Ngành sản xuất Việt Nam khởi đầu 2026 vững chắc, PMI đạt 52,5 điểm trong tháng 1

Bước sang năm 2026, lĩnh vực sản xuất Việt Nam ghi nhận những tín hiệu tích cực khi tăng trưởng sản lượng được đẩy mạnh, số lượng đơn hàng mới cải thiện và việc làm tăng nhanh nhất trong 19 tháng. Tuy nhiên, bức tranh phục hồi vẫn đối mặt với một lực cản đáng chú ý: áp lực lạm phát tiếp tục leo thang, đẩy giá bán lên mức cao nhất kể từ năm 2022.

Theo báo cáo Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tháng 1/2026 do S&P Global công bố, PMI đạt 52,5 điểm, giảm nhẹ so với mức 53,0 điểm của tháng 12/2025 nhưng vẫn nằm vững trên ngưỡng 50 điểm, ranh giới giữa suy giảm và tăng trưởng. Kết quả này cho thấy điều kiện kinh doanh của ngành sản xuất tiếp tục được cải thiện, đánh dấu tháng tăng trưởng thứ bảy liên tiếp.

Đáng chú ý, dù chỉ số PMI tổng thể có dấu hiệu hạ nhiệt nhẹ, sản lượng sản xuất lại tăng với tốc độ mạnh mẽ hơn, phản ánh sự phục hồi thực chất của hoạt động sản xuất, thay vì chỉ mang tính kỹ thuật.

Động lực quan trọng nhất thúc đẩy sản lượng trong tháng 1 đến từ sự gia tăng của đơn đặt hàng mới, với tốc độ tăng nhanh hơn so với tháng trước. Các doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết nhu cầu thị trường được cải thiện rõ rệt, tạo tiền đề để họ tăng công suất và đẩy mạnh hoạt động sản xuất.

Đặc biệt, đơn đặt hàng xuất khẩu mới đã quay trở lại đà tăng, sau giai đoạn biến động trong những tháng cuối năm 2025. Dù mức tăng nhìn chung chưa lớn và vẫn ghi nhận một số tháng suy giảm cục bộ, nhiều doanh nghiệp cho biết đã nhận được đơn hàng từ các thị trường châu Á khác, trong đó có Ấn Độ, cho thấy dấu hiệu đa dạng hóa thị trường xuất khẩu đang dần rõ nét hơn.

Nhu cầu sản xuất tăng cao đã kéo theo sự gia tăng của việc làm, với số lượng lao động tăng tháng thứ tư liên tiếp. Mặc dù mức tăng vẫn được đánh giá là khiêm tốn, tốc độ tạo việc làm trong tháng 1 đã nhanh nhất kể từ tháng 6/2024, tương đương mức cao nhất trong vòng 19 tháng. Tuy vậy, một số doanh nghiệp cho biết lực lượng lao động mới chủ yếu là lao động hợp đồng tạm thời, phản ánh tâm lý thận trọng trước những bất định còn tồn tại của môi trường chi phí và lạm phát.

Song song với đó, hoạt động mua hàng cũng tiếp tục tăng nhằm phục vụ nhu cầu sản xuất, kéo dài chuỗi tăng trưởng của chỉ số này lên 7 tháng liên tiếp.

Ở chiều ngược lại, tồn kho đầu vào giảm lần đầu tiên kể từ tháng 9/2025, do các nguyên vật liệu đã được đưa vào sản xuất để đáp ứng đơn hàng gia tăng. Tồn kho thành phẩm cũng tiếp tục giảm, với tốc độ giảm nhanh nhất trong bốn tháng, cho thấy hàng hóa được tiêu thụ và giao đến khách hàng tương đối nhanh.

Khối lượng công việc tồn đọng giảm tháng thứ hai liên tiếp, dù mức giảm không lớn, phản ánh khả năng đáp ứng đơn hàng của doanh nghiệp đã được cải thiện nhờ tăng sản lượng.

Tuy nhiên, thời gian giao hàng của nhà cung cấp vẫn kéo dài, dù mức độ chậm trễ là thấp nhất trong tám tháng. Nguyên nhân chủ yếu được cho là do nhu cầu đầu vào tăng cao và tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu, tiếp tục gây sức ép lên chuỗi cung ứng.

Một điểm đáng lo ngại trong bức tranh tích cực của ngành sản xuất là áp lực lạm phát vẫn ở mức cao. Chi phí đầu vào tiếp tục tăng mạnh trong tháng 1/2026, chỉ giảm nhẹ so với mức đỉnh cao nhất trong ba năm rưỡi ghi nhận vào cuối năm 2025.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp buộc phải đẩy mạnh tăng giá bán, với tốc độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 4/2022. Dù cho đến thời điểm hiện tại, nhu cầu thị trường vẫn chưa cho thấy dấu hiệu suy yếu rõ rệt trước áp lực giá, song đây được xem là rủi ro tiềm ẩn đối với triển vọng tăng trưởng trong những tháng tới.

Bình luận về kết quả khảo sát, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định: “Ngành sản xuất Việt Nam đã có một khởi đầu vững chắc cho năm 2026, nhờ các doanh nghiệp tăng sản lượng để đáp ứng sự gia tăng của đơn hàng mới và cải thiện khả năng phục vụ khách hàng. Động lực tích lũy từ cuối năm 2025 đang tạo nền tảng thuận lợi cho một năm tăng trưởng tích cực”.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh lạm phát chi phí là lực cản cần đặc biệt theo dõi. Tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu tiếp tục đẩy giá đầu vào lên cao, buộc doanh nghiệp phải chuyển một phần chi phí sang giá bán. “Cho đến nay, nhu cầu vẫn chưa suy yếu trước áp lực này, nhưng cần theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu thay đổi của đơn hàng mới trong thời gian tới”, ông Harker cảnh báo.

Tổng thể, báo cáo PMI tháng 1/2026 cho thấy ngành sản xuất Việt Nam đang bước vào năm mới với nền tảng tăng trưởng tương đối vững, thể hiện qua sản lượng, đơn hàng và việc làm. Tuy nhiên, để duy trì đà phục hồi bền vững, bài toán kiểm soát chi phí và giảm áp lực lạm phát sẽ tiếp tục là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp trong thời gian tới.

Hà Linh