Ngành sản khoa Trung Quốc: Những ngã rẽ sau 'cơn lốc' sụt giảm tỷ lệ sinh

Những hành lang khoa sản từng một thời náo nhiệt tại các bệnh viện lớn ở đô thị Trung Quốc, nay vắng lặng đến mức có thể nghe rõ cả tiếng kim đồng hồ tích tắc. Nguyên nhân chính của thực trạng này là tỷ lệ sinh thấp kỷ lục. Và phía sau câu chuyện đó còn là cuộc đời của hàng ngàn y bác sĩ đang đứng trước những lựa chọn nghiệt ngã: Bám trụ để thích nghi hay rẽ ngang sang một con đường hoàn toàn mới?

 Hàng loạt khoa sản tại Trung Quốc phải đóng cửa do chi phí vận hành cao và số ca sinh giảm mạnh

Hàng loạt khoa sản tại Trung Quốc phải đóng cửa do chi phí vận hành cao và số ca sinh giảm mạnh

Nỗi buồn của các bác sĩ sản khoa

Trong ký ức của bác sĩ Trương Huyền, mười năm đầu tiên của sự nghiệp là những ngày bận rộn. Đó là thời kỳ sản khoa được xem nơi hoàng kim nhất và cũng tự hào nhất. Chị vẫn nhớ như in những lần trực chiến 72 giờ liên tục, chỉ kịp chợp mắt vài phút trên chiếc ghế đẩu giữa các ca đỡ đẻ. Thế nhưng, thực tế tại bệnh viện nơi chị làm việc ở tỉnh Hồ Bắc đã thay đổi đến mức báo động: Số ca sinh hàng tháng từ con số 100 cứ thế rơi rụng dần, có khi chỉ còn chưa đầy 30 ca.

Sự sụt giảm này không phải là ngẫu nhiên khi tỷ lệ sinh tại Trung Quốc liên tục chạm đáy, thậm chí chỉ còn khoảng 7,92 triệu trẻ vào năm 2025 (thấp nhất kể từ năm 1949 tới nay). Hệ quả là một làn sóng rời bỏ nghề âm thầm nhưng quyết liệt đã diễn ra. Trương Huyền cũng vậy, chị đã quyết định cởi bỏ chiếc áo blouse trắng ở tuổi 43 để chuyển sang ngành bảo hiểm, nơi giúp chị có thu nhập gấp ba và được thấy con mình lớn lên mỗi ngày.

Một y tá chăm sóc trẻ sơ sinh tại bệnh viện ở Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, tháng 5/2025. Ảnh: VCG

Một y tá chăm sóc trẻ sơ sinh tại bệnh viện ở Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, tháng 5/2025. Ảnh: VCG

Trong khi đó, những người ở lại như bác sĩ Thạch Kế Nguyệt tại miền Đông Bắc phải đối mặt với một nghịch lý nghề nghiệp, các bệnh viện đa khoa bắt đầu coi khoa sản là "gánh nặng". Để duy trì một khoa sản đạt chuẩn, bệnh viện phải đầu tư rất lớn vào hệ thống máy siêu âm 4D, máy đo tim thai (monitor), và đội ngũ trực cấp cứu 24/7. Tuy nhiên, khi số lượng sản phụ giảm mạnh, nguồn thu không đủ bù đắp chi phí vận hành, khiến nhiều khoa sản rơi vào tình trạng thua lỗ kéo dài.

Cửa hẹp cho thế hệ kế cận

Nỗi đau của ngành còn lan sang cả những người đang nỗ lực bước vào. Lý Thục Hoa, một sinh viên sắp tốt nghiệp chuyên ngành khoa học sinh sản sau 8 năm đèn sách, đang rơi vào tuyệt vọng khi không thể tìm nổi một vị trí trống tại các trung tâm hiếm muộn. Cô vẫn nhớ khoảnh khắc lần đầu tiên cầm đĩa phôi trong phòng thí nghiệm, đôi bàn tay run rẩy vì xúc động khi chạm vào mầm mống sơ khai của sự sống. Nhưng giờ đây, thực tế đang dội gáo nước lạnh vào ước mơ của cô khi thị trường đã quá tải nhân lực.

Một y tá chăm sóc trẻ sơ sinh tại Dương Châu, tỉnh Giang Tô, năm 2023. Ảnh: VCG

Một y tá chăm sóc trẻ sơ sinh tại Dương Châu, tỉnh Giang Tô, năm 2023. Ảnh: VCG

Một kỹ thuật viên làm việc tại phòng thí nghiệm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) ở Trùng Khánh, năm 2020. Ảnh: VCG

Một kỹ thuật viên làm việc tại phòng thí nghiệm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) ở Trùng Khánh, năm 2020. Ảnh: VCG

Ngay cả mảng Hỗ trợ sinh sản (ART), vốn từng được coi là "điểm sáng" khi độ tuổi sinh con của phụ nữ ngày càng muộn, thì nay cũng trở nên bão hòa. Dù một bộ phận nhỏ khách hàng thượng lưu sẵn sàng chi đậm cho các kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) hay sàng lọc di truyền, nhưng tổng cầu sụt giảm khiến các phòng khám hiếm muộn không còn là mảnh đất hứa. Bác sĩ Dư Mộng Cửu, người vừa chuyển sang một công ty dược, nhận xét rằng khi số lượng khách hàng tổng thể giảm, sự cạnh tranh giữa các bác sĩ trẻ trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết. Những kỹ thuật như nuôi cấy phôi hay chẩn đoán di truyền tiền làm tổ (PGD/PGS) dẫu tiên tiến cũng không cứu vãn được tình trạng thiếu hụt bệnh nhân.

Cuộc "tái sinh" bằng kỹ thuật chuyên sâu và dịch vụ mở rộng

Để không bị xóa sổ, ngành sản khoa Trung Quốc buộc phải tự "phẫu thuật" chính mình. Các bệnh viện công lập bắt đầu rũ bỏ vẻ ngoài khô cứng để học tập mô hình của các bệnh viện tư nhân. Tại Thượng Hải, bác sĩ Ngụy Văn cho biết khoa của cô đã triển khai các gói dịch vụ VIP với mức phí lên tới hơn 100.000 nhân dân tệ (khoảng 350 triệu VNĐ). Công việc của bác sĩ nay không chỉ gói gọn trong phòng mổ, mà còn là chăm sóc khách hàng 24/7, cung cấp các dịch vụ gia tăng như massage cho trẻ sơ sinh, phục hồi chức năng đáy chậu (nhóm cơ và dây chằng nằm ở đáy khung xương chậu) bằng công nghệ cao hay yoga hậu sản.

Bác sĩ sản khoa Đoàn Đào tại phòng làm việc ở một bệnh viện tại Thượng Hải, ngày 11/2/2026. Ảnh: Jade Gao/AFP qua VCG

Bác sĩ sản khoa Đoàn Đào tại phòng làm việc ở một bệnh viện tại Thượng Hải, ngày 11/2/2026. Ảnh: Jade Gao/AFP qua VCG

Là chuyên gia đầu ngành, bác sĩ Đoàn Đào, khẳng định rằng chìa khóa sinh tồn nằm ở sự chuyên sâu hóa. Ông tập trung xây dựng thương hiệu thông qua các kỹ thuật khó như xoay ngôi thai ngoài (ECV), giúp sản phụ tránh phải mổ lấy thai, hay khâu vòng cổ tử cung để ngăn ngừa sinh non. Theo ông, ngành sản phải mở rộng biên giới theo hai hướng: Tập trung sâu vào di truyền học, sàng lọc dị tật thai nhi và điều trị hiếm muộn; chăm sóc phục hồi thẩm mỹ, vật lý trị liệu và sức khỏe tâm thần sau sinh.

Bức tranh ngành sản khoa Trung Quốc tương lai đã và đang là cuộc sàng lọc khốc liệt. Những cơ sở y tế không thể chuyển mình sẽ dần bị đào thải. Nhưng phía sau những ngã rẽ nhọc nhằn ấy, hy vọng về một thế hệ bác sĩ đa năng hơn, tâm huyết hơn vẫn luôn nhen nhóm. Tiếng khóc trẻ thơ có thể thưa hơn, nhưng mỗi mầm sống chào đời sẽ được đón nhận bằng những kỹ thuật y khoa hiện đại và sự chăm sóc toàn diện nhất.

Nguồn: sixthtone.com

Kim Thanh (Tổng hợp)

Nguồn Phụ Nữ VN: https://phunuvietnam.vn/nganh-san-khoa-trung-quoc-nhung-nga-re-sau-con-loc-sut-giam-ty-le-sinh-238260428001342332.htm