Ngành logistics trưởng thành qua mùa lũ

Mênh mông biển nước

Đầu tháng 10, khi mưa lũ quét qua các tỉnh phía Bắc, ông Trần Văn Nam, chủ một doanh nghiệp thực phẩm đóng gói quy mô vừa tại Thái Nguyên liên tục gọi điện cho các bạn hàng, đối tác để xin được khất, hoặc giao chậm đơn hơn dự kiến, dù đã là nửa đêm.

Ngoài kia, ba chiếc xe tải của doanh nghiệp đã chìm trong biển nước. Hai chiếc còn lại kẹt trên đường tỉnh lộ do phía trước đang ngập sâu. Đối diện với thiên tai, mọi nỗ lực của ông Nam và đội ngũ đều trở nên vô vọng.

Không có phương án dự phòng, không có đối tác liên kết để chuyển tải hàng hóa, chủ doanh nghiệp này bất lực nhìn cơ ngơi xây dựng bấy lâu trở nên điêu đứng.

Sau đó hơn một tháng, tại kho hàng ở xã Nam Đàn, tỉnh Lâm Đồng, anh Nguyễn Thanh Tùng, quản lý kho của một nhà phân phối hàng tiêu dùng đã phải huy động cả người nhà để chuyển hàng lên nơi khô ráo, khi mưa lớn sắp tràn cả vào khu vực tập kết.

Tới khi kho hàng phải cắt điện cục bộ để đảm bảo an toàn lưới điện, trong bóng tối của nhà kho rộng hơn 5.000 mét vuông, anh Tùng hiểu rằng mọi cố gắng đều vô ích.

Logistics là một cuộc chơi mang tính đồng đội, cần có sự hợp lực, cùng tư duy chuyển dịch từ “ứng phó” sang “quản trị rủi ro” và cam kết phát triển bền vững. Ảnh: DKSH

Những câu chuyện của ông Nam hay anh Tùng không phải cá biệt. Năm nay khi thiên tai, mưa lũ diễn biến bất thường, rất nhiều công xưởng, nhà máy, kho bãi chịu thiệt hại lớn.

Theo ông Phạm Duy Khiêm, Giám đốc Quản lý chuỗi cung ứng DKSH Việt Nam, tình trạng “chờ sự cố xảy ra mới xử lý” vẫn còn phổ biến tại nhiều doanh nghiệp, đặc biệt ở những vùng ít thiên tai. Trong bão lũ, sự phức tạp không chỉ nằm ở việc các tuyến đường bị chia cắt, mà còn là tình trạng mất điện, mất kết nối viễn thông và sự lúng túng cục bộ.

Nhìn lại trận lụt lịch sử năm 2011 tại Thái Lan, nước lũ từng dâng cao tới mức khiến chuỗi cung ứng tê liệt hoàn toàn trong ba tháng. Thiệt hại không chỉ nằm ở hàng hóa bị hư hỏng, mà là sự đứt gãy từ khâu nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm đầu ra, dẫn đến nhiều nhà máy phải đóng cửa vĩnh viễn.

Tại Việt Nam, rủi ro trong khâu cung ứng và logistics ngày càng trở nên khó lường hơn, khi gần đây xuất hiện những kịch bản chưa từng diễn ra trong quá khứ. Vì vậy, theo ông Khiêm, việc quản lý rủi ro luôn luôn phải bắt đầu từ khâu phòng ngừa.

Xây dựng hệ thống cung ứng vững vàng trước biến động

“Chúng tôi không đợi đến lúc có vấn đề xảy ra mới tập trung giải quyết, mà mọi thứ bắt đầu ngay từ khâu ngăn ngừa sự cố. DKSH có chính sách quản lý khủng hoảng và duy trì hoạt động kinh doanh (BCP) liên tục được cải tiến, cập nhật và kiểm tra kỹ lưỡng. Khi sự cố xảy ra, chúng tôi chia làm ba giai đoạn ứng phó. Mỗi giai đoạn bao gồm các hành động thiết yếu phải tập trung”, ông Khiêm nhấn mạnh.

Ông Phạm Duy Khiêm, Giám đốc Quản lý chuỗi cung ứng DKSH Việt Nam. Ảnh: DKSH

Theo ông, doanh nghiệp nên nhìn câu chuyện quản trị rủi ro, phòng ngừa sự cố như một khoản đầu tư mang tính dài hạn. Hầu hết kho bãi của DKSH đều được đặt trong các khu công nghiệp hàng đầu như VSIP, Cát Lái hay Quang Minh.

Ông Khiêm phân tích, chi phí thuê trong các khu công nghiệp cao hơn bên ngoài, nhưng đổi lại là hạ tầng thoát nước chuẩn mực, nền đất cao và nguồn điện ổn định. “DKSH tập trung vào hiệu quả đầu tư của khoản chi phí đó, thay vì nhìn vào số tiền thuê”, ông Khiêm nói.

Về quy trình ứng phó sự cố, trong trường hợp thông tin bão xuất hiện, DKSH ngay lập tức triển khai BCP, xem xét các tuyến đường bị ảnh hưởng và lịch giao hàng, sau đó liên lạc với khách hàng để thảo luận kế hoạch ứng phó. Quy trình bảo vệ kho, đảm bảo an toàn cho con người và hàng hóa cũng được kích hoạt.

Ông Khiêm còn đặc biệt đề cao vai trò của việc “thực tập”. Mỗi năm, DKSH thực hiện hàng loạt bài kiểm tra cho các tình huống giả định, như thiết bị hỏng hay kho lạnh mất điện hoàn toàn. Với hệ thống kho ở cả ba vùng Đà Nẵng, Hà Nội, TP.HCM và nhân sự trải khắp 34 tỉnh thành, DKSH có thể đảm bảo cung ứng cho khách hàng ở mọi nơi trong vòng 24 tiếng.

Nhìn rộng hơn, chiến lược của DKSH gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững và chống biến đổi khí hậu được cam kết từ lâu. Điều này buộc doanh nghiệp phải quản lý đội ngũ xe, tối ưu hóa từng kilomet vận chuyển để giảm phát thải và chuyển đổi vật liệu đóng gói. “DKSH luôn đi đầu trong vấn đề an ninh, an toàn, bền vững. Trong 5 năm gần đây, chúng tôi tập trung rất nhiều vào phát triển bền vững, có trách nhiệm hơn với môi trường và cộng đồng”, ông Khiêm chia sẻ.

Trước những lo ngại về chi phí đầu tư vào chuỗi cung ứng, một trong những lời giải dành cho doanh nghiệp là dựa vào mô hình “kinh tế chia sẻ”. Thay vì một doanh nghiệp SME tự vật lộn với chiếc xe tải trong mưa lũ, họ có thể tham gia vào mạng lưới vận chuyển của DKSH.

Với hệ thống kho ở cả ba vùng Đà Nẵng, Hà Nội, TP.HCM và nhân sự trải khắp 34 tỉnh thành, DKSH có thể đảm bảo cung ứng cho khách hàng ở mọi nơi trong vòng 24 tiếng. Ảnh: DKSH

Một minh chứng dễ hình dung là việc DKSH chở thêm 10 sản phẩm của một đối tác trên tuyến xe hàng ngày sẽ luôn rẻ hơn và an toàn hơn việc họ tự vận hành một chuyến xe riêng lẻ. Khi tham gia vào một hệ thống có quy mô đủ lớn, các doanh nghiệp không chỉ tiết kiệm chi phí, mà còn được thừa hưởng quy trình quản trị rủi ro chuẩn quốc tế, chủ động bảo vệ họ trước những biến động của thị trường và thiên tai.

Nhìn về tương lai, logistics là một cuộc chơi mang tính đồng đội. Lời giải nằm ở sự hợp lực, ở tư duy chuyển dịch từ “ứng phó” sang “quản trị rủi ro” và cam kết phát triển bền vững.

Chỉ khi đó, những chuyến hàng mùa lũ mới không còn là nỗi ám ảnh với doanh nghiệp, mà trở thành minh chứng cho sự kiên cường và chuyên nghiệp của một nền kinh tế đang trưởng thành.

Việt Hưng