Ngành rau quả: Hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD

Sầu riêng vẫn là mặt hàng chiến lược đem về 50% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả. Ảnh: Ngọc Yến

Lần đầu tiên xuất khẩu rau quả vượt mốc 1 tỷ USD/ tháng

Xuất khẩu rau quả Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ khi lần đầu tiên kim ngạch vượt mốc 1 tỷ USD trong một tháng. Kết quả này không chỉ phản ánh sự phục hồi của các mặt hàng chủ lực, đặc biệt là sầu riêng, mà còn cho thấy thị trường xuất khẩu ngày càng mở rộng, chất lượng sản phẩm được nâng lên và khả năng tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do của doanh nghiệp (DN) Việt Nam.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), tháng 7/2026, xuất khẩu rau quả ước đạt khoảng 1,06 tỷ USD, tăng 38% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 4,76 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước. Động lực lớn nhất của tăng trưởng vẫn đến từ sầu riêng khi mặt hàng này đóng góp hơn 50% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả. Sau giai đoạn gặp khó khăn do các quy định kiểm soát chất lượng của thị trường nhập khẩu, xuất khẩu sầu riêng đã phục hồi rõ nét nhờ việc tăng cường kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, quản lý chặt mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói.

Đặc biệt, việc Thái Lan kết thúc vụ thu hoạch trong khi Việt Nam bước vào chính vụ đã tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể cho sầu riêng Việt Nam tại thị trường quốc tế. Giá thu mua trong nước cũng phục hồi từ 5.000-7.000 đồng/kg so với thời gian trước, góp phần cải thiện thu nhập cho người trồng và tạo động lực mở rộng sản xuất.

Không chỉ sầu riêng, nhiều mặt hàng khác như dừa, chuối, xoài, chanh leo cùng các sản phẩm rau quả chế biến cũng duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực. Điều này cho thấy cơ cấu xuất khẩu của ngành đang từng bước đa dạng hơn, giảm phụ thuộc vào một mặt hàng duy nhất và nâng cao giá trị gia tăng.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của rau quả Việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 2 tỷ USD, tăng 24,7% so với cùng kỳ năm trước và chiếm khoảng 55% tổng kim ngạch toàn ngành.

Bên cạnh Trung Quốc, các thị trường có yêu cầu cao tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực. Trong 6 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả sang Hoa Kỳ đạt 292,1 triệu USD, tăng 11,7%; Hàn Quốc đạt 170,4 triệu USD, tăng 8,1%.

Đáng chú ý, Liên minh châu Âu (EU) nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất. Kim ngạch xuất khẩu sang EU đạt 214,4 triệu USD, tăng 31,8% so với cùng kỳ năm trước nhờ tận dụng hiệu quả các ưu đãi từ Hiệp định EVFTA...

Việc duy trì tăng trưởng tại nhiều thị trường lớn cho thấy ngành rau quả Việt Nam đang từng bước đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm dần sự phụ thuộc vào một đối tác duy nhất, qua đó nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động của thương mại toàn cầu.

Triển vọng tích cực

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, triển vọng xuất khẩu rau quả trong những tháng cuối năm vẫn khá tích cực khi nhu cầu tiêu thụ tại nhiều thị trường lớn duy trì ổn định. Đặc biệt, việc Việt Nam và Trung Quốc tiếp tục ký kết thêm các nghị định thư xuất khẩu chính ngạch đối với nhiều mặt hàng như ớt, chanh leo, bưởi, mít và tổ yến được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng, mở rộng cơ hội cho DN và người sản xuất. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội cũng có không ít thách thức. Các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt quy định về kiểm dịch thực vật, truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Trong khi đó, cạnh tranh từ các quốc gia xuất khẩu lớn như Thái Lan, Philippines và Lào ngày càng gay gắt.

Theo các chuyên gia, để duy trì tốc độ tăng trưởng và hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD trong năm 2026, ngành rau quả cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy thị trường, lấy nhu cầu của người tiêu dùng làm trung tâm.

Điều này đòi hỏi DN cần đẩy nhanh ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng trồng, chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế, tăng đầu tư vào chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng, kéo dài thời gian bảo quản, đồng thời hoàn thiện hệ thống logistics, kho lạnh và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.

Bên cạnh nỗ lực của DN, việc xây dựng một hệ sinh thái xuất khẩu bền vững với sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội và DN sẽ là yếu tố then chốt giúp rau quả Việt Nam tiếp tục mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế trên bản đồ nông sản thế giới.