Ngành vận tải giải tỏa áp lực khi giá nhiên liệu biến động

Ngành vận tải giải tỏa áp lực khi giá nhiên liệu biến động

Điều đáng nói, trong khi chi phí đầu vào tăng nhanh, giá cước vận tải lại khó điều chỉnh tương ứng. Phần lớn hợp đồng vận chuyển được ký dài hạn, cố định đơn giá theo quý hoặc theo năm. Điều này khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động, buộc phải chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ khách hàng.

“Chúng tôi không thể tăng giá vé liên tục vì sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu đi lại. Do đó, doanh nghiệp buộc phải tiết giảm chi phí vận hành, nhưng nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ”, đại diện công ty vận tải Hoàng Long chia sẻ.

Theo các chuyên gia, vận tải là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, do đó biến động giá nhiên liệu sẽ nhanh chóng lan sang các ngành khác.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhận định, chi phí logistics của Việt Nam hiện vẫn ở mức cao, khoảng 16 - 18% GDP, cao hơn nhiều so với mức trung bình của thế giới. Trong đó, chi phí vận tải chiếm tỷ trọng lớn và phụ thuộc đáng kể vào nhiên liệu hóa thạch. Khi giá nhiên liệu tăng, chi phí vận chuyển tăng theo, kéo theo giá thành sản phẩm tăng. Điều này làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh xuất khẩu đang đối mặt với nhiều thách thức.

Trước áp lực chi phí, nhiều doanh nghiệp vận tải đã chủ động triển khai các giải pháp tiết giảm nhiên liệu. Một số đơn vị ứng dụng công nghệ quản lý hành trình để tối ưu tuyến đường, giảm quãng đường rỗng và kiểm soát tiêu hao nhiên liệu. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng tăng cường liên kết, chia sẻ đơn hàng để nâng cao hiệu suất sử dụng phương tiện. Tuy nhiên, theo nhiều ý kiến, đây chỉ là giải pháp tình thế.

Theo TS. Nguyễn Xuân Thủy, để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, ngành vận tải cần có chiến lược chuyển đổi dài hạn, trong đó trọng tâm là đa dạng hóa nguồn năng lượng và phương thức vận tải. Một trong những hướng đi quan trọng là thúc đẩy sử dụng phương tiện chạy điện, LNG hoặc nhiên liệu sinh học. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu rất lớn, nên cần có chính sách hỗ trợ cụ thể từ Nhà nước.

Các chuyên gia kiến nghị, cần có cơ chế ưu đãi tín dụng cho doanh nghiệp đầu tư phương tiện tiết kiệm năng lượng; giảm thuế, phí đối với phương tiện sử dụng năng lượng sạch; đồng thời phát triển hạ tầng trạm sạc, trạm tiếp nhiên liệu thay thế. Bên cạnh đó, việc tái cơ cấu thị phần vận tải cũng là giải pháp quan trọng. Hiện nay, vận tải đường bộ vẫn chiếm tỷ trọng lớn, trong khi vận tải đường sắt và đường thủy nội địa đang là những phương thức có chi phí thấp hơn nhưng vẫn chưa được khai thác hiệu quả.

Ông Trần Thanh Hải cho rằng, cần đẩy mạnh kết nối đa phương thức, giảm phụ thuộc vào đường bộ. Nếu tăng tỷ trọng vận tải đường sắt và đường thủy, chi phí logistics sẽ giảm đáng kể, qua đó giảm tác động từ biến động giá nhiên liệu. Các chuyên gia cũng cho rằng, doanh nghiệp vận tải không thể chỉ trông chờ vào chính sách hỗ trợ mà cần chủ động tái cấu trúc hoạt động.

Bản thân doanh nghiệp cần đầu tư dài hạn vào công nghệ và quản trị. Tối ưu chuỗi cung ứng, nâng cao hiệu quả vận hành và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu là con đường bắt buộc nếu muốn tồn tại và phát triển bền vững. Về dài hạn, xu hướng “xanh hóa” ngành vận tải được xem là hướng đi tất yếu. Không chỉ giúp giảm chi phí nhiên liệu, việc chuyển đổi sang năng lượng sạch còn giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế, đại diện Công ty TNHH Vận tải Minh Phát chia sẻ thêm.

Đức Hiền