Ngành sản xuất Việt Nam bứt tốc trong tháng 8, loạt chỉ số tăng tích cực

Theo báo cáo của S&P Global, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tiếp tục tăng tốc trong tháng 8/2026 với 53,3 điểm, tăng so với mức 52,9 điểm của tháng 7 và duy trì trên ngưỡng 50 điểm tháng thứ 14 liên tiếp.

Kết quả này cho thấy mức cải thiện các điều kiện kinh doanh trong tháng 8 là mạnh nhất kể từ tháng 2. Sản lượng cũng tăng tháng thứ 16 liên tiếp và ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất trong hơn 2 năm. Số lượng đơn đặt hàng mới cũng tăng mạnh hơn tháng trước, đạt mức cao nhất kể từ tháng 10/2025.

Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam qua các năm. Số liệu được thu thập từ ngày 12-20/8/2026. Nguồn: S&P Global

Những yếu tố hỗ trợ đà tăng của ngành sản xuất

Kết quả khởi sắc trên được các doanh nghiệp tham gia khảo sát lý giải bằng một loạt yếu tố, trong đó có việc phát triển và ra mắt sản phẩm mới, nguồn cung nguyên vật liệu dồi dào hơn và áp lực giá cả giảm bớt. Những điều kiện thuận lợi hơn giúp các nhà sản xuất vừa tiếp nhận thêm đơn hàng, vừa đẩy mạnh sản xuất để đáp ứng nhu cầu.

Tuy nhiên, đà tăng của đơn hàng chủ yếu đến từ thị trường trong nước. Tổng số đơn đặt hàng mới tăng trong tháng 8, nhưng đơn hàng xuất khẩu mới lại giảm trở lại trong bối cảnh bất ổn địa chính trị. Đây cũng là lần đầu tiên trong 4 tháng ghi nhận số đơn hàng mới từ nước ngoài suy giảm, dù mức giảm chỉ ở mức nhẹ.

Sự gia tăng của sản lượng chưa đi kèm với việc mở rộng lực lượng lao động. Việc làm trong ngành sản xuất tiếp tục giảm, đánh dấu lần thứ 5 trong 6 tháng quy mô lao động của các doanh nghiệp thu hẹp.

Các doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết tình trạng nghỉ việc và nghỉ hưu, cùng với việc giảm sử dụng lao động theo hợp đồng tạm thời, là những nguyên nhân dẫn đến việc làm suy giảm.

Trong khi đó, áp lực lên năng lực sản xuất tiếp tục gia tăng. Lượng công việc tồn đọng đã tăng tháng thứ 2 liên tiếp, phù hợp với đà tăng mạnh của đơn đặt hàng mới. Để đáp ứng nhu cầu sản xuất cao hơn, các nhà sản xuất đã tăng hoạt động mua hàng trong tháng 8. Tồn kho thành phẩm cũng giảm khi sản phẩm được chuyển giao cho khách hàng. Đây là mức giảm mạnh và nhanh nhất kể từ tháng 4.

Áp lực chi phí hạ nhiệt, triển vọng sản xuất vẫn tích cực

Ở khâu cung ứng, thời gian giao hàng của nhà cung cấp tiếp tục kéo dài, nhưng tình trạng gián đoạn vận tải đã bớt nghiêm trọng hơn vào giữa quý 3. Vì vậy, mức độ kéo dài thời gian giao hàng chỉ ở mức nhẹ, thuộc một trong hai mức thấp nhất trong hai năm qua, tương đương tháng 4/2025.

Áp lực chi phí vẫn hiện hữu khi giá dầu tăng tiếp tục đẩy chi phí nhiên liệu, nhựa và vận chuyển lên cao. Tuy nhiên, tốc độ tăng chi phí đầu vào đã chậm lại, xuống mức thấp nhất trong 11 tháng và thấp hơn một chút so với mức trung bình lịch sử của chỉ số.

Giá bán hàng cũng tăng chậm hơn, với tốc độ tăng giảm trong 4 tháng liên tiếp. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp vừa phải đáp ứng nhu cầu sản xuất cao hơn, vừa phải duy trì hoạt động trong môi trường địa chính trị còn nhiều bất ổn.

Dù niềm tin kinh doanh trong tháng 8 đã giảm nhẹ so với tháng 7, song các doanh nghiệp vẫn kỳ vọng sản lượng sẽ tiếp tục tăng trong năm tới. Việc đưa ra sản phẩm mới, cải thiện công suất và nhu cầu khách hàng tăng là những yếu tố củng cố triển vọng này. Tuy nhiên, mức độ lạc quan vẫn thấp hơn so với thời điểm trước khi xung đột ở Trung Đông nổ ra.

Bình luận về kết quả khảo sát, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, cho rằng tăng trưởng ngành sản xuất của Việt Nam bắt đầu mạnh lên ở thời điểm giữa quý 3/2026.

“Tính đến tháng 8, tăng trưởng sản lượng và số lượng đơn đặt hàng mới không chỉ lấy lại tốc độ đáng chú ý được ghi nhận vào đầu năm, mà còn đã vượt xa hơn. Khi áp lực giá cả và nguồn cung đã giảm, các nhà sản xuất đã có thể tiếp nhận đơn đặt hàng mới và đáp ứng yêu cầu đơn đặt hàng thông qua tăng sản lượng,” ông nói.

Theo ông Harker, đà tăng trưởng này diễn ra trong bối cảnh việc làm vẫn giảm và niềm tin kinh doanh tương đối thấp do những bất ổn địa chính trị hiện nay. Diễn biến đó cho thấy các doanh nghiệp đã có thể nâng cao hiệu quả hoạt động để gia tăng sản xuất mà không cần mở rộng lực lượng lao động.