Ngành thép quý 4/2025: Cơ hội không dành cho số đông

Ảnh minh họa: Tập đoàn Hòa Phát

Kết quả kinh doanh ngành thép quý 4/2025 có sự phân hóa rõ nét. Tiếp tục tăng trưởng mạnh là Tập đoàn Hòa Phát (mã HPG), với doanh thu đạt 47.302 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ năm 2024 (YoY); lợi nhuận sau thuế đạt 3.888 tỷ đồng, tăng 38% YoY.

Doanh thu và lợi nhuận của Hòa Phát được thúc đẩy bởi sản lượng tiêu thụ tăng. Trong quý cuối năm ngoái, doanh nghiệp sản xuất hơn 3 triệu tấn thép thô, tăng 10% so với quý 3 và tăng 36% so với cùng kỳ năm 2024.

Sản lượng bán hàng thép cuộn cán nóng (HRC), thép xây dựng, thép chất lượng cao và phôi thép đạt 3 triệu tấn, tăng 24% so với quý trước và tăng 53% YoY. Trong đó, thép HRC đạt 1,6 triệu tấn, tăng 30% so với quý trước và cao gấp 2,5 lần YoY. Kết quả bán hàng HRC tăng mạnh chủ yếu nhờ có sự bổ sung sản lượng của dây chuyền HRC2 – Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất từ cuối tháng 9/2025.

Các sản phẩm thép chủ lực của Hòa Phát đều chiếm thị phần nội địa lớn, với thép xây dựng chiếm khoảng 36% thị phần, thép HRC chiếm khoảng 60% thị phần, ống thép chiếm khoảng 30,8% thị phần - theo công bố của Hòa Phát đầu tháng 1/2026.

Nhờ thị phần lớn, HPG hưởng lợi rõ rệt khi đầu tư công được đẩy mạnh và bất động sản dân dụng ấm trở lại. Trong khi đó, đa phần các doanh nghiệp ngành thép khác đều ghi nhận kết quả kinh doanh sụt giảm trong quý 4/2025.

Tổng Công ty Thép Việt Nam - CTCP (mã TVN) đạt doanh thu thuần 12.556 tỷ đồng, tăng 27% YoY. Song biên lợi nhuận co hẹp (từ mức 4,6% của quý 4/2024 xuống 3,8%) và các chi phí đều tăng, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp giảm tới 88% YoY, chỉ đạt hơn 26 tỷ đồng.

Lợi nhuận sau thuế của Tập đoàn Hoa Sen (mã HSG) giảm sâu, đạt 62 tỷ đồng, giảm 63% YoY và thấp nhất trong 5 quý gần đây. Nguyên nhân chủ yếu đến từ doanh thu giảm, biên lợi nhuận co hẹp. Doanh thu của công ty trong kỳ đạt 8.383 tỷ đồng, giảm 18% YoY. Lợi nhuận gộp đạt 939 tỷ đồng, giảm 22% YoY; tương ứng biên lợi nhuận gộp đạt 11,2%, so với mức 11,8% của cùng kỳ năm trước.

Tôn Đông Á (mã GDA) ghi nhận doanh thu giảm trong quý 4/2025, đạt 3.397 tỷ đồng, giảm 13% YoY; song lợi nhuận sau thuế của công ty vẫn tăng trưởng 76% YoY, đạt gần 37 tỷ đồng.

Theo giải trình của doanh nghiệp, lợi nhuận tăng trưởng dù doanh thu giảm đến từ việc công ty tối ưu hóa chi phí trong bối cảnh thị trường xuất khẩu gặp nhiều khó khăn. Chi phí bán hàng của công ty giảm mạnh 60% YoY, chi phí quản lý doanh nghiệp giảm 17% và chỉ phí tài chính giảm 17%.

Tương tự Tôn Đông Á, Thép Nam Kim (mã NKG) chịu ảnh hưởng lớn ở kênh xuất khẩu khi các nước tăng cường các biện pháp bảo hộ thương. Doanh thu của công ty trong quý vừa qua đạt 3.136 tỷ đồng, giảm 30% YoY. Biên lợi nhuận gộp co hẹp từ 6,7% của quý 4/2024 xuống 2,3%.

Lợi nhuận gộp chỉ đạt gần 72 tỷ đồng, giảm 76% YoY nên dù chi phí tài chính và bán hàng được tiết giảm đáng kể, Thép Nam Kim vẫn lỗ sau thuế hơn 9 tỷ đồng, so với cùng kỳ năm trước lãi hơn 18 tỷ đồng.

Cùng chiều thua lỗ, Thép Pomina (mã POM) là doanh nghiệp lỗ nặng nhất trong ngành với mức 326 tỷ đồng, tăng mạnh so với khoản lỗ 200 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân do công ty kinh doanh dưới giá vốn và chi phí tài chính tăng mạnh gần 60% YoY, lên mức 233 tỷ đồng.

Theo giải trình của doanh nghiệp, chi phí tài chính tăng do công ty phải chịu các khoản phạt phát sinh từ việc chậm thanh toán các khoản nợ đến hạn đối với các tổ chức tín dụng và nhà cung cấp.

Lũy kế cả năm 2025, Pomina lỗ sau thuế 838 tỷ đồng, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp thua lỗ.

Các doanh nghiệp thép thua lỗ khác trong quý 4/2025 là Thép Tiến Lên (mã TLH) lỗ 10 tỷ đồng, Thép Vicasa (mã VCA) lỗ 13 tỷ đồng, Đại Thiên Lộc (mã DTL) lỗ 23 tỷ đồng, Gang thép Cao Bằng (mã CBI) lỗ 5 tỷ đồng.

Một số doanh nghiệp khác ghi nhận lợi nhuận sụt giảm mạnh, như Gang thép Thái Nguyên (Tisco, mã TIS) đạt 8 tỷ đồng, giảm 89% YoY; Thép Tấm lá Thống Nhất (mã TNS) đạt 1 tỷ đồng, giảm 95% YoY...

Đầu tư Thương mại SMC (mã SMC) bất ngờ báo lãi sau thuế quý 4/2025 tăng trưởng mạnh nhất ngành, đạt 344 tỷ đồng, gấp 69 lần con số hơn 5 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên tăng trưởng lợi nhuận của SMC không đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Doanh thu của công ty giảm 25% YoY, đạt 1.638 tỷ đồng. Không còn cảnh kinh doanh dưới giá vốn như quý 4/2024 song lợi nhuận gộp chỉ đạt hơn 9 tỷ đồng.

Lợi nhuận của SMC chủ yếu đến từ thanh lý tài sản không hiệu quả và hoàn nhập dự phòng phải thu các khoản nợ khó đòi. Phần thanh lý tài sản giúp công ty thu về hơn 222 tỷ đồng lợi nhuận, còn hoàn nhập dự phòng giúp chi phí quản lý âm 195 tỷ đồng.

Thời gian tới, thị trường nội địa sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng của ngành thép, với việc thúc đẩy đầu tư công và thị trường bất động sản tiếp tục phục hồi. Trong khi đó, kênh xuất khẩu vẫn đang bị ảnh hưởng bởi các rào cản thuế quan và xu hướng giá thép thế giới giảm.

Các biện pháp phòng vệ thương mại như áp thuế chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép nhập khẩu kỳ vọng sẽ giúp cải thiện khả năng cạnh tranh của thép nội địa, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng thị phần.

Mặt khác, việc các doanh nghiệp tập trung vào thị trường nội địa sẽ đẩy cạnh tranh lên mức gay gắt hơn. Các doanh nghiệp đòi hỏi phải có chiến lược kinh doanh mới để gia tăng thị phần trong nước, đồng thời phải có giải pháp tối ưu hóa chi phí để bù đắp khi doanh thu xuất khẩu sụt giảm.

Phạm Ngọc