một số công ty chứng khoán ước tính giá trị đợt phát hành có thể đạt khoảng 1,3-1,4 tỷ USD.

Không chỉ thông qua bán vốn cổ phần, nhiều ngân hàng còn đẩy mạnh huy động vốn quốc tế dưới hình thức các khoản vay hợp vốn, khoản vay xanh và khoản vay gắn với tiêu chí phát triển bền vững.

Điển hình, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã thu hút thành công khoản vay bền vững trị giá 250 triệu USD, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) ký kết khoản vay hợp vốn xanh trị giá 500 triệu USD. Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) huy động tổng cộng 600 triệu USD qua hai thương vụ vay hợp vốn theo chuẩn ESG (môi trường, xã hội, quản trị).

Trước đó, cuối tháng 6/2026, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) hoàn tất ký kết khoản vay hợp vốn liên kết bền vững trị giá lên tới 1,44 tỷ USD với sự góp mặt của 15 định chế tài chính quốc tế.

Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank) cũng hoàn tất khoản vay xã hội hợp vốn trị giá 721 triệu USD vào cuối tháng 7/2026. Thương vụ do Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cùng Standard Chartered đồng thu xếp và được đánh giá là khoản vay xã hội hợp vốn quốc tế lớn nhất từ trước đến nay tại thị trường Việt Nam. Trước đó, tháng 01/2026, HDBank phát hành thành công 100 triệu USD trái phiếu xanh quốc tế với sự tham gia của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), Ngân hàng Phát triển Hà Lan và Tổ chức Tài chính Phát triển Anh.

Tương tự, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) nhận khoản tín dụng 220 triệu USD từ các tổ chức quốc tế của Hoa Kỳ và Nhật Bản. Tại Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank), từ đầu năm đến tháng 8/2026, Ngân hàng đã thu hút gần 350 triệu USD vốn quốc tế, bao gồm các thỏa thuận tín dụng xanh với các đối tác từ Thụy Sĩ.

Những diễn biến trên cho thấy xu hướng tìm kiếm nguồn vốn và đối tác quốc tế của các ngân hàng Việt Nam đang gia tăng rõ rệt. Đáng chú ý, dòng vốn ngoại chảy vào các ngân hàng không chỉ đến từ những thương vụ bán cổ phần, mà ngày càng đa dạng về hình thức và gắn nhiều hơn với các tiêu chuẩn về phát triển bền vững.

Thêm dư địa cung ứng vốn, nâng chuẩn quản trị ngân hàng

Việc các ngân hàng liên tục tìm kiếm nguồn vốn quốc tế diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế được dự báo tăng mạnh.

Theo Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước, mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn 2026-2030 kéo theo nhu cầu vốn ước tính khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, gấp đôi giai đoạn 2021-2025. Trong bối cảnh thị trường vốn chưa phát triển tương xứng, hệ thống ngân hàng vẫn phải đảm nhiệm vai trò cung ứng vốn chủ yếu cho nền kinh tế.

Để nâng cao khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế,  củng cố tiềm lực tài chính là yêu cầu quan trọng đối với các ngân hàng. Chính vì vậy, việc tiếp cận nguồn vốn quốc tế trở thành một trong những giải pháp giúp các ngân hàng mở rộng dư địa cung ứng vốn cho nền kinh tế. Cùng với nguồn tiền gửi trong nước, các ngân hàng có thêm một kênh huy động vốn trung và dài hạn từ các định chế tài chính quốc tế.

Theo bà Nguyễn Thúy Hạnh - Tổng giám đốc Standard Chartered Việt Nam, việc huy động thành công nguồn lực quốc tế sẽ giúp mở rộng cơ hội tiếp cận tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Dòng vốn này cũng góp phần tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn và hỗ trợ Việt Nam thực hiện cam kết đưa phát thải ròng về 0.

Tổng giá trị những thương vụ vốn quốc tế được công bố gần đây đã lên tới gần 7 tỷ USD. Con số này cho thấy quy mô ngày càng lớn của dòng vốn ngoại đang được các ngân hàng Việt Nam huy động để phục vụ nhu cầu phát triển. Khi được đưa vào nền kinh tế thông qua hoạt động tín dụng, dòng vốn này có thể góp phần thu hẹp khoảng cách giữa nhu cầu đầu tư và khả năng tích lũy trong nước.

Bên cạnh mục tiêu bổ sung vốn cho hoạt động kinh doanh, việc các ngân hàng Việt tìm kiếm vốn ngoại đang được đặt với một chiến lược rộng hơn. Các thương vụ bán cổ phần với nhà đầu tư chiến lược nước ngoài có thể mang tới không chỉ nguồn vốn mà còn công nghệ, năng lực quản trị, kinh nghiệm quản trị rủi ro, khả năng phát triển sản phẩm và mạng lưới khách hàng, đối tác quốc tế.

GS,TS. Trần Ngọc Thơ - Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh - cho rằng các định chế quốc tế ngày càng quan tâm đến hệ số an toàn vốn, tính minh bạch của dữ liệu, khả năng quản trị rủi ro môi trường - xã hội và việc dòng vốn được phân bổ vào đâu. Do đó, cuộc đua thu hút vốn ngoại trong giai đoạn mới thực chất cũng là cuộc đua về chất lượng quản trị. Ngân hàng làm chủ được dữ liệu, chuẩn hóa quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế và xây dựng được danh mục tài chính xanh đủ tin cậy sẽ có vị thế tốt hơn trong quá trình đàm phán với các nhà đầu tư và định chế tài chính quốc tế.

Theo báo cáo Vietnam M&A Market Outlook 2026 của Grant Thornton, năm 2025, Việt Nam ghi nhận khoảng 367 thương vụ mua bán và sáp nhập với tổng giá trị ước tính 8,7 tỷ USD, tăng 26% so với năm trước. Nhà đầu tư nước ngoài chiếm 53,6% tổng giá trị giao dịch, trong đó, các tập đoàn châu Á giữ vai trò nổi bật.

Trong lĩnh vực ngân hàng, nhiều định chế tài chính châu Á đã hiện diện với tỷ lệ sở hữu đáng kể. Mizuho hiện nắm 15% Vietcombank, KEB Hana Bank sở hữu 15% BIDV và SMBC nắm 15% VPBank. BIDV cũng vừa hoàn tất phát hành riêng lẻ hơn 263 triệu cổ phiếu, trong đó nhà đầu tư nước ngoài mua gần 116 triệu cổ phiếu.

Theo các chuyên gia, nhìn rộng hơn, làn sóng vốn ngoại quy mô tỷ USD cho thấy vị thế của ngân hàng Việt Nam trên thị trường quốc tế có sự thay đổi tích cực. Việc tham gia ngày càng sâu của các định chế tài chính toàn cầu vào những thương vụ lớn cho thấy niềm tin đối với triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế và năng lực của một số ngân hàng Việt Nam đang được cải thiện.

Tuy nhiên, nguồn vốn ngoại cũng đi kèm những yêu cầu ngày càng cao về minh bạch, quản trị rủi ro, chuẩn mực ESG và hiệu quả sử dụng vốn. Vì vậy, giá trị của dòng vốn này không chỉ nằm ở con số USD huy động được, mà còn ở việc những thương vụ đó thúc đẩy ngân hàng Việt Nam tiến gần hơn tới các chuẩn mực quốc tế./.