Ngành tư pháp giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng và hoàn thiện thể chế

Quang cảnh hội nghị.

Chủ động tham mưu nhiều chính sách lớn về hoàn thiện Nhà nước pháp quyền

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030; đồng thời cũng là năm tiếp tục quán triệt, triển khai đồng bộ nhiều chủ trương lớn của Đảng về hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật.

Quán triệt các nghị quyết, kết luận và các chỉ đạo của Trung ương, Quốc hội và Chính phủ, nhất là Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ, ngành tư pháp đã tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm với tinh thần chủ động, quyết liệt và đổi mới.

Báo cáo của Bộ Tư pháp cho thấy, 6 tháng đầu năm, Bộ tiếp tục chủ động tham mưu nhiều chính sách lớn về hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, góp phần phát triển tư duy lý luận của Đảng về xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa; Đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật theo tinh thần lấy thể chế là “đột phá của đột phá”; Triển khai đồng bộ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên phạm vi cả nước.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Công tác cắt giảm thủ tục hành chính được triển khai đồng bộ, thần tốc, tạo chuyển biến rõ nét trong phục vụ người dân và doanh nghiệp. Chỉ trong chưa đầy 1 tháng, Bộ Tư pháp đã cùng các bộ, cơ quan ngang bộ đã triển khai “chiến dịch” tổng rà soát hệ thống thủ tục hành chính, tham mưu Chính phủ ban hành 11 nghị quyết về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, ban hành theo thẩm quyền 16 thông tư để thực hiện phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh

Qua đó, cắt giảm 697 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 673 thủ tục hành chính, cắt giảm 1.754 thủ tục không cần thiết. Đến nay, đã cắt giảm 53% thời gian thực hiện thủ tục hành chính, cắt giảm 54,6% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so năm 2024 (riêng 11 Nghị quyết vừa ban hành sẽ cắt giảm chi phí tuân thủ khoảng 23 nghìn tỷ đồng hằng năm).

Trong lĩnh vực thi hành án dân sự đã nỗ lực, đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tám tháng đầu năm 2026 (từ ngày 1/10/2025 đến ngày 31/5/2026), về việc: đã thi hành xong 350.323 việc, đạt tỷ lệ 55,43% so cùng kỳ năm 2025; về tiền: đã thi hành xong hơn 117 nghìn tỷ đồng (tăng 40,53%) so cùng kỳ năm 2025; đạt tỷ lệ 31,11% (tăng 4,44%) so cùng kỳ năm 2025.

Kết quả thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế đạt kết quả đáng khích lệ với hơn 6 nghìn tỷ đồng được thu hồi.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Tư pháp đề nghị các đại biểu thẳng thắn nhìn nhận rằng trước yêu cầu phát triển mới, nỗ lực nhiều hơn nữa để khắc phục bất cập, vượt qua khó khăn, hoàn thành tốt các nhiệm vụ nặng nề được giao.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung trao đổi về những nhiệm vụ lớn, những vấn đề đang được quan tâm của Bộ, ngành tư pháp hiện nay, như: kết quả thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị; tăng cường phối hợp giữa Trung ương và địa phương trong công tác xây dựng pháp luật; triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên phạm vi toàn quốc; triển khai, thực thi cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh; kết quả sơ kết một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong lĩnh vực tư pháp; công tác chuyển đổi số trong hoạt động của Bộ, ngành tư pháp.

Tạo lập hệ thống pháp luật thống nhất, đồng bộ, khả thi và ổn định

Sáu tháng còn lại của năm 2026, ngành tư pháp tiếp tục nâng cao chất lượng công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; phát huy vai trò nòng cốt trong xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế, pháp luật; thực hiện hiệu quả nhiệm vụ Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật; tập trung xây dựng các đề án lớn về hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm thể chế đi trước, mở đường cho phát triển.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.

Cùng với đó, tập trung triển khai Chương trình lập pháp năm 2026 và chuẩn bị Chương trình lập pháp năm 2027, bảo đảm tiến độ, chất lượng các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, văn bản quy định chi tiết; khắc phục tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết; tiếp tục đổi mới công tác thẩm định, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất, pháp điển văn bản quy phạm pháp luật.

Tập trung mọi nguồn lực hoàn thành Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên phạm vi cả nước, bảo đảm chất lượng, tiến độ theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền; đồng thời tăng cường kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất, pháp điển văn bản quy phạm pháp luật; kịp thời phát hiện, xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, tạo lập hệ thống pháp luật thống nhất, đồng bộ, khả thi và ổn định.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đăng ký kinh doanh; nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công, phát huy hiệu quả Cổng Pháp luật quốc gia, Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về Văn bản quy phạm pháp luật và các nền tảng, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác truyền thông chính sách, phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở, đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật; đổi mới hình thức truyền thông, hướng mạnh về cơ sở, tăng cường ứng dụng công nghệ số để người dân, doanh nghiệp thuận lợi hơn trong tiếp cận pháp luật.

Nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính, nhất là thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế; tiếp tục hoàn thiện thể chế, kiện toàn tổ chức, đẩy mạnh chuyển đổi số trong Hệ thống thi hành án dân sự, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, hiệu lực thực thi pháp luật.

Triển khai đồng bộ, hiệu quả việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công tại các bộ, ngành, địa phương; tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các văn bản triển khai Đề án về chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đồng thời, tăng cường quản lý nhà nước trong các lĩnh vực hành chính tư pháp, hộ tịch, quốc tịch, nuôi con nuôi, bổ trợ tư pháp, đăng ký biện pháp bảo đảm, bồi thường nhà nước, xử lý vi phạm hành chính, pháp luật quốc tế, hợp tác quốc tế về pháp luật và cải cách tư pháp; khai thác.

Vận hành hiệu quả các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, nhất là Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, đẩy mạnh làm sạch, kết nối dữ liệu hộ tịch với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho bộ, ngành, địa phương trong quá trình triển khai nhiệm vụ, nâng cao chất lượng giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính bảo đảm đúng quy định, công khai, minh bạch và hiệu quả.